Proweniencja:
depozyt Muzeum Piastów Śląskich w Brzegu

Wystawiany:
Muzeum Narodowe Kielce, 2011

Reprodukowany w katalogu wystawy, Muzeum Narodowe Kielce, 2011, nr 176.

Henryk Pillati (1832–1894) należał do czołowych polskich malarzy historycznych i ilustratorów XIX wieku. Kształcił się w warszawskiej Szkole Sztuk Pięknych oraz w paryskiej École des Beaux-Arts, a doświadczenia artystyczne zdobywał również w Monachium i Rzymie. Specjalizował się w scenach historycznych, batalistycznych i rodzajowych, ukazujących przede wszystkim dzieje dawnej Rzeczypospolitej. Jego kompozycje wyróżniają się dynamiczną narracją, swobodnym, szkicowym sposobem prowadzenia pędzla oraz znakomitym oddaniem ruchu postaci i koni.

Obraz „Rajtar" jest charakterystycznym przykładem tej twórczości – przedstawia konnego żołnierza uchwyconego w pełnym galopie, z typową dla Pillatiego lekkością malarskiej faktury i umiejętnością budowania napięcia.

Artysta współpracował z „Tygodnikiem Ilustrowanym" i „Kłosami", a jego dzieła znajdują się dziś w zbiorach najważniejszych polskich muzeów.

Proweniencja:
depozyt Muzeum Piastów Śląskich w Brzegu

Wystawiany:
Muzeum Narodowe Kielce, 2011

Reprodukowany w katalogu wystawy, Muzeum Narodowe Kielce, 2011, nr 222

Feliks Sypniewski (1830–1902) był polskim malarzem historycznym i rodzajowym, działającym w drugiej połowie XIX wieku. Studiował w warszawskiej Szkole Sztuk Pięknych, a następnie doskonalił warsztat w Paryżu. Tworzył przede wszystkim sceny historyczne, batalistyczne oraz kompozycje inspirowane tradycją dawnej Rzeczypospolitej, wyróżniające się starannym opracowaniem kostiumów, uzbrojenia i realiów epoki. Istotne miejsce w jego dorobku zajmowały również sceny rodzajowe o narracyjnym charakterze, ukazujące życie i obyczajowość polskiej szlachty.

W obrazie „Na polowaniu z chartami” Sypniewski sięgnął po temat szczególnie bliski jego zainteresowaniom – scenę z życia dawnej szlachty, osadzoną w realiach tradycyjnego polowania. Artysta z uwagą oddał historyczny kostium i rynsztunek jeździecki, a spokojny, pozbawiony dramatycznego napięcia charakter przedstawienia pozwolił mu skupić się na obyczajowym wymiarze sceny. Dzieło dobrze ukazuje właściwe Sypniewskiemu połączenie narracyjności z dbałością o historyczną wiarygodność.

Proweniencja:
depozyt Muzeum Piastów Śląskich w Brzegu

Wystawiany:
Muzeum Narodowe Kielce, 2011

Reprodukowany w katalogu wystawy, Muzeum Narodowe Kielce, 2011, nr 044

Józef Ejsmond (zapisywany także jako Eismond lub Eysmond) (1862–1937) był polskim malarzem, rysownikiem, ilustratorem, a zarazem zoologiem i profesorem Uniwersytetu Warszawskiego. Należał do grona twórców o wyjątkowo wszechstronnych zainteresowaniach, łącząc działalność naukową z twórczością artystyczną. Równolegle z pracą badawczą malował i rysował, współpracował także jako ilustrator z warszawskimi czasopismami, m.in. „Tygodnikiem Ilustrowanym”. Chętnie podejmował tematykę wojskową, rodzajową i historyczną, wykazując doskonałą znajomość umundurowania oraz wojskowego wyposażenia.

W „Żołnierzu na koniu” uwaga artysty skupia się przede wszystkim na sylwetce kawalerzysty oraz szczegółach munduru i oporządzenia. Szkicowo i syntetycznie potraktowane tło pozostaje jedynie sugestią przestrzeni, pozwalając w pełni wybrzmieć głównemu motywowi. Taki sposób ujęcia nadaje pracy charakter bliski ilustratorskiemu, a zarazem niemal dokumentacyjnemu studium, w którym precyzja obserwacji łączy się z malarską swobodą.

Proweniencja:
depozyt Muzeum Piastów Śląskich w Brzegu
Okna Sztuki, 2007

Wystawiany:
Muzeum Narodowe Kielce, 2011

Reprodukowany w katalogu wystawy, Muzeum Narodowe Kielce, 2011, nr 64

Henryk Grabiński (1843–1903) należał do najwybitniejszych polskich pejzażystów drugiej połowy XIX wieku. Pierwsze wykształcenie zdobył jako złotnik i jubiler, jednak wcześnie poświęcił się malarstwu. Studiował w Akademii Sztuk Pięknych w Wiedniu pod kierunkiem Alberta Zimmermanna, a następnie kontynuował naukę w Monachium. Po powrocie do kraju związał się z Krakowem i Lwowem, podróżując po Galicji, Tatrach i Pieninach w poszukiwaniu motywów do swoich obrazów. W latach 1873–1877 wykładał pejzaż i rysunek w krakowskiej Szkole Sztuk Pięknych, a wśród jego uczniów znaleźli się m.in. Jacek Malczewski, Roman Kochanowski i Maurycy Gottlieb.

Górskie krajobrazy należały do najważniejszych tematów podejmowanych przez Grabińskiego. W prezentowanym „Pejzażu górskim” rozległość i monumentalizm natury budowane są poprzez uważną obserwację światła oraz atmosfery. Artysta pozostaje wierny rzeczywistemu charakterowi krajobrazu, nie rezygnując przy tym z malarskiej wrażliwości na zmienność powietrza i nastroju.

Proweniencja:
depozyt Muzeum Piastów Śląskich w Brzegu

Wystawiany:
Muzeum Narodowe Kielce, 2011

Reprodukowany w katalogu wystawy, Muzeum Narodowe Kielce, 2011, nr 203

Proweniencja:
kolekcja Sir Roberta Abdy

Wystawiany:
1960 - Redfern Gallery, Londyn

Proweniencja:
depozyt Muzeum Piastów Śląskich w Brzegu

Wystawiany:
Muzeum Narodowe Kielce, 2011

Reprodukowany w katalogu wystawy, Muzeum Narodowe Kielce, 2011, nr 082

Samuel Hirszenberg (1865–1908) kojarzony jest głównie z monumentalnymi kompozycjami symbolicznymi, w których mierzył się z historią i tradycją narodu żydowskiego – to one przyniosły mu największy rozgłos. Rzadziej pamięta się jednak, że równolegle malował pejzaże i kameralne sceny rodzajowe, które stanowią pokaźną i wcale nie mniej wartościową część jego dorobku.

Wykształcenie zdobywał w krakowskiej Szkole Sztuk Pięknych, gdzie uczył się pod okiem Feliksa Szynalewskiego, Izydora Jabłońskiego i Władysława Łuszczkiewicza. Dzięki prywatnemu stypendium mógł kontynuować naukę w monachijskiej Akademii Sztuk Pięknych u Alexandra Wagnera, a w 1889 roku dodatkowo szlifował warsztat w paryskiej Académie Colarossi. Po powrocie do Łodzi wszedł w krąg tamtejszych artystów – obok niego działali m.in. Leopold Pilichowski, Maurycy Trębacz, Henryk Glicenstein i Natan Altman. Jego prace regularnie trafiały na wystawy w Warszawie, Krakowie, Łodzi, Monachium, Paryżu i Berlinie, a uznanie przyszło już za życia malarza: srebrny medal na wystawie paryskiej oraz – w 1895 roku – druga nagroda ex aequo z Olgą Boznańską w konkursie krakowskiego Towarzystwa Przyjaciół Sztuk Pięknych.

„Zagroda" pokazuje inne oblicze artysty – tu Hirszenberg rezygnuje z symbolicznego patosu na rzecz uważnego, wyciszonego zapisu polskiej wsi. Subtelny światłocień, stonowana paleta i wnikliwe obserwowanie natury świadczą o warsztacie, który w niczym nie ustępował jego monumentalnym realizacjom. Letni widok wiejskiej drogi z krytymi strzechą chałupami powstał najprawdopodobniej w trakcie jednego z plenerowych wyjazdów malarza.

Pejzaż nie był dla Hirszenberga twórczością poboczną – doceniano go już za jego życia. Jerzy Zagrodzki przypomina, że na wystawie u Aleksandra Krywulta w 1902 roku spośród około stu pokazanych prac aż osiemdziesiąt stanowiły właśnie pejzaże, „często nie ustępujące najlepszym wzorom malarstwa polskiego okresu 1890–1910" (J. Zagrodzki, „Tradycja i nowoczesność w twórczości Samuela Hirszenberga", w: „Sztuka Łódzka. Materiały sesji naukowej Oddziału Łódzkiego Stowarzyszenia Historyków Sztuki", Warszawa–Łódź 1977, s. 97)

Aleksander Altmann (1878–1932), malarz związany z paryską École de Paris, urodził się w ubogiej żydowskiej rodzinie w Sobolewce pod Kijowem. Jako jedenastoletni chłopiec trafił do Odessy, gdzie zwrócił na siebie uwagę malarza, który zachęcił go do rozwijania talentu. W 1905 roku, uciekając przed pogromami, osiadł w Paryżu, w słynnej kolonii artystycznej La Ruche, gdzie poznał m.in. Émile'a Schuffeneckera. Po latach skrajnej biedy przełom przyniósł rok 1910 i obraz „L'inondation de Paris", chwalony rok później przez Guillaume'a Apollinaire'a. Altmann wystawiał na najważniejszych paryskich salonach, a w 1912 roku Galerie Devambez zorganizowała jego indywidualną wystawę; tego samego roku francuski rząd zakupił dwa jego płótna do zbiorów Musée du Luxembourg. Od 1920 roku mieszkał w Nemours, gdzie tworzył aż do śmierci w 1932 roku.

W jego twórczości szczególne miejsce zajmowały widoki miast, prowincjonalnych miasteczek i ogrodów, malowane z dużą swobodą i subtelnym wyczuciem światła. W prezentowanym obrazie Altmann celowo rezygnuje z eksponowania panoramy miasta – ta pozostaje w głębi kompozycji, niemal skryta w bujnej zieleni, a jedynym akcentem porządkującym przestrzeń jest smukła wieża kościoła wyłaniająca się ponad koronami drzew. Swobodny, impresjonizujący pędzel, bogata gama zieleni i wyczulone operowanie światłem nadają płótnu świeżość plenerowego studium i poetycki nastrój letniego dnia.

Proweniencja:
depozyt Muzeum Piastów Śląskich w Brzegu

Wystawiany:
Muzeum Narodowe Kielce, 2011

Reprodukowany w katalogu wystawy, Muzeum Narodowe Kielce, 2011, nr 096

W obrazie „Rouen, Place Basse-Vieille-Tour" Marcin Kitz ukazał tętniący życiem fragment starego miasta, z górującą nad zabudową monumentalną sylwetą katedry. Architektura i przechodnie wyłaniają się z wilgotnej, niemal zamglonej atmosfery, a swobodne pociągnięcia pędzla i rozbielona gama szarości, błękitów i ugrów nadają scenie ulotny, impresyjny charakter. Artystę interesuje nie tyle precyzyjne odtworzenie miejskiej topografii, ile nastrój chwili – ruch ulicy, światło rozproszone w powietrzu i malownicza różnorodność dawnej zabudowy.

Marcin Kitz (1891–1943), lwowski malarz i grafik, wiele podróżował po Europie, odwiedzając m.in. Francję, Włochy, Hiszpanię i Holandię. Prezentowany widok Rouen dobrze oddaje charakter jego malarstwa, pozostającego pod wpływem impresjonizmu i postimpresjonizmu, a zarazem wyróżniającego się dużą swobodą warsztatową oraz szczególną wrażliwością na światło, kolor i atmosferę przedstawianego miejsca.

Proweniencja:
Rempex, 2009

Wystawiany:
Muzeum Narodowe w Kielcach, 2011, wystawa zbiorowa kolekcji, reprodukowany w katalogu

Włoski okres twórczości Bronisławy Rychter-Janowskiej (1912–1914) należy do najdojrzalszych i najbardziej nastrojowych w jej dorobku. Artystka, podróżując po Rzymie i jego okolicach, utrwalała ulotne efekty światła i atmosfery południa, tworząc szybkie szkice plenerowe, które później dopracowywała w pracowni. Sama mówiła o „poszukiwaniu piękna" poprzez spontaniczne dokumentowanie natury.

Obraz O zmierzchu (ogrody Villa d'Este) doskonale oddaje charakter tego etapu – subtelne przejścia tonalne, miękkie światło zachodzącego słońca oraz spokojna monumentalność włoskiej architektury tworzą kompozycję o wyjątkowej poetyckości. W dziełach powstałych około 1914 roku widoczna jest pełna świadomość malarska Rychter-Janowskiej: harmonijna paleta, syntetyczne ujęcie form i umiejętność budowania nastroju, które definiują jej styl w okresie tuż przed wybuchem I wojny światowej.

Juliusz Słabiak (1917–1973) był polskim malarzem związanym z krakowskim środowiskiem artystycznym. Warsztat kształtował pod kierunkiem Wojciecha Kossaka, a następnie współpracował z Jerzym Kossakiem w Kossakówce, przejmując zamiłowanie do scen jeździeckich, myśliwskich i rodzajowych. Jego obrazy wyróżniają się żywą narracją, swobodnym operowaniem kolorem oraz umiejętnością oddawania ruchu ludzi i zwierząt.

„Napad wilków" należy do charakterystycznych kompozycji inspirowanych tradycją malarstwa Kossaków. Dynamicznie ukazany zaprzęg, galopujące konie i atakujące wilki budują pełną napięcia scenę, w której artysta z powodzeniem połączył realistyczną obserwację z efektowną, niemal filmową narracją

Proweniencja:
Dom Aukcyjny REMPEX, 94 Aukcja Dzieł Sztuki i Antyków, 2004

Tatrzański pejzaż należał do ulubionych tematów Henryka Uziembły (1879–1949), który chętnie utrwalał górskie krajobrazy podczas pobytów w Zakopanem. Choć artysta zasłynął przede wszystkim jako współzałożyciel Towarzystwa Polska Sztuka Stosowana, projektant wnętrz, witraży i polichromii, malarstwo pejzażowe zajmowało ważne miejsce w jego twórczości, pozostając pod wyraźnym wpływem Jana Stanisławskiego.

„Zakopane. Jesień w Tatrach" ukazuje charakterystyczne dla Uziembły zainteresowanie zmiennością światła i nastroju górskiego krajobrazu. Syntetycznie ujęte pasma górskie, dekoracyjnie potraktowane plamy barwne oraz swobodnie prowadzona akwarela łączą w tej pracy doświadczenia malarza z jego wyczuciem formy właściwym twórcy sztuki dekoracyjnej.

Proweniencja:
Sopocki Dom Aukcyjny Galeria Warszawa, Aukcja VARIA 35, 2020

Proweniencja:
depozyt Muzeum Piastów Śląskich w Brzegu

Wystawiany:
Muzeum Narodowe Kielce, 2011

Reprodukowany w katalogu wystawy, Muzeum Narodowe Kielce, 2011, nr 181.

Stanisław Podgórski (1882–1964) to jeden z tych malarzy, którzy najwierniej podjęli dziedzictwo Jana Stanisławskiego – twórca pejzaży i zarazem pedagog, uznawany za jednego z najwybitniejszych kontynuatorów jego szkoły. Kształcił się w krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych, gdzie uczyli go sam Stanisławski, a także Leon Wyczółkowski i Józef Pankiewicz, później zaś doszlifował warsztat w paryskiej Académie Colarossi.

Słowa mistrza „Malujcie, panowie, polską wieś, bo może za kilka lat jej nie będzie" Podgórski wziął sobie wyraźnie do serca. Przez całą twórczość pozostał wierny rodzimemu krajobrazowi, najchętniej sięgając po widoki Małopolski, Podhala i Tatr. Interesowała go przede wszystkim zmienność natury i to, jak inaczej wygląda ten sam krajobraz w zależności od pory roku, kąta padania światła czy chwilowego nastroju nieba.

„Roztopy" (Pejzaż zimowy) pokazuje, na czym polegała siła jego malarstwa. To obraz uchwyconego w locie momentu przejścia - zima jeszcze nie odpuściła, a wiosna już się dopomina o swoje. Podgórski oddaje ten stan subtelną grą światła i oszczędną, wyciszoną paletą barw, budując poetycki nastrój budzącego się do życia krajobrazu.

Proweniencja:
Dom Aukcyjny REMPEX, 112 Aukcja Sztuki Dawnej, 2005

Otto Eduard Pippel (1878–1960) urodził się i wychował w Łodzi, choć historia sztuki zalicza go dziś do grona najważniejszych przedstawicieli późnego impresjonizmu w południowych Niemczech. Wykształcenie zdobywał w Strasburgu, Karlsruhe i Dreźnie, po czym na stałe osiadł w podmonachijskim Planegg. To właśnie pejzaże przyniosły mu największe uznanie – malował je swobodnym, często impastowym gestem, który pozwalał mu uchwycić ulotność światła i zmienny nastrój przedstawianego miejsca.

W tym górskim widoku Pippel zestawia ze sobą dwa żywioły malarskie: rozświetloną, niemal bezcielesną partię szczytów i gęstą, materialną fakturę pierwszego planu. Monumentalny masyw, którego skaliste partie rozpuszczają się w jasnej, świetlistej atmosferze, kontrastuje z ciemniejszym pasem drzew i nasyconą barwnie partią pierwszego planu. Artysta buduje krajobraz krótkimi, energicznymi pociągnięciami pędzla, nakładając farbę grubą warstwą, dzięki temu powierzchnia obrazu zyskuje niemal reliefową, dotykalną fakturę.

Proweniencja:
XVIII AUKCJA DZIEŁ SZTUKI, Dom Aukcyjny Altius, 2002

„Obierająca ziemniaki" z 1931 roku należy do stosunkowo nielicznej grupy akwarel Jana Kazimierza Olpińskiego poświęconych codziennemu życiu wsi. Zbliżone tematycznie prace z lat trzydziestych – Hucułka czesząca włosy (1930), Pastuszek (1934) oraz Kobieta karmiąca niemowlę (1934) – znajdują się w zbiorach Lwowskiej Galerii Sztuki. Oferowana akwarela stanowi cenne uzupełnienie tej grupy dzieł artysty, który stosunkowo rzadko posługiwał się tą techniką.

Jan Kazimierz Olpiński (1875–1936) był malarzem, rysownikiem i pedagogiem, wszechstronnie wykształconym w najważniejszych europejskich ośrodkach artystycznych – Monachium, Paryżu i Wiedniu. W jego różnorodnej twórczości ważne miejsce zajmowały portrety, pejzaże oraz sceny rodzajowe, w których z uwagą obserwował codzienne życie i lokalne obyczaje.

Proweniencja:
OSTOYA, 64 Aukcja malarstwa i rzemiosła, 2007

Studiował w Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie w latach 1924–1929 pod kierunkiem Władysława Jarockiego, Wojciecha Weissa oraz Feliksa Szczęsnego Kowarskiego. W latach 1929–1932 kontynuował naukę w Warszawie w pracowniach Feliksa Szczęsnego Kowarskiego i Leona Pękalskiego. Dyplom z malarstwa uzyskał w 1937 roku.

W 1931 roku został członkiem „Grupy Sześciu", zrzeszającej uczniów Feliksa Szczęsnego Kowarskiego. Wkrótce ugrupowanie przekształciło się w grupę „Pryzmat", której członkowie należeli do grona polskich kolorystów, opierających swój język malarski na czystych, intensywnych barwach.

Dorobek artysty obejmuje pejzaże, kompozycje figuralne, portrety oraz martwe natury. W okresie międzywojennym zdobył uznanie przede wszystkim jako portrecista. Zajmował się również malarstwem monumentalnym – wspólnie z Zygmuntem Sikorskim i Adamem Łubniewiczem wykonał polichromię kościoła Matki Boskiej Zwycięskiej w Warszawie. Regularnie uczestniczył także w wystawach organizowanych przez grupę „Pryzmat" w Instytucie Propagandy Sztuki.

Po zakończeniu II wojny światowej, po powrocie z przymusowych robót w Niemczech, osiadł w Łodzi. W 1947 roku otrzymał stanowisko profesora w Państwowej Wyższej Szkole Sztuk Plastycznych. Brał udział w najważniejszych wystawach powojennej sztuki polskiej, między innymi w Ogólnopolskich Wystawach Plastyki w Warszawie (1950, 1951 i 1954), wystawie „Malarstwo w XV-lecie PRL" zorganizowanej w Muzeum Narodowym w Warszawie (1961–1962) oraz Wystawie Malarstwa z okazji XX-lecia Polski Ludowej.

Prace artysty znajdują się w zbiorach Muzeum Narodowego w Warszawie.

Proweniencja:
depozyt Muzeum Piastów Śląskich w Brzegu

Wystawiany:
Muzeum Narodowe Kielce, 2011

Reprodukowany w katalogu wystawy, Muzeum Narodowe Kielce, 2011, nr 026

Proweniencja:
kolekcja prywatna, Lubin

Proweniencja:
kolekcja prywatna, Polska
DESA UNICUM, Art Outlet: Sztuka Współczesna, lot 94, 2019 r.

Proweniencja:
kolekcja prywatna, Warszawa
Desa Unicum Warszawa, 2017

Praca została wydrukowana jako ilustracja w 29 numerze Szpilek, w roku 1948 na drugiej okładce pt „Szpilki na Olimpie".

Na odwrociu znajduje się pieczątka redakcji "Szpilek" wraz z adnotacjami kolorowym ołówkiem.Różnice w kolorze polegają na ówczesnym procesie drukowania każdego koloru z osobna, co dawało możliwość całkowitego pominięcia w druku barwnego podmalowania i wydrukowania np. wyłącznie koloru czarnego jaki artysta zastosował tylko w konturze rysunku.

Delkatne ślady po zagięciach papieru.

Proweniencja:
Agra Art, 2024

Proweniencja:
OSTOYA, 76 Aukcja Dzieł Sztuki, 2008

Studiował w Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie (1912-1914, 1918-1920) w pracowni Jacka Malczewskiego. W 1925 roku wyjechał na prywatne stypendium do Francji, a następnie na stypendium rządowe do Włoch. Był członkiem Cechu Artystów Plastyków Jednoróg (1932-1934). Wystawiał w TPSP w Krakowie i Lwowie. Od 1950 pełnił funkcję adiunkta w macierzystej uczelni. Prace artysty znajdują się w zbiorach Muzeum Narodowego w Warszawie i Poznaniu, Muzeum im. L. Wyczółkowskiego w Bydgoszczy oraz Muzeum Okręgowego w Lublinie.

Proweniencja:
Artcurial, Aukcja Malarstwa École de Paris 1905 - 1939, 2011

Wystawiany:
Muzeum Narodowe Kielce, 2011

Reprodukowany w katalogu wystawy, Muzeum Narodowe Kielce, 2011, nr 259

Figurka "Kobieta z woalem" została zaprojektowana przez Bolesława Biegasa jako ozdoba na korek od chłodnicy samochodu marki Secquville Hoyau.

Bibliografia: Bolesław Biegas. Między inspiracją a symbolem, katalog wystawy, Villa la Fleur, Konstancin - Jeziorna 2011, s. 12, poz. 14

Porównaj: Ewa Borowska-Jakubowska, Artyści polscy we Francji w latach 1890 - 1918. Wspólnoty i indywidualności, Warszawa 2004, 272, il. 71