Leon Piccard (ur. 1843 w Niemirowie, zm. 1917 w Krakowie)-polski malarz, twórca scen historycznych i monumentalnych. Studiował: w krakowskiej SSP (u Władysława Łuszczkiewicza, Feliksa Szynalewskiego, Jana Matejki), w akademiach-od 1867 monachijskiej, od 1868 wiedeńskiej. Wspólnie z Witoldem Pruszkowskim wykonał malowidła ścienne według kartonów Władysława Łuszczkiewicza w Kościele Narodzenia Pańskiego i św. Bartłomieja Apostoła w Krakowie-Mogile. Wystawiał swoje obrazy w Towarzystwie Przyjaciół Sztuk Pięknych w Krakowie oraz Towarzystwie Zachęty Sztuk Pięknych w Warszawie.

Obraz Wassilego Kandinskiego pod tytułem „Studium koloru” (niem. Farbige Studien), na którym widoczne są wielokolorowe koła, to jedno z jego najbardziej rozpoznawalnych dzieł. Jest często nazywane również „Koła w kole” lub „Studium kolorów: kwadraty z koncentrycznymi kołami” ( Farbstudie - Quadrate mit konzentrischen Ringen).

Dla Wassily’ego Kandinsky’ego muzyka i kolor były nierozerwalnie ze sobą powiązane. Ta relacja była tak wyraźna, że Kandinsky skojarzył każdą nutę z konkretnym odcieniem. Kiedyś powiedział: „brzmienie kolorów jest tak wyraźne, że trudno byłoby znaleźć kogoś, kto wyraziłby jasnożółty tonami basowymi lub ciemne jezioro tonami wysokimi”.

W rzeczywistości, po niezwykle wizualnej reakcji na wykonanie kompozycji Wagnera Lohengrin w Teatrze Bolszoj, porzucił karierę prawniczą, aby studiować malarstwo w prestiżowej Akademii Sztuk Pięknych w Monachium. Później opisał to zmieniające życie doświadczenie: „Widziałem wszystkie moje kolory w duchu, przed moimi oczami. Dzikie,

niemal szalone linie były szkicowane przede mną”.

Obraz ten znajduje się w kolekcji Muzeum Lenbachhaus w Monachium (Städtische Galerie im Lenbachhaus), które posiada jedną z największych kolekcji dzieł Kandinskiego oraz innych artystów związanych z grupą Der Blaue Reiter.

Lenbachhaus w Monachium jest bardzo znaczącą instytucją dla sztuki modernistycznej, zwłaszcza ekspresjonizmu i twórczości Kandinskiego, który przez wiele lat związany był z tym miastem.

Zjawisko neurologiczne, którego doświadczał Kandinsky, nazywa się synestezją (lub „połączoną percepcją”, od greckiego słowa syn oznaczającego „łączyć” i aisthesis oznaczającego „percepcję”). Jest to bardzo rzadkie, ale prawdziwe schorzenie, w którym jeden zmysł, taki jak słuch, jednocześnie uruchamia inny zmysł, taki jak wzrok.

Kandinsky dosłownie widział kolory, gdy słyszał muzykę i słyszał muzykę, gdy malował. Dla uczczenia Kandinsky”ego, Centre Pompidou we współpracy z Google Arts & Culture postanowiły „odczytać” dźwięki ukryte na płótnie. Muzycy Antoine Bertin oraz NSDOS, przy pomocy sztucznej inteligencji wykorzystali teksty teoretyczne Kandinskiego, aby przełożyć elementy składowe kompozycji na melodię. Na stronie internetowej projektu możemy odkrywać, jak brzmiałyby poszczególne fragmenty obrazu i jakie emocje niosły dla za sobą według Kandinskiego.

Władysław Skoczylas był jednym z najważniejszych artystów dwudziestolecia międzywojennego w Polsce.

Uzyskał szerokie wykształcenie artystyczne – początkowo nauki pobierał w Wiedniu, następnie studiował malarstwo w Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie. Dodatkową wiedzę zdobywał w Paryżu, gdzie zgłębiał tajniki rzeźbiarstwa, a także w Lipsku, gdzie zetknął się z drzeworytnictwem.

Skoczylas jest przez ekspertów uznawany za twórcę polskiej szkoły drzeworytu i właśnie z tego typu prac jest najbardziej znany.

Sporą część swoich drzeworytów wydał na początku lat 20. XX wieku w formie albumów o tytułach "Teka zbójnicka" i "Teka podhalańska". Ich tematyka skupiała się właśnie wokół górskiego folkloru, postaci Janosika i innych zbójców.

Po zakończeniu I wojny światowej osiadł w Warszawie, gdzie mieszkał aż do swojej śmierci w 1934 roku. Swoją pracownię miał przy Wybrzeżu Kościuszkowskim pod numerem 37 – obecnie znajduje się tam Wydział Rzeźby ASP. Skoczylas sam był zresztą związany z Akademią Sztuk Pięknych – w 1922 roku objął tamtejszą katedrę grafiki (wtedy jeszcze uczelnia nosiła nazwę Szkoła Sztuk Pięknych).

Dzieła tego artysty zdobywały uznanie krytyków zarówno w kraju, jak i za granicą. I tak jego prace były w latach 20. XX wieku wystawiane między innymi w Londynie, Budapeszcie, Rzymie, Hamburgu i Zagrzebiu. Co ciekawe w 1928 roku Skoczylas został nawet uhonorowany medalem na wystawie zorganizowanej z okazji Igrzysk Olimpijskich w Amsterdamie. Artysta zmarł po długiej chorobie w 1934 roku i został pochowany na Cmentarzu Powązkowskim w Warszawie.

Raymond Moretti to postać, którą można określić mianem „wulkanu energii” francuskiej sztuki XX wieku. Jeśli Picasso był królem modernizmu, Moretti był jego najbardziej dynamicznym następcą. Artyści nie tylko się znali, ale i przyjaźnili, a Moretti był uważany za jednego z niewielu, którzy potrafili dotrzymać kroku energii Picassa.

Moretti i Picasso razem pracowali w warsztatach na południu Francji. Picasso powiedział kiedyś o Morettim, że ma on "ogień w palcach". W tej pracy ten ogień widać w każdej czarnej linii, która przecina arkusz.

RAYMOND MORETTI był ekspresyjnym francuskim rysownikiem, malarzem i rzeźbiarzem o bogatym i różnorodnym dorobku artystycznym. We Francji znany jest ze swoich spektakularnych instalacji i dekoracji, podczas gdy świat zewnętrzny cenił przede wszystkim jego ilustracje, zwłaszcza sugestywne portrety legend jazzu. Był wielkim miłośnikiem muzyki, zwłaszcza jazzu. Wykonał portrety wielu znanych muzyków, takich jak Ella Fitzgerald, Louis Armstrong i Thelonious Monk. W latach 60. zilustrował serię 12 poszukiwanych jazzowych płyt długogrających, zatytułowaną Moretti Verve

To dzieło reprezentuje drugą wielką fascynację Raymonda Morettiego: Futuryzm, Miasto i Kosmos.

Raymond Moretti to postać, którą można określić mianem „wulkanu energii” francuskiej sztuki XX wieku. Jeśli Picasso był królem modernizmu, Moretti był jego najbardziej dynamicznym następcą. Artyści nie tylko się znali, ale i przyjaźnili, a Moretti był uważany za jednego z niewielu, którzy potrafili dotrzymać kroku energii Picassa.

Moretti i Picasso razem pracowali w warsztatach na południu Francji. Picasso powiedział kiedyś o Morettim, że ma on "ogień w palcach". W tej pracy ten ogień widać w każdej czarnej linii, która przecina arkusz.

RAYMOND MORETTI był ekspresyjnym francuskim rysownikiem, malarzem i rzeźbiarzem o bogatym i różnorodnym dorobku artystycznym. We Francji znany jest ze swoich spektakularnych instalacji i dekoracji, podczas gdy świat zewnętrzny cenił przede wszystkim jego ilustracje, zwłaszcza sugestywne portrety legend jazzu. Był wielkim miłośnikiem muzyki, zwłaszcza jazzu. Wykonał portrety wielu znanych muzyków, takich jak Ella Fitzgerald, Louis Armstrong i Thelonious Monk. W latach 60. zilustrował serię 12 poszukiwanych jazzowych płyt długogrających, zatytułowaną Moretti Verve

To dzieło reprezentuje drugą wielką fascynację Raymonda Morettiego: Futuryzm, Miasto i Kosmos.

Jeremy King - brytyjski artysta znany z obrazów i litografii przedstawiających brytyjską wieś. Studiował w Lancaster and Morecambe College w Anglii. W wieku 34 lat Jeremy King porzucił nauczanie sztuki i projektowania, aby poświęcić się malarstwu i litografii. Miał swoją pierwszą wystawę indywidualną w Galerii Ruthven w Londynie, a następnie wystawy we Francji, Stanach Zjednoczonych i Japonii.

Jego styl charakteryzuje się:

Techniką "plein air": Często malował w plenerze, co zbliża jego prace do impresjonizmu.

Tematyką: Najczęściej przedstawiał sielankowe krajobrazy z Wielkiej Brytanii (szczególnie Kornwalii), Francji i Hiszpanii.

Estetyką: Prace wyróżniają się płynną linią oraz stonowaną lub marzycielską paletą barw.

Claude Hastaire (właściwie Claude Hilaire) był uznanym francuskim malarzem, litografem i pisarzem, którego życie i twórczość były nierozerwalnie związane z Paryżem oraz Normandią.

Pochodzenie i edukacja: Urodził się 24 października 1946 roku w Paryżu. Był synem znanego malarza, Camille'a Hilaire'a, co znacząco wpłynęło na jego artystyczną drogę. Studiował w prestiżowej École Nationale Supérieure des Beaux-Arts w Paryżu.

Rozwój artystyczny: Początkowo tworzył w nurcie abstrakcji, inspirując się takimi twórcami jak Jean Fautrier czy Antoni Tàpies. Przełomem w jego karierze była wystawa Francisa Bacona w Paryżu w 1972 roku, po której zaczął łączyć abstrakcję z elementami figuratywnymi.

Osiągnięcia i uznanie: W 1994 roku zdobył prestiżową nagrodę Prix International d'Art Contemporain de Monte-Carlo. Jego prace były prezentowane na ponad 100 wystawach indywidualnych i zbiorowych na całym świecie, m.in. w USA, Korei i Japonii.

Wszechstronność: Poza malarstwem i grafiką zajmował się również fotografią, projektowaniem mebli oraz pisaniem esejów i poezji. Wydał m.in. książkę o teorii sztuki La Peinture Vagabonde.

Ostatnie lata: Zmarł 17 lutego 2020 roku w Trouville-sur-Mer w Normandii, gdzie mieszkał i tworzył przez wiele lat

Embossing - (tłoczenie) wewnątrz kompozycji jest jedną z najbardziej prestiżowych technik stosowanych przez Dalego. Embossing nadaje jej trwałość i "wieczność" formy rzeźbiarskiej. Embossing wewnątrz kompozycji jest niezwykle trudny do podrobienia. Wymaga on ogromnego nacisku prasy drukarskiej, który jest w stanie "wtłoczyć" papier w wyżłobione w metalu rowki, specjalnego, grubego i wilgotnego papieru (zazwyczaj Arches), który nie pęknie pod takim ciśnieniem oraz ręcznego wykańczania. Takie wydania przygotowane są dla najbardziej wymagających kolekcjonerów.

Życie towarzyskie i artystyczne Krakowa przełomu wieków XIX i XX rozwijało się intensywnie, koncentrując się zarówno w salonach, jak i przy stolikach modnych kawiarni. Kazimierz Sichulski, obok Karola Frycza, Stanisława Kuczborskiego, Stanisława Rzeckiego oraz Wojciecha Wojtkiewicza, wszedł do grona krakowskich prześmiewców, którzy przy kawiarnianym stoliku Cukierni Lwowskiej Jana Apolinarego Michalika wpadli na pomysł opracowania litograficznej teki karykatur aktorek i aktorów w rolach granych ówcześnie sztuk – „Wesela”, „Erosa i Psyche”, „Dzieci Waniuszyna”, „Sióstr bliźnich”, „Wesela Figara”, „Kościuszki pod Racławicami”, „Anastazji”, „Kupca weneckiego”, „Półdziewic” i „Ślubów panieńskich”. I tak pod kierunkiem Rzeckiego narodziła się w 1904 roku sławna „Teka Melpomeny”, odbita bezpłatnie przez Zenona Pruszyńskiego w jego Zakładach Litografii Artystycznej, przyjaciela artystów, wiernego ich sprzymierzeńca w zabawie. W skład „Teki” weszło 38 autolitografii opracowanych przez wybitnych artystów okresu Młodej Polski.  W krzywym zwierciadle karykatury i żartu, w biegłym rysunku i w płasko rozlanych plamach barwnych i czerni, czasem na rozgwieżdżonym prószeniem farb tle – obserwujemy głowy i postacie aktorek, aktorów oraz sceny zbiorowe, łącznie z zaklętym tańcem przez Chochoła. Wśród popularnych i ulubionych aktorów znajdziemy tu: Jadwigę Mrozowską, Helenę Sulimę, Stanisławę Wysocką, Jerzego i Bolesława Leszczyńskich, Mariana Jednowskiego, Michała Przybyłowicza, Aleksandra Zelwerowicza. „Teka Melpomeny” bawiła, trochę gorszyła, ale cieszyła się dużą popularnością, a jej sława przetrwała do dzisiaj. Litografie z tej teki eksponowano w 1905 roku w Salonie Krywulta w Warszawie; wiele z nich utkwiło w tekach kolekcjonerów, inne zdobiły ściany salonów i pokoi miłośników grafiki, secesji, teatru, a także dobrej zabawy. Były też ozdobą ścian Cukierni Lwowskiej, w której narodził się pomysł teki i gdzie w 1905 doku powstał artystyczny kabaret Zielony Balonik, a cukiernie zaczęto nazywać Jamą Michalikową”, która działa do dnia dzisiejszego.

Oprawa widoczna na wizualizacjach ma charakter poglądowy i nie stanowi oferty handlowej.

Aureliusz Pruszyński (1847 Kasinka Mała pow. Limanowa - 1904 Kraków) krakowski litograf, właściciel cenionego Zakładu Litografii Artystycznej Aureliusza Pruszyńskiego w Krakowie założonego w 1873 roku na ul. Pijarskiej 17, od ca 1902 właścicielem zakładu był jego syn Zenon Pruszyński (zob. SAP t. 8 ss. 92-93). W zakładzie A. Pruszyńskiego od końca XIX w. czołowi krakowscy artyści odbijali swoje prace graficzne w technice litografii (w tym plakaty) m.in. słynną "Tekę Melpomeny".

Autolitografia – litografia narysowana przez autora – artystę bezpośrednio na kamieniu litograficznym.

Literatura:

- Maria Grońska, Grafika w książce, tece i albumie, Wrocław 1994

- Irena Jakimowicz, Pięć wieków grafiki w Polsce, Warszawa 1997

- Zofia Kucielska, Zofia Tobiaszowa, Grafika polska około roku 1900, Kraków, 1968

- Irena Rylska, Grafika polska w latach 1901-1939, Wrocław 1983

Życie towarzyskie i artystyczne Krakowa przełomu wieków XIX i XX rozwijało się intensywnie, koncentrując się zarówno w salonach, jak i przy stolikach modnych kawiarni. Kazimierz Sichulski, obok Karola Frycza, Stanisława Kuczborskiego, Stanisława Rzeckiego oraz Wojciecha Wojtkiewicza, wszedł do grona krakowskich prześmiewców, którzy przy kawiarnianym stoliku Cukierni Lwowskiej Jana Apolinarego Michalika wpadli na pomysł opracowania litograficznej teki karykatur aktorek i aktorów w rolach granych ówcześnie sztuk – „Wesela”, „Erosa i Psyche”, „Dzieci Waniuszyna”, „Sióstr bliźnich”, „Wesela Figara”, „Kościuszki pod Racławicami”, „Anastazji”, „Kupca weneckiego”, „Półdziewic” i „Ślubów panieńskich”. I tak pod kierunkiem Rzeckiego narodziła się w 1904 roku sławna „Teka Melpomeny”, odbita bezpłatnie przez Zenona Pruszyńskiego w jego Zakładach Litografii Artystycznej, przyjaciela artystów, wiernego ich sprzymierzeńca w zabawie. . W skład „Teki” weszło 38 autolitografii opracowanych przez wybitnych artystów okresu Młodej Polski. W krzywym zwierciadle karykatury i żartu, w biegłym rysunku i w płasko rozlanych plamach barwnych i czerni, czasem na rozgwieżdżonym prószeniem farb tle – obserwujemy głowy i postacie aktorek, aktorów oraz sceny zbiorowe, łącznie z zaklętym tańcem przez Chochoła. Wśród popularnych i ulubionych aktorów znajdziemy tu: Jadwigę Mrozowską, Helenę Sulimę, Stanisławę Wysocką, Jerzego i Bolesława Leszczyńskich, Mariana Jednowskiego, Michała Przybyłowicza, Aleksandra Zelwerowicza. „Teka Melpomeny” bawiła, trochę gorszyła, ale cieszyła się dużą popularnością, a jej sława przetrwała do dzisiaj. Litografie z tej teki eksponowano w 1905 roku w Salonie Krywulta w Warszawie; wiele z nich utkwiło w tekach kolekcjonerów, inne zdobiły ściany salonów i pokoi miłośników grafiki, secesji, teatru, a także dobrej zabawy. Były też ozdobą ścian Cukierni Lwowskiej, w której narodził się pomysł teki i gdzie w 1905 doku powstał artystyczny kabaret Zielony Balonik, a cukiernie zaczęto nazywać Jamą Michalikową”, która działa do dnia dzisiejszego.

Aureliusz Pruszyński (1847 Kasinka Mała pow. Limanowa - 1904 Kraków) krakowski litograf, właściciel cenionego Zakładu Litografii Artystycznej Aureliusza Pruszyńskiego w Krakowie założonego w 1873 roku na ul. Pijarskiej 17, od ca 1902 właścicielem zakładu był jego syn Zenon Pruszyński (zob. SAP t. 8 ss. 92-93). W zakładzie A. Pruszyńskiego od końca XIX w. czołowi krakowscy artyści odbijali swoje prace graficzne w technice litografii (w tym plakaty) m.in. słynną "Tekę Melpomeny".

Autolitografia – litografia narysowana przez autora – artystę bezpośrednio na kamieniu litograficznym.

Lit.:

M. Grońska, Grafika w książce, tece i albumie, Wrocław 1994, poz. 7.; Katalog zbiorów Gabinetu Grafiki”, t.1: „Grafika polska w latach 1901-1939”, Wrocław 1983, kat. 691, s. 208.

Stanisław Szreniawa-Rzecki ukończył gimnazjum w Warszawie, a następnie do 1908 studiował w Szkole Sztuk Pięknych w Kra¬kowie, m.in. u Teodora Axentowicza, Stanisława Wyspiańskiego, Juliana Fałata oraz rzeźbę u Konstantego Laszczki. W r. 1904 korzystał ze stypendium Towarzystwa Zachęty Sztuk Pięknych (TZSP) im. Mikołaja Kopernika. Był jednym z aktywniejszych uczniów Akademii, działał w Bratniej Pomocy (był sekretarzem). W czasie studiów nawiązał przyjaźń z Wacławem Borowskim, Władysławem Skoczylasem i Stanisławem Kuczborskim. Obracał się w kręgach cyganerii artystycznej, bywał w kawiarniach i salonach (m. in. u Elizy Pareńskiej), spotykał się z Wyspiańskim, Tadeuszem Boyem-Żeleńskim, Teofilem Trzcińskim, Karolem Fryczem i Witoldem Wojtkiewiczem. Z Wojtkiewiczem był Rzecki szczególnie blisko; mieszkali wspólnie przy ul. Św. Tomasza, wykonywali liczne rysunki do pisma satyrycznego „Liberum Veto” (1903 i 1904) oraz karykatury teatralne wydane w „Tece Melpomeny” w roku 1904. Rzecki współpracował również z wydawanym przez „Naprzód” pismem satyryczno-politycznym „Hrabia Wojtek” (1905), a następnie z tygodnikiem artystycznym „Czarny Kot” (1906). Z kabaretem «Zielony Balonik» był Rzecki związany od chwili jego powstania w roku 1905: wykonywał dekoracje sali, lalki do szopek, a przede wszystkim ozdobione dowcipnymi rysunkami zaproszenia na kolejne wieczory kabaretowe, rysował i komentował karykatury; występował także w 1909 w warsz. Momusie. W 1909-13 studiował w Paryżu. Po powrocie założył w Warszawie Towarzystwo Młoda Sztuka. W czasie I wojny świat, walczył w Legionach Polskich. W 1915 rozpoczął współpracę z teatrem warszawskimi jako scenograf i projektant kostiumów. Współpracował: z Teatrem Powszechnym (kostiumy do "Cyda", 1915), z Teatrem Polskim (kostiumy do "Księcia Niezłomnego" i dekoracje do "Cyrulika sewilskiego", 1918), z Redutą (kostiumy do "Fircyka w zalotach", 1920 i dekoracje do "Pierścienia wielkiej damy", 1936). Projekty jego spotykały się z uznaniem.

Przedstawiona rycina to słynny drzeworyt zatytułowany „Biczowanie Chrystusa” (niem. Die Geißelung Christi), stworzony przez wybitnego niemieckiego artystę renesansowego Albrechta Dürera.

Najważniejsze informacje o dziele

Dzieło pochodzi z monumentalnego cyklu graficznego zatytułowanego „Wielka Pasja” (Die Grosse Passion).

Sam drzeworyt powstał w latach ok. 1496–1499, natomiast cała seria została wydana w formie książkowej z tekstem w 1511 roku.

Klasyczny drzeworyt na papierze. Dürer zrewolucjonizował tę technikę, wprowadzając niespotykany dotąd poziom detali, głębi i ekspresji.

Kompozycja i symbolika

W samym środku dynamicznej kompozycji znajduje się Jezus Chrystus przywiązany do kolumny. Jego muskularne, klasycznie proporcjonalne ciało nawiązuje do fascynacji Dürera włoskim renesansem i anatomią.

Chrystus jest otoczony przez brutalnych żołnierzy i katów ukazanych w pełnym ruchu. Szarpią go za włosy i zamachują się biczami, co podkreśla chaos i gwałtowność sceny.

Po lewej stronie tłumu wyróżnia się postać w egzotycznym, orientalnym turbanie i bogatych szatach. Uosabia ona Poncjusza Piłata lub arcykapłana nadzorującego egzekucję.

U dołu po prawej stronie leży upleciona korona cierniowa, zapowiedź kolejnych cierpień Jezusa. W centralnej dolnej części widoczny jest mały pies, a tuż obok niego – na charakterystycznym kamiennym klocku – artysta umieścił swój słynny, wiązany monogram „AD”.

Słynny renesansowy drzeworyt „Ukrzyżowanie” (ok. 1498 r.) autorstwa niemieckiego mistrza Albrechta Dürera, pochodzący z jego przełomowego cyklu graficznego znanego jako „Wielka Pasja”.

Ukrzyżowany Jezus Chrystus z tabliczką INRI nad głową dzieli kompozycję na dwie równe, kontrastujące ze sobą strony.

Strona lewa (Sfera sakralna): Przedstawia bliskich opłakujących śmierć Zbawiciela. Widać tu m.in. mdlejącą z głębokiego bólu i rozpaczy Maryję podtrzymywaną przez św. Jana Apostoła.

Strona prawa (Sfera profanum): Przedstawia rzymskich żołnierzy na koniach w strojach z epoki Dürera oraz gapiów przyglądających się egzekucji.

Aniołowie: W górnej części ryciny unoszą się aniołowie ze skrzydłami, którzy zbierają do eucharystycznych kielichów krew wypływającą z ran Chrystusa.

Kosmiczne symbole: W lewym górnym rogu widnieje płaczące słońce, a w prawym księżyc, co symbolizuje żałobę całego wszechświata po śmierci Boga.

Monogram artysty: Na samym dole, na ziemi, widoczny jest charakterystyczny znak „AD” (inicjały artysty) umieszczony tuż obok ludzkiej czaszki symbolizującej Golgotę (Miejsce Czaszki) oraz grzech pierworodny Adama.

Albrecht Durer (1471-1528) „Modlitwa w Ogrójcu” (znany również jako Chrystus na Górze Oliwnej).

Scena nowotestamentowa przedstawiająca Jezusa Chrystusa modlącego się w Ogrodzie Getsemani (Ogrójcu) przed swoją męką i aresztowaniem. [1, 2, 3, 4]

•Chrystus i Anioł: W centralnej części zbolały Jezus klęczy i modli się, spoglądając w stronę anioła, który ukazuje mu się w chmurach trzymając kielich – symbol nadchodzącego cierpienia. [1]

Śpiący Apostołowie: Na pierwszym planie Dürer ukazał z mistrzowską anatomią trzech najbliższych uczniów Jezusa – Piotra (z mieczem), Jakuba i Jana – którzy zmorzeni snem nie czuwają wraz z Mistrzem. [1, 2]

Tło: W prawym górnym rogu, za ogrodzeniem z chrustu, widać zbliżającą się kohortę rzymskich żołnierzy prowadzoną przez Judasza, mającą dokonać pojmania.

Rycina ilustruje zakorzenione w apokryfach i tradycji chrześcijańskiej wydarzenie, które miało miejsce między ukrzyżowaniem a zmartwychwstaniem Chrystusa. Jezus zstępuje do podziemi (otchłani/limbo), aby wyzwolić dusze sprawiedliwych ludzi zmarłych od początku świata.

Postać Chrystusa: Widoczny w centrum, otoczony świetlistą nimbem (aureolą) emanującą potężnymi promieniami. Pochyla się, aby podać rękę i wyciągnąć z czeluści klęczącą postać (często identyfikowaną jako Jan Chrzciciel lub Adam). W drugiej ręce trzyma sztandar triumfalny przymocowany do wielkiego krzyża.

Sprawiedliwi i Patriarchowie: Po lewej stronie, za potężnymi wrotami piekielnymi, tłoczą się zbawione dusze Starego Testamentu. Na pierwszym planie wyróżnia się muskularna, starsza, naga postać z długą brodą – to Adam, który opiera dłoń na ramieniu krzyża. Za nim widoczna jest Ewa oraz inne postacie trwające na modlitwie.

Demony i Potwory: Kontrastem dla boskiego pokoju i dostojeństwa zbawionych są fantastyczne, przerażające bestie i demony stworzone przez kunszt Dürera. W prawym górnym rogu unosi się skrzydlaty potwór dmący w róg, a w głębi, z okiennej niszy, szczerzy kły i grozi włócznią inna piekielna bestia.

Kluczowe elementy ikonograficzne:

Święty Jan Ewangelista: Siedzi na skalistym brzegu wyspy Patmos i – zgodnie z nakazem głosu z nieba – dosłownie zjada (połyka) otwartą księgę podaną mu przez potężnego anioła. Gest ten symbolizuje całkowite wewnętrzne przyswojenie i „الprzetrawienie” Bożego przesłania oraz proroctwa.

Anioł o ognistych słupach: Nad Janem góruje niezwykła, majestatyczna postać anielska. Jego twarz otaczają promienie słońca, a jego nogi przypominają płonące kolumny (filary ognia) – jedna z nich stoi na lądzie, a druga w morzu.

Tło i detale: Spokojny krajobraz morski w tle, z widocznymi statkami, płonącym potworem morskim oraz łabędziami, kontrastuje z mistyczną i gwałtowną sceną rozgrywającą się na pierwszym planie.

Monogram artysty: Na dole, w centrum kompozycji, widnieje charakterystyczny, słynny znak „AD”, czyli sygnatura Albrechta Dürera.

Grafika ilustruje nowotestamentową scenę z Ewangelii według św. Łukasza, w której ciężarna Maryja odwiedza swoją starszą krewną, Elżbietę (przyszłą matkę Jana Chrzciciela).

Centralnym punktem jest pełne czułości objęcie obu kobiet. Po lewej stronie, w drzwiach domu, stoi mąż Elżbiety – Zachariasz. W tle rozpościera się niezwykle szczegółowy, górzysty krajobraz północnoeuropejski, inspirowany podróżami Dürera przez Alpy.

Na dole, w centrum kompozycji, widoczna jest mała tabliczka ze słynnym monogramem artysty: „AD”.

Grafika pochodzi z monumentalnej serii zatytułowanej „Wielka Pasja” (Große Passion), na którą składa się 11 rycin oraz karta tytułowa.

Dzieło ukazuje moment, w którym upadający pod ciężarem krzyża Jezus Chrystus spotyka w drodze na Golgotę m.in. św. Weronikę klęczącą z chustą po lewej stronie. Dürer w mistrzowski sposób połączył dynamiczną, pełną dramatyzmu i chaosu scenę z udziałem tłumu oprawców oraz żołnierzy z elementami renesansowej anatomii (co widać po muskulaturze postaci stojącej po prawej stronie) oraz detalami architektonicznymi i pejzażowymi w tle.

Kluczowe elementy kompozycji

Idylliczne życie codzienne: Dürer przedstawia Świętą Rodzinę zaangażowaną w zwykłe, domowe czynności. Maryja siedzi na krześle, przędąc nić, podczas gdy obok niej stoi kołyska ze śpiącym Dzieciątkiem Jezus. Józef pracuje jako cieśla, ciosając drewniane koryto toporem.

Anioły i putta: Scenie towarzyszą liczne, uskrzydlone istoty. Trzy dorosłe anioły czuwają bezpośrednio nad Maryją i Dzieciątkiem. Na pierwszym planie małe putta pomagają Józefowi w pracy, zbierając wióry i kawałki drewna do wiklinowego kosza.

Architektura ruin: Tło stanowi podwórze zrujnowanego, rozpadającego się domostwa o bogatej fakturze kamienia i drewna. Dürer w mistrzowski sposób wykorzystał perspektywę i linie zniszczonych budynków, aby nadać scenie głębi.

Boska opieka: Na niebie, pośród chmur, widoczny jest Bóg Ojciec wraz z Duchem Świętym, którzy z góry błogosławią i czuwają nad rodziną.

Monogram: W prawym dolnym rogu grafiki, na kamiennej tabliczce, znajduje się charakterystyczna sygnatura artysty — splecione litery AD.

Charakterystyka kompozycji i symbolika.

Scena centralna: Chrystus siedzi w otoczeniu apostołów, czule obejmując spoczywającego na Jego piersi świętego Jana. To moment pełen napięcia emocjonalnego, w którym Jezus zapowiada swoją zdradę oraz ustanawia sakrament Eucharystii.

Architektura i światło: Akcja toczy się w surowym, sklepionym pomieszczeniu. Promienista aureola wokół głowy Jezusa została mistrzowsko wycięta za pomocą gęstych linii, które rozchodząc się, definiują również cienie na sklepieniu.

Symbolika boskości: Nad głową Chrystusa znajduje się okrągły otwór w sklepieniu (oculus), który w ikonografii chrześcijańskiej tradycyjnie symbolizuje obecność Boga i otwarcie na niebiosa.

Mensa ołtarzowa: Stół, przy którym siedzą zebrani, swoim prostym, monumentalnym kształtem celowo przypomina chrześcijański ołtarz, co bezpośrednio nawiązuje do ofiary mszy świętej.

Grafika ilustruje biblijną scenę z Ewangelii według św. Mateusza. Święta Rodzina ucieka przed prześladowaniami króla Heroda. Maryja z małym Jezusem jedzie na ośle, a przewodnik grupy – św. Józef – prowadzi zwierzę przez gęsty las. Towarzyszy im wół oraz grupa aniołów czuwających nad nimi z chmur w prawym górnym rogu.

Styl i kompozycja: Dürer połączył tutaj renesansową precyzję z elementami krajobrazu egzotycznego (m.in. drzewo palmowe po lewej stronie), który miał wyobrażać realia Bliskiego Wschodu. Całość charakteryzuje się niezwykle gęstym, kunsztownym cieniowaniem, co było przełomem w ówczesnej technice drzeworytniczej.

Sygnatura: W prawym dolnym rogu kompozycji (na moście) widoczny jest charakterystyczny dla artysty monogram „AD”.

„Adoracja Baranka” (znane też jako „Hymn Wybranych”), czyli trzynasty drzeworyt z przełomowego cyklu Apokalipsa (Apocalypsis cum figuris) autorstwa Albrechta Dürera, stworzony w latach 1497–1498.

Najważniejsze informacje o dziele

Tematyka: Grafika ilustruje biblijne wizje z Księgi Objawienia św. Jana (głównie z rozdziału 7 i 14). W centralnym punkcie nieba, w świetlistym okręgu, stoi Apokaliptyczny Baranek z siedmioma rogami i siedmioma oczami, trzymający chorągiew. Otaczają Go cztery żywe istoty (symbole ewangelistów) oraz dwudziestu czterech Starców.

Kompozycja: Poniżej niebios Dürer umieścił ogromny, gęsty tłum zbawionych ze wszystkich plemion Izraela. Trzymają oni w dłoniach liście palmowe i śpiewają pieśń chwalebną. Na samym dole, pośrodku chmur, klęczy święty Jan, który rozmawia z jednym ze Starców.

Rewolucja w technice: Dürer całkowicie odmienił tradycyjny drzeworyt. Wprowadził niespotykaną wcześniej delikatność linii, gęste kreskowanie i grę światłocienia, co pozwoliło mu uzyskać niezwykłą dynamikę i trójwymiarowość bez użycia koloru.

Monogram: Na samym dole, w centralnej części planszy, widnieje słynna sygnatura artysty — charakterystyczny monogram AD.

Wydanie tego cyklu w 1498 roku przyniosło zaledwie 26-letniemu wówczas Dürerowi ogromną sławę w całej Europie i ugruntowało jego pozycję jako mistrza renesansu.

Cyklem prac Pablo Picassa zatytułowanym „Obiady na trawie” (oryg. „Le Déjeuner sur l’herbe”) jest obszerna seria wariacji, w której hiszpański mistrz w twórczy sposób zmierzył się z monumentalnym i kontrowersyjnym na tamte czasy, obrazem Édouarda Maneta o tym samym tytule, znanym w Polsce jako „Śniadanie na trawie”.

Cykl powstał głównie w latach 1959–1962 (choć bywają datowane nawet na 1954, gdy zaczął powstawać szkicownik, aż do 1964). Picasso stworzył: 27 obrazów olejnych, ponad 150 rysunków, szkiców , litografii i linorytów.

Picasso był zafascynowany obrazem Maneta, który w 1863 roku wywołał skandal w Paryżu, stanowiąc przełom w malarstwie nowoczesnym. Poprzez swoje wariacje, Picasso podjął dialog z Manetem i jego podejściem do tematu aktu i kompozycji, jednocześnie włączając te motywy w swój własny, unikalny język artystyczny.

Picasso w swojej seria prac poddaje oryginalne dzieło Maneta radykalnej transformacji, zgodnie z jego postkubistyczną estetyką: zachowuje główny schemat kompozycyjny Maneta: dwie ubrane postaci męskie i naga kobieta na pierwszym planie oraz kolejna postać kobieca w tle, kąpiąca się w strumieniu.

Manetowski realizm i sposób ujęcia światła zostają zastąpione przez kubistyczne, a czasem ekspresjonistyczne deformacje. Picasso stosuje intensywniejszą, często bardziej jaskrawą i uproszczoną paletę barw, odbiegającą od tonacji Maneta.

Unikalnym aspektem cyklu jest realizacja sceny Maneta w formie rzeźb plenerowych. Picasso stworzył makiety, które następnie zrealizował norweski artysta Carl Nesjar w wielkim formacie przy użyciu betonu i piaskowania (np. rzeźba w Moderna Museet w Sztokholmie).

Cykl „Obiady na trawie” jest świadectwem późnej, ale intensywnej twórczości Picassa, w której demonstrował swoją swobodę w czerpaniu z tradycji, jednocześnie ją dekonstruując i przekształcając.

Picasso stworzył przedmiotową serię w ciągu jednego dnia w 1961 roku, numerując poszczególne rysunki liczbami rzymskimi.

Cykl "Les Déjeuners" składający się z circa 50 kompozycji Picasso wykonał w ciągu około jednego miesiąca zafascynowany słynnym obrazem Maneta „Śniadanie na trawie”.

Cykl Les Dejeuners składający się z circa 50 kompozycji Picasso wykonał w ciągu około jednego miesiąca zafascynowany słynnym obrazem Maneta „Śniadanie na trawie”.

Cykl Les Dejeuners składający się z circa 50 kompozycji Picasso wykonał w ciągu około jednego miesiąca zafascynowany słynnym obrazem Maneta „Śniadanie na trawie”.

Cyklem prac Pablo Picassa zatytułowanym „Obiady na trawie” (oryg. „Le Déjeuner sur l’herbe”) jest obszerna seria wariacji, w której hiszpański mistrz w twórczy sposób zmierzył się z monumentalnym i kontrowersyjnym na tamte czasy, obrazem Édouarda Maneta o tym samym tytule, znanym w Polsce jako „Śniadanie na trawie”.

Cykl powstał głównie w latach 1959–1962 (choć bywają datowane nawet na 1954, gdy zaczął powstawać szkicownik, aż do 1964). Picasso stworzył: 27 obrazów olejnych, ponad 150 rysunków, szkiców , litografii i linorytów.

Picasso był zafascynowany obrazem Maneta, który w 1863 roku wywołał skandal w Paryżu, stanowiąc przełom w malarstwie nowoczesnym. Poprzez swoje wariacje, Picasso podjął dialog z Manetem i jego podejściem do tematu aktu i kompozycji, jednocześnie włączając te motywy w swój własny, unikalny język artystyczny.

Picasso w swojej seria prac poddaje oryginalne dzieło Maneta radykalnej transformacji, zgodnie z jego postkubistyczną estetyką: zachowuje główny schemat kompozycyjny Maneta: dwie ubrane postaci męskie i naga kobieta na pierwszym planie oraz kolejna postać kobieca w tle, kąpiąca się w strumieniu.

Manetowski realizm i sposób ujęcia światła zostają zastąpione przez kubistyczne, a czasem ekspresjonistyczne deformacje. Picasso stosuje intensywniejszą, często bardziej jaskrawą i uproszczoną paletę barw, odbiegającą od tonacji Maneta.

Unikalnym aspektem cyklu jest realizacja sceny Maneta w formie rzeźb plenerowych. Picasso stworzył makiety, które następnie zrealizował norweski artysta Carl Nesjar w wielkim formacie przy użyciu betonu i piaskowania (np. rzeźba w Moderna Museet w Sztokholmie).

Cykl „Obiady na trawie” jest świadectwem późnej, ale intensywnej twórczości Picassa, w której demonstrował swoją swobodę w czerpaniu z tradycji, jednocześnie ją dekonstruując i przekształcając.

Oprawy widoczne na wizualizacjach mają charakter poglądowy i nie stanowią oferty handlowej.

Cykl prac Pabla Picassa pod tytułem "347 rycin" to zbiór rycin, który został stworzony przez artystę w bardzo krótkim czasie, między 16 marca a 5 października 1968 roku, gdy artysta miał 87 lat, to jedno z najbardziej niezwykłych i płodnych przedsięwzięć w jego późnej twórczości. Seria składa się z 347 rycin i akwafort, które Picasso stworzył w ciągu zaledwie siedmiu miesięcy, co jest zdumiewającym osiągnięciem biorąc pod uwagę jego wiek.

W tym okresie życia Picasso czuł się absolutnie wolny od jakichkolwiek konwencji czy oczekiwań. Mógł tworzyć to, co chciał, w sposób, który uważał za najbardziej odpowiedni.

Cykl jest pełen odważnych, nierzadko prowokacyjnych scen erotycznych, które eksplorują ludzką seksualność i akt podglądania. Picasso często przedstawiał siebie w roli obserwatora, czasem klowna lub starca, który podziwia młode, piękne modelki. Jest to odzwierciedlenie jego własnych relacji z młodszymi kobietami mimo wieku.

Cykl 347 Picassa, ze względu na swoją tematykę i formę, spotkał się z mieszanym, a często kontrowersyjnym przyjęciem, zarówno wśród krytyków, jak i publiczności. W tamtych czasach, mimo że Picasso był już uznanym artystą, ta otwartość i bezpośredniość, szczególnie u kogoś w jego wieku, budziła szok i oburzenie u wielu odbiorców. Niektórzy krytycy interpretowali te prace jako oznakę obsesji starca na punkcie seksu i młodości, a nawet oskarżali Picassa o mizoginię.

W pewnych kręgach cykl był postrzegany jako przykład sztuki zdegenerowanej, nieodpowiadającej na "poważne" tematy społeczne czy artystyczne.

Cykl 347 jest uważany za jedno z kluczowych dzieł późnego okresu twórczości Picassa, pokazujące jego niezłomną witalność, kreatywność i mistrzostwo.