Studiował na Politechnice Warszawskiej (1966–1972), a następnie w Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie (1976–1981), gdzie uzyskał dyplom w pracowni Jana Tarasina. W latach 1980–1988 pracował tam jako asystent na Wydziale Malarstwa. Żył i tworzył między Warszawą a domem w nadwiślańskiej wsi pod Kazimierzem Dolnym, z dala od zgiełku miejskiego – jak sam wyznawał, bliski kontakt z naturą pozwalał mu głębiej zanurzyć się w oddawany na płótnie świat. Swoją pracownię opisywał jako miejsce, w którym „szeroka rzeka, wzgórza, lasy, pola, wąwozy i urwiska” pozwalają odczuć otaczający świat intensywniej niż w mieście.
Kluczową inspiracją w twórczości Tatarczyka była natura i pejzaż. Na początku drogi artystycznej interesowała go problematyka przestrzeni – tworzył realizacje z pogranicza malarstwa i organizacji przestrzeni, konstruując „księgi, parawany i pudła”, dziurawiąc płótna lub przeszywając je w różnych miejscach. Szybko jednak porzucił ten kierunek i skupił się na tradycyjnym malarstwie. Jego obrazy charakteryzuje tajemniczość, monumentalność i sugestywność osiągana oszczędnymi środkami. Przedstawiane motywy – wzgórza, zamknięte bramy, drogi, łodzie na wodzie, czarne psy – ukazywane są fragmentarycznie, jakby wymykały się pełnemu ogarnięciu, zachowując przy tym silny wymiar symboliczny. Kompozycję często organizuje jeden „zwyczajny” motyw, wielokrotnie powtórzony, który skupia uwagę patrzącego, a zarazem otwiera obraz na przestrzeń istniejącą już poza jego ramami. Krytyk Lech Karwowski zauważył, że pozorna prostota płócien Tatarczyka jest myląca – „jego zdolność syntetyzowania ściąga w jeden punkt topikę księgi i bramy, ikonografię pasyjną, twórczość niemieckich romantyków i modernistyczne malarstwo”.
Napięcie w pracach Tatarczyka buduje kontrast między światłem a cieniem. We wczesnych obrazach dominowały ziemiste tonacje przecinane błyskiem światła; z początkiem lat dziewięćdziesiątych artysta zredukował gamę barwną, aktywując paletę bieli, głębokiej czerni i zróżnicowanych szarości, niekiedy podbitych błękitem. Z tego powodu jedni krytycy nazywali go „badaczem czerni”, inni pisali, że jego obrazy rejestrują „wszystkie poranki bieli”. Charakterystyczny jest też jego sposób nakładania farby – drobnymi, krótkimi pociągnięciami pędzla, których rytmiczne powtarzanie nadaje procesowi tworzenia niemal medytacyjny wymiar. Twórczość Tatarczyka bywa porównywana z malarstwem Leona Tarasewicza – obaj czerpali inspirację z natury i przestrzeni miejsca zamieszkania, jednak Tatarczyk pozostał wierniejszy tradycji obrazu, tworząc dzieła bardziej kameralne i skupione. Waldemar Baraniewski zauważył, że obraz u Tatarczyka pełni rolę „medium między życiem a śmiercią”.
Od momentu debiutu w 1984 roku Tatarczyk był związany z warszawską Galerią Foksal. Prezentował swoje prace na wystawach indywidualnych i zbiorowych w Polsce i za granicą, m.in. w Zachęcie Narodowej Galerii Sztuki w Warszawie, Soho Center for Visual Artists w Nowym Jorku, Galerie Ucher w Kolonii oraz Galerii Awangarda we Wrocławiu. Brał udział w ważnych wystawach zbiorowych, takich jak Dialog w Moderna Museet w Sztokholmie, Essence and Persuasion – The Power of Black and White w Anderson Gallery w Buffalo oraz Cztery pory roku w Schirn Kunsthalle we Frankfurcie nad Menem. Był stypendystą Fundacji Kościuszkowskiej i Fundacji Batorego w Stanach Zjednoczonych oraz Fundacji Rockefellera we Włoszech. W 1999 roku otrzymał Grand Prix na I Międzynarodowym Konkursie Rysunku we Wrocławiu, a w 2008 roku – Nagrodę im. Jana Cybisa.
ołówek, kredka, węgiel/papier, 23,8 x 17,8 cm
sygnowany i datowany ołówkiem p.d.: T. Tatarczyk 1992
olej, płótno
50 x 120 cm
sygn. p.d.: TATARCZYK
Na odwr.: TOMASZ TATARCZYK | 1990, powyżej znak strzałki w górę.
akryl, papier
69 x 99 cm (w świetle passe-partout)
sygn. oł. p.d.: TOMASZ TATARCZYK 1996
olej, płótno
38,5 x 46,5 cm
sygn. p.d.: 'Tatarczyk.'
sygn., opis. i dat. na odwrociu: 'Tomasz Tatarczyk | Widok z okna 1975’
węgiel, papier, 16 x 14 cm,
sygn. i dat. p.d.: TOMASZ TATARCZYK 1999
olej, papier, 17 x 12 cm,
sygn. p.d.: T. T.
olej, płótno, 46 x 55 cm,
sygn. l.d.: Tatarczyk,
sygn. i opis. z tyłu: Tomasz Tatarczyk / Kościół św. Anny / Kazimierz 76
len, wełna
wymiary 150 x 90 cm
tempera/papier, 20 x 20 cm
sygnowany i datowany na dole z prawej ołówkiem: T.T. 08
ołówek, tusz/papier, 13 x 18 cm
sygnowany na dole z lewej ołówkiem: T.T.
sygnowany na odwrocie: TOMASZ TATARCZYK; tu wskazówka montażowa
węgiel, gwasz/papier, 15 x 20,2 cm
sygnowany na odwrocie ołówkiem: TOMASZ TATARCZYK
węgiel/papier, 14,5 x 21 cm
sygnowany na dole z prawej: T.T.
ołówek, technika mieszana, papier
72 x 48 cm
94 x 71 cm w oprawie
sygn. i dat.
pochodzenie:
kolekcja prywatna, Sztokholm
zakupiony bezpośrednio od artysty w 1984 roku
akryl, karton, 70 x 100 cm,
sygnowany p.d.: 'TOMASZ | TATARCZYK | 2006'
technika mieszana/papier, 10 x 18 cm
sygnowany p.d.: T.T. 08
opisany na odwrocie: Tomasz Tatarczyk | wskazówka montażowa
tempera, kredka, papier, 17 x 26,5 cm w świetle passe-partout,
sygn. p.d.: T. T.
akryl, karton
68,5 x 98,5 cm
sygn. oł. p.d.: TOMASZ TATARCZYK 2005
olej/płótno, 50 x 45 cm
sygnowany l.d.: Tatarczyk.
sygnowany, datowany i opisany na odwrocie:
Tomasz Tatarczyk | Motyw z Kazimierza | 1975 | monogram wiązany
tempera, ołówek/karton, 24,5 x 30 cm
sygnowana p.d.: T.T.09
tempera, węgiel, ołówek/karton, 25,7 x 35,5 cm
sygnowana p.d.: Tomasz Tatarczyk 2002
olej, karton; 15 x 21 cm; 27 x 34 cm (wymiar ramy);
sygn. p. d.: T.T (ołówkiem);
praca eksponowana na wystawie w Galerii Foksal - lipiec-sierpień 2011.
pastel, ołówek, gwasz, karton; 18 x 20 cm; 27 x 34 cm (wymiar ramy);
sygn. i dat. p. d.: T.T. 07 (ołówkiem);
praca eksponowana na wystawie w Galerii Foksal - lipiec-sierpień 2011.
tempera, kredka, papier, 17 x 26,5 cm w świetle passe-partout,
sygn. p.d.: T. T.
olej, tusz, papier, 69 x 98,5 cm w świetle oprawy
sygn. p.d.: TOMASZ TATARCZYK 2005
olej, płótno; 50 x 120 cm;
sygn. p. d.: T.Tatarczyk;
sygn. i dat. na odwrocie: TOMASZ TATARCZYK / 1990.