TATARCZYK Tomasz
(1947 Katowice - 2010 Warszawa)Studiował na Politechnice Warszawskiej (1966–1972), a następnie w Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie (1976–1981), gdzie uzyskał dyplom w pracowni Jana Tarasina. W latach 1980–1988 pracował tam jako asystent na Wydziale Malarstwa. Żył i tworzył między Warszawą a domem w nadwiślańskiej wsi pod Kazimierzem Dolnym, z dala od zgiełku miejskiego – jak sam wyznawał, bliski kontakt z naturą pozwalał mu głębiej zanurzyć się w oddawany na płótnie świat. Swoją pracownię opisywał jako miejsce, w którym „szeroka rzeka, wzgórza, lasy, pola, wąwozy i urwiska” pozwalają odczuć otaczający świat intensywniej niż w mieście.
Kluczową inspiracją w twórczości Tatarczyka była natura i pejzaż. Na początku drogi artystycznej interesowała go problematyka przestrzeni – tworzył realizacje z pogranicza malarstwa i organizacji przestrzeni, konstruując „księgi, parawany i pudła”, dziurawiąc płótna lub przeszywając je w różnych miejscach. Szybko jednak porzucił ten kierunek i skupił się na tradycyjnym malarstwie. Jego obrazy charakteryzuje tajemniczość, monumentalność i sugestywność osiągana oszczędnymi środkami. Przedstawiane motywy – wzgórza, zamknięte bramy, drogi, łodzie na wodzie, czarne psy – ukazywane są fragmentarycznie, jakby wymykały się pełnemu ogarnięciu, zachowując przy tym silny wymiar symboliczny. Kompozycję często organizuje jeden „zwyczajny” motyw, wielokrotnie powtórzony, który skupia uwagę patrzącego, a zarazem otwiera obraz na przestrzeń istniejącą już poza jego ramami. Krytyk Lech Karwowski zauważył, że pozorna prostota płócien Tatarczyka jest myląca – „jego zdolność syntetyzowania ściąga w jeden punkt topikę księgi i bramy, ikonografię pasyjną, twórczość niemieckich romantyków i modernistyczne malarstwo”.
Napięcie w pracach Tatarczyka buduje kontrast między światłem a cieniem. We wczesnych obrazach dominowały ziemiste tonacje przecinane błyskiem światła; z początkiem lat dziewięćdziesiątych artysta zredukował gamę barwną, aktywując paletę bieli, głębokiej czerni i zróżnicowanych szarości, niekiedy podbitych błękitem. Z tego powodu jedni krytycy nazywali go „badaczem czerni”, inni pisali, że jego obrazy rejestrują „wszystkie poranki bieli”. Charakterystyczny jest też jego sposób nakładania farby – drobnymi, krótkimi pociągnięciami pędzla, których rytmiczne powtarzanie nadaje procesowi tworzenia niemal medytacyjny wymiar. Twórczość Tatarczyka bywa porównywana z malarstwem Leona Tarasewicza – obaj czerpali inspirację z natury i przestrzeni miejsca zamieszkania, jednak Tatarczyk pozostał wierniejszy tradycji obrazu, tworząc dzieła bardziej kameralne i skupione. Waldemar Baraniewski zauważył, że obraz u Tatarczyka pełni rolę „medium między życiem a śmiercią”.
Od momentu debiutu w 1984 roku Tatarczyk był związany z warszawską Galerią Foksal. Prezentował swoje prace na wystawach indywidualnych i zbiorowych w Polsce i za granicą, m.in. w Zachęcie Narodowej Galerii Sztuki w Warszawie, Soho Center for Visual Artists w Nowym Jorku, Galerie Ucher w Kolonii oraz Galerii Awangarda we Wrocławiu. Brał udział w ważnych wystawach zbiorowych, takich jak Dialog w Moderna Museet w Sztokholmie, Essence and Persuasion – The Power of Black and White w Anderson Gallery w Buffalo oraz Cztery pory roku w Schirn Kunsthalle we Frankfurcie nad Menem. Był stypendystą Fundacji Kościuszkowskiej i Fundacji Batorego w Stanach Zjednoczonych oraz Fundacji Rockefellera we Włoszech. W 1999 roku otrzymał Grand Prix na I Międzynarodowym Konkursie Rysunku we Wrocławiu, a w 2008 roku – Nagrodę im. Jana Cybisa.
- Aukcje nadchodzące 1
- Wyniki 230
- Wystawy
1984 - Galeria Foksal, Warszawa
1985 - Galeria Studio, Warszawa
1986 - Galleri Lang, Malmoe, Szwecja
1987 - Galeria Foksal, Warszawa
1988 - Frank Bustamante Gallery, Nowy Jork, USA
- Soho Center for Visual Artists, Nowy Jork, USA
- Galeria Foksal, Warszawa
- Galleri Lang, Malmoe, Szwecja
1989 - Galeria Letnia, Muzeum Nadwiślańskie, Kazimierz Dolny
1991 - Galeria Spicchi dell\'Est, Rzym, Włochy
- Zamek Książąt Pomorskich, Szczecin
1992 - Galleri Adelgatan 5, Malmoe, Szwecja
- Galeria Foksal, Warszawa
- Galleri ART-ON, Halmstad, Szwecja
1993 - Galeria Stara, Lublin
1994 - Galeria Rzeźby, Warszawa
- Muzeum Górnośląskie, Bytom
1995 - Galeria Prowincjonalna, Słubice
1996 - Muzeum Sztuki Współczesnej, Radom
- Galeria Stara, Lublin
1997 - Galeria 86, Łódź
- Galeria Koło, Gdańsk
1999 - Galerie Ucher, Kolonia, Niemcy (razem z Andrzejem Szewczykiem)
- Galeria Stefana Szydłowskiego, Warszawa
2000 - Galeria Studio, Warszawa
2001 - Galeria Awangarda, Wrocław
- Miejska Galeria Sztuki, Łódź
- Galeria 86, Łódź
- Galeria Muzalewska, Poznań
2002 - Miejska Galeria Sztuki, Sopot
2003 - Galeria Grodzka, Lublin
- Galeria Foksal, Warszawa
2004 - Zachęta Narodowa Galeria Sztuki, Warszawa
2005 - Galerie Ucher, Kolonia, Niemcy
2005 - Galeria Wizytująca, Warszaw
2007/2008 - Galeria Wizytująca, Warszawa
Wybrane wystawy zbiorowe
1984 - Artyści Galerii Foksal, Galeria Foksal, Warszawa
- Malarze Teatru Cricot 2 i Galerii Foksal, Galeria Stodoła, Warszawa
1985 - 4 Foksal Gallery Artists, Richard Demarco, Edynburg, Szkocja
- Dialog, Moderna Museet, Sztokholm, Szwecja
1986 - Poland Painting, Ashley Gallery, Epsom, Surrey, Anglia
- Kunst uit Polen, Nouvelles Images Galerie, Haga, Holandia
1988 - Gallery Artists, Frank Bustamante Gallery, Nowy Jork, USA
- Polnische Malerei seit 1945, Galerie der Stadt Esslingen Villa Merkel, Kunsthalle Wilhelmshaven, Niemcy
- New Talents, Everson Museum of Art, Syracuse, N.Y., USA
1989 - New Acquisitions, Aldrich Museum of Contemporary Art, Ridgefield, Ct., USA
- Galeria Foksal - Die neue internationale Kunstmesse Kunst des 20. Jarhunderts, Frankfurt nad Menem, Niemcy
1990 - The Expressive Struggle, Everson Museum of Art, Syracuse, N.Y., USA
1991 - Epitafium i Siedem Przestrzeni, Zachęta Narodowa Galeria Sztuki, Warszawa
- Selected works from the Collection, Anderson Gallery, Buffalo, N.Y., USA
- IV Biennale Nowej Sztuki, Zielona Góra
1992 - The Expressive Struggle, Anderson Gallery, Buffalo, N.Y., USA
- Artyści Galerii Foksal, Galeria Foksal, Warszawa
- 10 lat później, Muzeum Sztuki Współczesnej, Radom
1993 - Frank Bustamante Gallery, Nowy Jork, USA
- Art Hamburg.Internationale Messe Osteuropaischer Kunst, Hamburg, Niemcy
- Kolekcja międzynarodowej sztuki XX wieku (ekspozycja stała), Muzeum Sztuki, Łódź
1994 - Artyści Galerii Foksal, Galeria Foksal, Warszawa
- 26e Festival International de la Peinture, Chateau-Musee de Cagnes-sur-Mer, Francja
1995 - Essence and Persuasion - the Power of Black and White, Anderson Gallery, N.Y., USA
- Tomasz Ciecierski, Leon Tarasewicz, Tomasz Tatarczyk, Galeria Foksal, Warszawa
- Artyści polscy na festiwalach międzynarodowych, Muzeum Narodowe, Wrocław
- Pokaz 2, Muzeum Górnośląskie, Bytom
- Mistrzowie Rysunku - rysunki polskich artystów z kolekcji Muzeum Sztuki Współczesnej w Radomiu, Galerie im Pferdestall KulturBrauerei, Berlin, Niemcy
1996 - Artyści Polscy dla Muzeum w Vukovarze, Zachęta Narodowa Galeria Sztuki, Warszawa
- Styki, Galeria Foksal, Warszawa
1997 - Małe Rysunki, Muzeum Narodowe, Gdańsk
- Współczesna Sztuka Polska z Kolekcji Muzeum Górnośląskiego w Bytomiu, Ostrava, Czechy
- Granice Obrazu – Polskie Malarstwo Lat Dziewięćdziesiątych, Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski, Warszawa
1998 - Fragment Kolekcji 3, Zachęta Narodowa Galeria Sztuki, Warszawa
1999 - Three Visions, Contemporary Polish Art, Leon Tarasewicz, Andrzej Szewczyk, Tomasz Tatarczyk, Tufts University Gallery, Aidekman Arts Center, Medford, MA, USA
- Malarstwo 1999, Galeria Stara, Lublin
- I Międzynarodowy Konkurs Rysunku, Muzeum Architektury, Wrocław
2000 - 12 Obrazów, Galeria Koło, Gdańsk
- Cztery Pory Roku, Polskie Malarstwo Krajobrazowe od Oświecenia do Współczesności, Schirn Kunsthalle, Frankfurt, Niemcy
- Festiwal Polskiego Malarstwa Współczesnego, wystawa towarzysząca, Muzeum Narodowe, Szczecin
- Krajobrazy, Polskie Malarstwo Pejzażowe od Oświecenie do Końca XX Wieku, Muzeum Narodowe, Warszawa
2001 - Słubice-Warszawa, Maciejuk, Modzelewski, Tatarczyk, Galeria Prowincjonalna, Słubice
- Postawy. Szczególne Powołanie Artysty, Galeria Stara, Lublin
2002 - Kolekcja Fundacji Muzeum Narodowego w Warszawie, Muzeum Narodowe, Warszawa
- Obrazy Śmierci w sztuce polskiej XIX i XX wieku, Muzeum Narodowe, Szczecin
2003 - Labirynt, UH Galleries, Hatfield; Folly Gallery, Lancaster, Anglia
- Pies w sztuce polskiej, Galeria Arsenał, Białystok
- Galeria sztuki współczesnej. Pokaz 3, Muzeum Górnośląskie, Bytom
2004 - JURYsdykcja, Muzeum Regionalne, Stalowa Wola
2004 - Labirynt cz.2, Galeria Stara, BWA, Lublin
2006 - Potencjał Kolekcje Sztuki Współczesnej dla Muzeum Sztuki Nowoczesnej, Warszawa
2006 - Kolekcja Pomorskiej Zachęty w ramach Narodowego Programu ,,Znaki Czasu”, Muzeum Narodowe w Gdańsku, Oddział Sztuki Współczesnej w Oliwie
2006 - Galeria Grodzka, BWA, Lublin
2007 - Samoidentyfikacja. Kolekcja regionalna Zachęty Sztuki Współczesnej w Szczecinie. Muzeum Narodowe, Szczecin
2007 - Wystawa Sztuki z Kolekcji Grażyny Kulczyk, Stary Browar, Poznań
2007 - Antypody, Wystawa dzieł z Regionalnej Kolekcji Sztuki Współczesnej, Centrum Kultury, Lublin
2008 - Zapisy przemian, Sztuka polska po 1945 roku w Kolekcji Krzysztofa Musiała, Galeria aTAK, Warszawa