Wróć do artystów
TT

TATARCZYK Tomasz

(ur. 1947, Katowice, zm. 2010, Warszawa)
Dodaj do listy życzeń
(38)

Studiował na Politechnice Warszawskiej (1966–1972), a następnie w Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie (1976–1981), gdzie uzyskał dyplom w pracowni Jana Tarasina. W latach 1980–1988 pracował tam jako asystent na Wydziale Malarstwa. Żył i tworzył między Warszawą a domem w nadwiślańskiej wsi pod Kazimierzem Dolnym, z dala od zgiełku miejskiego – jak sam wyznawał, bliski kontakt z naturą pozwalał mu głębiej zanurzyć się w oddawany na płótnie świat. Swoją pracownię opisywał jako miejsce, w którym „szeroka rzeka, wzgórza, lasy, pola, wąwozy i urwiska” pozwalają odczuć otaczający świat intensywniej niż w mieście.
Kluczową inspiracją w twórczości Tatarczyka była natura i pejzaż. Na początku drogi artystycznej interesowała go problematyka przestrzeni – tworzył realizacje z pogranicza malarstwa i organizacji przestrzeni, konstruując „księgi, parawany i pudła”, dziurawiąc płótna lub przeszywając je w różnych miejscach. Szybko jednak porzucił ten kierunek i skupił się na tradycyjnym malarstwie. Jego obrazy charakteryzuje tajemniczość, monumentalność i sugestywność osiągana oszczędnymi środkami. Przedstawiane motywy – wzgórza, zamknięte bramy, drogi, łodzie na wodzie, czarne psy – ukazywane są fragmentarycznie, jakby wymykały się pełnemu ogarnięciu, zachowując przy tym silny wymiar symboliczny. Kompozycję często organizuje jeden „zwyczajny” motyw, wielokrotnie powtórzony, który skupia uwagę patrzącego, a zarazem otwiera obraz na przestrzeń istniejącą już poza jego ramami. Krytyk Lech Karwowski zauważył, że pozorna prostota płócien Tatarczyka jest myląca – „jego zdolność syntetyzowania ściąga w jeden punkt topikę księgi i bramy, ikonografię pasyjną, twórczość niemieckich romantyków i modernistyczne malarstwo”.
Napięcie w pracach Tatarczyka buduje kontrast między światłem a cieniem. We wczesnych obrazach dominowały ziemiste tonacje przecinane błyskiem światła; z początkiem lat dziewięćdziesiątych artysta zredukował gamę barwną, aktywując paletę bieli, głębokiej czerni i zróżnicowanych szarości, niekiedy podbitych błękitem. Z tego powodu jedni krytycy nazywali go „badaczem czerni”, inni pisali, że jego obrazy rejestrują „wszystkie poranki bieli”. Charakterystyczny jest też jego sposób nakładania farby – drobnymi, krótkimi pociągnięciami pędzla, których rytmiczne powtarzanie nadaje procesowi tworzenia niemal medytacyjny wymiar. Twórczość Tatarczyka bywa porównywana z malarstwem Leona Tarasewicza – obaj czerpali inspirację z natury i przestrzeni miejsca zamieszkania, jednak Tatarczyk pozostał wierniejszy tradycji obrazu, tworząc dzieła bardziej kameralne i skupione. Waldemar Baraniewski zauważył, że obraz u Tatarczyka pełni rolę „medium między życiem a śmiercią”.
Od momentu debiutu w 1984 roku Tatarczyk był związany z warszawską Galerią Foksal. Prezentował swoje prace na wystawach indywidualnych i zbiorowych w Polsce i za granicą, m.in. w Zachęcie Narodowej Galerii Sztuki w Warszawie, Soho Center for Visual Artists w Nowym Jorku, Galerie Ucher w Kolonii oraz Galerii Awangarda we Wrocławiu. Brał udział w ważnych wystawach zbiorowych, takich jak Dialog w Moderna Museet w Sztokholmie, Essence and Persuasion – The Power of Black and White w Anderson Gallery w Buffalo oraz Cztery pory roku w Schirn Kunsthalle we Frankfurcie nad Menem. Był stypendystą Fundacji Kościuszkowskiej i Fundacji Batorego w Stanach Zjednoczonych oraz Fundacji Rockefellera we Włoszech. W 1999 roku otrzymał Grand Prix na I Międzynarodowym Konkursie Rysunku we Wrocławiu, a w 2008 roku – Nagrodę im. Jana Cybisa.

TATARCZYK Tomasz nie posiada obiektów w aukcjach nadchodzących