Stanisław Borysowski (1906–1988) był polskim malarzem, grafikiem i pedagogiem, jednym z najważniejszych twórców związanych z powojennym środowiskiem artystycznym Torunia. Profesor i wieloletni kierownik Zakładu Malarstwa na Wydziale Sztuk Pięknych Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, a także pedagog gdańskiej Państwowej Wyższej Szkoły Sztuk Plastycznych, należał – obok Tymona Niesiołowskiego i Bronisława Jamontta – do artystów, którzy w istotny sposób wpłynęli na kształt toruńskiego życia artystycznego. Był również inicjatorem i niekwestionowanym liderem powstałej w 1958 roku Grupy Toruńskiej.
Urodził się 2 stycznia 1906 roku we Lwowie. W latach 1926–1933 studiował malarstwo i grafikę w Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie pod kierunkiem m.in. Teodora Axentowicza, Władysława Jarockiego, Ignacego Pieńkowskiego, Stanisława Kamockiego i Jana Wojnarskiego. W 1932 roku, dzięki rekomendacji Wojciecha Weissa, otrzymał stypendium Funduszu Kultury Narodowej, które umożliwiło mu pobyt artystyczny we Włoszech. Następnie kontynuował edukację w paryskiej filii krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych, gdzie w latach 1933–1934 kształcił się pod kierunkiem Józefa Pankiewicza. Kontakt z wybitnym przedstawicielem polskiego koloryzmu wywarł istotny wpływ na wczesną twórczość Borysowskiego, w której zasadniczą rolę odgrywały kolor, światło i malarska konstrukcja obrazu.
Jeszcze przed II wojną światową Stanisław Borysowski aktywnie uczestniczył w życiu artystycznym i odnosił znaczące sukcesy wystawiennicze. Jego prace prezentowano m.in. na wystawie sztuki polskiej w Galerii Trietiakowskiej w Moskwie, Międzynarodowej Wystawie Malarstwa organizowanej przez Carnegie Institute w Pittsburghu, XIX Biennale w Wenecji w 1934 roku oraz na Międzynarodowej Wystawie Sztuki i Techniki w Życiu Współczesnym w Paryżu w 1937 roku. Uczestniczył również w Wystawie Światowej w Nowym Jorku w 1939 roku. Od 1934 roku należał do prestiżowego Towarzystwa Artystów Polskich „Sztuka”.
Okres II wojny światowej spędził we Lwowie. Był członkiem Związku Radzieckich Artystów Ukrainy oraz kierował spółdzielnią zapewniającą zatrudnienie, a tym samym możliwość przetrwania, przebywającym w mieście polskim artystom. Po wojnie krótko pracował jako asystent w krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych, a w 1946 roku został profesorem i kierownikiem Zakładu Malarstwa na Wydziale Sztuk Pięknych Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. W latach 1949–1951 pełnił funkcję dziekana Wydziału.
Równolegle z działalnością w Toruniu od połowy lat pięćdziesiątych związany był z Państwową Wyższą Szkołą Sztuk Plastycznych w Gdańsku, gdzie do 1972 roku prowadził działalność dydaktyczną, a w latach 1955–1964 pełnił funkcję dziekana Wydziału Malarstwa. Jego wieloletnia praca pedagogiczna wywarła znaczący wpływ na kolejne pokolenia polskich malarzy i grafików.
Szczególne znaczenie miało powołanie z jego inicjatywy w 1958 roku Grupy Toruńskiej, skupiającej artystów związanych z miejscowym środowiskiem. Borysowski stał się jej niekwestionowanym liderem i pozostał nim przez cały okres działalności ugrupowania, aż do 1978 roku. Grupa nie sformułowała jednolitego programu artystycznego, lecz stworzyła ważną platformę prezentacji i wymiany idei, integrując toruńskich twórców i wzmacniając pozycję miasta na mapie polskiej sztuki współczesnej.
Twórczość Stanisława Borysowskiego rozwijała się równolegle w dwóch dziedzinach: malarstwie oraz grafice. W początkowym okresie pozostawała pod wyraźnym wpływem szkoły Józefa Pankiewicza i polskiego koloryzmu. Artysta malował pejzaże, martwe natury, portrety i kompozycje figuralne, traktując kolor jako jeden z podstawowych środków budowania obrazu. Około połowy lat pięćdziesiątych w jego sztuce nastąpiła jednak zasadnicza przemiana. Borysowski stopniowo odchodził od figuracji, kierując się ku formom inspirowanym kubizmem i abstrakcją.
Dorobek Stanisława Borysowskiego obejmuje ponad pół wieku działalności artystycznej i ukazuje ewolucję od malarstwa zakorzenionego w tradycji polskiego koloryzmu po kompozycje abstrakcyjne i postkubistyczne. Jego znaczenie wykracza jednak poza indywidualną twórczość. Jako profesor, organizator życia artystycznego i założyciel Grupy Toruńskiej odegrał kluczową rolę w kształtowaniu powojennego środowiska artystycznego Torunia, oddziałując na kolejne pokolenia malarzy i grafików.
Stanisław Borysowski zmarł 1 maja 1988 roku w Toruniu. Jego prace znajdują się w zbiorach najważniejszych polskich instytucji muzealnych, m.in. Muzeum Narodowego w Warszawie, Muzeum Narodowego w Gdańsku oraz Muzeum Okręgowego w Toruniu. Bogaty dorobek artysty został przypomniany na dużych wystawach pośmiertnych i udokumentowany w publikacjach muzealnych obejmujących jego malarstwo i grafikę z lat 1930–1987.
akwaforta, papier, 24 x 32 cm (odcisk płyty);
sygn. p.d.: St Borysowski (ołówkiem)
olej na płótnie, 69 x 61,5 cm,
sygnowany l.d. "Borysowski", na odwrocie (wtórnie nalepiona na nowe krosno) nalepka TPSP w Krakowie z 1938 r. (nr 1005/40)
olej/sklejka, 60 x 76 cm
sygnowany i datowany l. d.: `Borysowski | 931"
na odwrocie 2 papierowe naklejki: `L. BANASIAK |
SALON OBRAZÓW I DZIE¸ SZTUKI`
akwaforta, papier, 24 x 32 cm (odcisk płyty);
sygn. p.d.: St Borysowski (ołówkiem)
linoryt, sygn., tyt. i dat. oł., od. nr 2/15. Grafika po konserwacji; brak górnego marginesu.
olej na sklejce, 59,4 x 79,4 cm,
sygnowany p.d. "Borysowski", na plecach nalepka "L. BŁASIAK / KRAKÓW STRADOMSKA 18 / SALON OBAZÓW I DZIEŁ SZTUKI [...]"
olej, płótno, 70 x 62 cm;
sygn. p.d.: Borysowski
olej na tekturze, 23,4 x 32,1 cm,
sygnowany p.d. "Borysowski"
olej, płótno na tekturze, 50 x 41 cm;
sygn. p.d.: Borysowski 932
olej, sklejka, 24 x 31 cm; sygn. p.d.: Borysowski
na odwrocie powtórzona sygnatura autorska: Borysowski (ołówkiem)
olej, płótno, 70 x 62 cm;
sygn. p.d.: Borysowski
olej, tektura, 26 x 32 cm;
sygn. p.d.: Borysowski / 1931 r.
olej, tektura, 24,5 x 32 cm;
sygn. p.d.: Borysowski / 1931 r.
olej/płótno, 46 x 55 cm
sygnowany l. d.: "Borysowski"; na odwrocie naklejka Ministerstwa Kultury i Sztuki Towarzystwa Artystów Wydziału Plastyki z opisem obrazu i datą VII. 47 r.
olej, płótno,
35 x 69 cm;
sygn. p.d.: Borysowski
olej na płótnie,
34 x 69 cm,
sygn. l.d.: Borysowski
olej, płótno,
46 x 55 cm
sygn. l.d.: Borysowski, na odwr. l.g. nalepka MKiS - zakup z III Ogólnopolskiego Salonu w Poznaniu 1947, na nalepce dopisany nr: SDPRL PN-5/6/11, na g. żerdzi krosien metalowa tabliczka z nr: ZG...
akwatinta,
32,5 x 24,5 cm,
sygnowana p.d. "St Borysowski", na odwrotnej stronie poziomo akwatinta z innym "TEMATEM MUZYCZNYM"
(24,3 x 32 cm )
olej, sklejka,
60 x 76 cm;
sygn.l.d.: Borysowski 931
na odwrocie dwie tożsame nalepki: L. BŁASIAK / KRAKÓW / STRADOMSKA 18 / SALON OBRAZÓW I DZIEŁ SZTUKI / KUPNO SPRZEDAŻ KOMIS / obrazy, dywany, antyki, kryształy /...
olej, płótno, 68 x 85 cm;
sygn. l.d.: Borysowski 932
Olej, płótno,
70 x 62 cm
sygn. p.d. Borysowski
olej, sklejka, 59,5 x 79 cm;
sygn. p.d.: Borysowski
olej, tektura 24 × 38
sygnowany u dołu po lewej: "Borysowski"
na odwrocie, ołówkiem: "Uhorsk Wołyń pow. Krzemieniec".
olej, tektura 23,7 × 30,5
sygnowany u dołu po lewej: "Borysowski",
na odwrocie ołówkowe zapisy własnościowe
Technika własna graficzna, papier, średn. 49,5 cm; (koło)
Sygn. u dołu St Borysowski