Stanisław Borysowski (1906–1988) był polskim malarzem, grafikiem i pedagogiem, jednym z najważniejszych twórców związanych z powojennym środowiskiem artystycznym Torunia. Profesor i wieloletni kierownik Zakładu Malarstwa na Wydziale Sztuk Pięknych Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, a także pedagog gdańskiej Państwowej Wyższej Szkoły Sztuk Plastycznych, należał – obok Tymona Niesiołowskiego i Bronisława Jamontta – do artystów, którzy w istotny sposób wpłynęli na kształt toruńskiego życia artystycznego. Był również inicjatorem i niekwestionowanym liderem powstałej w 1958 roku Grupy Toruńskiej.
Urodził się 2 stycznia 1906 roku we Lwowie. W latach 1926–1933 studiował malarstwo i grafikę w Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie pod kierunkiem m.in. Teodora Axentowicza, Władysława Jarockiego, Ignacego Pieńkowskiego, Stanisława Kamockiego i Jana Wojnarskiego. W 1932 roku, dzięki rekomendacji Wojciecha Weissa, otrzymał stypendium Funduszu Kultury Narodowej, które umożliwiło mu pobyt artystyczny we Włoszech. Następnie kontynuował edukację w paryskiej filii krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych, gdzie w latach 1933–1934 kształcił się pod kierunkiem Józefa Pankiewicza. Kontakt z wybitnym przedstawicielem polskiego koloryzmu wywarł istotny wpływ na wczesną twórczość Borysowskiego, w której zasadniczą rolę odgrywały kolor, światło i malarska konstrukcja obrazu.
Jeszcze przed II wojną światową Stanisław Borysowski aktywnie uczestniczył w życiu artystycznym i odnosił znaczące sukcesy wystawiennicze. Jego prace prezentowano m.in. na wystawie sztuki polskiej w Galerii Trietiakowskiej w Moskwie, Międzynarodowej Wystawie Malarstwa organizowanej przez Carnegie Institute w Pittsburghu, XIX Biennale w Wenecji w 1934 roku oraz na Międzynarodowej Wystawie Sztuki i Techniki w Życiu Współczesnym w Paryżu w 1937 roku. Uczestniczył również w Wystawie Światowej w Nowym Jorku w 1939 roku. Od 1934 roku należał do prestiżowego Towarzystwa Artystów Polskich „Sztuka”.
Okres II wojny światowej spędził we Lwowie. Był członkiem Związku Radzieckich Artystów Ukrainy oraz kierował spółdzielnią zapewniającą zatrudnienie, a tym samym możliwość przetrwania, przebywającym w mieście polskim artystom. Po wojnie krótko pracował jako asystent w krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych, a w 1946 roku został profesorem i kierownikiem Zakładu Malarstwa na Wydziale Sztuk Pięknych Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. W latach 1949–1951 pełnił funkcję dziekana Wydziału.
Równolegle z działalnością w Toruniu od połowy lat pięćdziesiątych związany był z Państwową Wyższą Szkołą Sztuk Plastycznych w Gdańsku, gdzie do 1972 roku prowadził działalność dydaktyczną, a w latach 1955–1964 pełnił funkcję dziekana Wydziału Malarstwa. Jego wieloletnia praca pedagogiczna wywarła znaczący wpływ na kolejne pokolenia polskich malarzy i grafików.
Szczególne znaczenie miało powołanie z jego inicjatywy w 1958 roku Grupy Toruńskiej, skupiającej artystów związanych z miejscowym środowiskiem. Borysowski stał się jej niekwestionowanym liderem i pozostał nim przez cały okres działalności ugrupowania, aż do 1978 roku. Grupa nie sformułowała jednolitego programu artystycznego, lecz stworzyła ważną platformę prezentacji i wymiany idei, integrując toruńskich twórców i wzmacniając pozycję miasta na mapie polskiej sztuki współczesnej.
Twórczość Stanisława Borysowskiego rozwijała się równolegle w dwóch dziedzinach: malarstwie oraz grafice. W początkowym okresie pozostawała pod wyraźnym wpływem szkoły Józefa Pankiewicza i polskiego koloryzmu. Artysta malował pejzaże, martwe natury, portrety i kompozycje figuralne, traktując kolor jako jeden z podstawowych środków budowania obrazu. Około połowy lat pięćdziesiątych w jego sztuce nastąpiła jednak zasadnicza przemiana. Borysowski stopniowo odchodził od figuracji, kierując się ku formom inspirowanym kubizmem i abstrakcją.
Dorobek Stanisława Borysowskiego obejmuje ponad pół wieku działalności artystycznej i ukazuje ewolucję od malarstwa zakorzenionego w tradycji polskiego koloryzmu po kompozycje abstrakcyjne i postkubistyczne. Jego znaczenie wykracza jednak poza indywidualną twórczość. Jako profesor, organizator życia artystycznego i założyciel Grupy Toruńskiej odegrał kluczową rolę w kształtowaniu powojennego środowiska artystycznego Torunia, oddziałując na kolejne pokolenia malarzy i grafików.
Stanisław Borysowski zmarł 1 maja 1988 roku w Toruniu. Jego prace znajdują się w zbiorach najważniejszych polskich instytucji muzealnych, m.in. Muzeum Narodowego w Warszawie, Muzeum Narodowego w Gdańsku oraz Muzeum Okręgowego w Toruniu. Bogaty dorobek artysty został przypomniany na dużych wystawach pośmiertnych i udokumentowany w publikacjach muzealnych obejmujących jego malarstwo i grafikę z lat 1930–1987.
olej, płótno,
60 x 76 cm;
sygn. l. d.: Borysowski 67
olej, płótno;
56 x 70 cm
Obraz dwustronny:
Na odwrocie: Portret kobiety, olej, płótno; 70 x 56 cm
olej/sklejka,
50,5 x 42 cm
sygnowany l. d.: `Borysowski`
Linoryt; wym.: 505 x 440 mm; sygn. oł. p.d.: S. Borysowski 1975, l.d. tyt., odb. 2/15. Grafika po konserwacji; brak górnego marginesu.
olej, płótno,
60 x 45,5 cm;
sygn. l. d.: Borysowski
olej, sklejka;
53 x 63 cm
sygn. l.d. Borysowski
Olej, płótno;
wym.: 62 x 70 cm;
sygn. l.d.: Borysowski. Praca z czasów studiów w paryskiej filii krakowskiej ASP u prof. J. Pankiewicza (1933-35). Efektowna, paryska rama.
olej na płótnie,
59,4 x 79,5 cm
sygnowany p.d. "Borysowski"
na odwrocie naklejka "L. BŁASIK/ Kraków/ Stradomska 18/ Salon Obrazów i Dzieł Sztuki".
sygn. l.d.
olej, sklejka
73.5x73.5
olej, płótno, 62 x 69;
sygn. l. d.: Borysowski 932
olej, płótno,
67 x 57,5 cm;
sygn. na odwrocie: Borysow
olej, płótno,
60 x 73 cm;
sygn. l. d.: Borysowski
Na odwrocie opis autorski: Borysowski St. / 1942 / Lwów
sygn. p.d.
olej, tektura
49x70
olej, płótno, 62 x 69;
sygn. l. d.: Borysowski 932
olej, płótno,
60 x 73 cm;
sygn. l. d.: Borysowski
Na odwrocie opis autorski: Borysowski St. / 1942 / Lwów
olej na płótnie,
68,5 x 93,5 cm /na pasach z trzech stron/,
sygnowany l.d. "St. Borysowski / ul
." /dalej zamalowane/
oraz na odwrocie.
piórko, tusz, papier, 23,5 x 20,5 cm (w świetle oprawy);
sygn. p. d.: Borysowski
technika własna, papier, 48 x 42 cm;
sygn. i dat. p. d.: St. Borysowski 1957; opisana u dołu
Olej, płótno naklejone na tekturę;
45,2 x 44,8 cm
Sygnowany p.d.: Borysowski
olej, płótno, 61 x 69 cm;
sygn. l. d.: Borysowski 932
Olej, płótno
59,5 x 80 cm
Sygnowany l.d.: Borysowski
olej, tektura
44 x 53 cm;
sygn. l. d.: S. Borysowski;
na odwrociu- martwa natura z owocami
olej, płótno
60 x 45,5 cm;
sygn. l. d.: Borysowski
technika własna, papier
48 x 42 cm;
sygn. i dat. p. d.: St. Borysowski 1957; opisana u dołu
olej, płótno
62 x 70 cm;
sygn. p.d.: Borysowski