Wróć do artystów
BS

BORYSOWSKI Stanisław

(1901 Lwów - 1988 Toruń)
Dodaj do listy życzeń
(10)

Stanisław Borysowski (1906–1988) był polskim malarzem, grafikiem i pedagogiem, jednym z najważniejszych twórców związanych z powojennym środowiskiem artystycznym Torunia. Profesor i wieloletni kierownik Zakładu Malarstwa na Wydziale Sztuk Pięknych Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, a także pedagog gdańskiej Państwowej Wyższej Szkoły Sztuk Plastycznych, należał – obok Tymona Niesiołowskiego i Bronisława Jamontta – do artystów, którzy w istotny sposób wpłynęli na kształt toruńskiego życia artystycznego. Był również inicjatorem i niekwestionowanym liderem powstałej w 1958 roku Grupy Toruńskiej.

Urodził się 2 stycznia 1906 roku we Lwowie. W latach 1926–1933 studiował malarstwo i grafikę w Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie pod kierunkiem m.in. Teodora Axentowicza, Władysława Jarockiego, Ignacego Pieńkowskiego, Stanisława Kamockiego i Jana Wojnarskiego. W 1932 roku, dzięki rekomendacji Wojciecha Weissa, otrzymał stypendium Funduszu Kultury Narodowej, które umożliwiło mu pobyt artystyczny we Włoszech. Następnie kontynuował edukację w paryskiej filii krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych, gdzie w latach 1933–1934 kształcił się pod kierunkiem Józefa Pankiewicza. Kontakt z wybitnym przedstawicielem polskiego koloryzmu wywarł istotny wpływ na wczesną twórczość Borysowskiego, w której zasadniczą rolę odgrywały kolor, światło i malarska konstrukcja obrazu. 

Jeszcze przed II wojną światową Stanisław Borysowski aktywnie uczestniczył w życiu artystycznym i odnosił znaczące sukcesy wystawiennicze. Jego prace prezentowano m.in. na wystawie sztuki polskiej w Galerii Trietiakowskiej w Moskwie, Międzynarodowej Wystawie Malarstwa organizowanej przez Carnegie Institute w Pittsburghu, XIX Biennale w Wenecji w 1934 roku oraz na Międzynarodowej Wystawie Sztuki i Techniki w Życiu Współczesnym w Paryżu w 1937 roku. Uczestniczył również w Wystawie Światowej w Nowym Jorku w 1939 roku. Od 1934 roku należał do prestiżowego Towarzystwa Artystów Polskich „Sztuka”. 

Okres II wojny światowej spędził we Lwowie. Był członkiem Związku Radzieckich Artystów Ukrainy oraz kierował spółdzielnią zapewniającą zatrudnienie, a tym samym możliwość przetrwania, przebywającym w mieście polskim artystom. Po wojnie krótko pracował jako asystent w krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych, a w 1946 roku został profesorem i kierownikiem Zakładu Malarstwa na Wydziale Sztuk Pięknych Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. W latach 1949–1951 pełnił funkcję dziekana Wydziału. 

Równolegle z działalnością w Toruniu od połowy lat pięćdziesiątych związany był z Państwową Wyższą Szkołą Sztuk Plastycznych w Gdańsku, gdzie do 1972 roku prowadził działalność dydaktyczną, a w latach 1955–1964 pełnił funkcję dziekana Wydziału Malarstwa. Jego wieloletnia praca pedagogiczna wywarła znaczący wpływ na kolejne pokolenia polskich malarzy i grafików. 

Szczególne znaczenie miało powołanie z jego inicjatywy w 1958 roku Grupy Toruńskiej, skupiającej artystów związanych z miejscowym środowiskiem. Borysowski stał się jej niekwestionowanym liderem i pozostał nim przez cały okres działalności ugrupowania, aż do 1978 roku. Grupa nie sformułowała jednolitego programu artystycznego, lecz stworzyła ważną platformę prezentacji i wymiany idei, integrując toruńskich twórców i wzmacniając pozycję miasta na mapie polskiej sztuki współczesnej. 

Twórczość Stanisława Borysowskiego rozwijała się równolegle w dwóch dziedzinach: malarstwie oraz grafice. W początkowym okresie pozostawała pod wyraźnym wpływem szkoły Józefa Pankiewicza i polskiego koloryzmu. Artysta malował pejzaże, martwe natury, portrety i kompozycje figuralne, traktując kolor jako jeden z podstawowych środków budowania obrazu. Około połowy lat pięćdziesiątych w jego sztuce nastąpiła jednak zasadnicza przemiana. Borysowski stopniowo odchodził od figuracji, kierując się ku formom inspirowanym kubizmem i abstrakcją. 

Dorobek Stanisława Borysowskiego obejmuje ponad pół wieku działalności artystycznej i ukazuje ewolucję od malarstwa zakorzenionego w tradycji polskiego koloryzmu po kompozycje abstrakcyjne i postkubistyczne. Jego znaczenie wykracza jednak poza indywidualną twórczość. Jako profesor, organizator życia artystycznego i założyciel Grupy Toruńskiej odegrał kluczową rolę w kształtowaniu powojennego środowiska artystycznego Torunia, oddziałując na kolejne pokolenia malarzy i grafików.

Stanisław Borysowski zmarł 1 maja 1988 roku w Toruniu. Jego prace znajdują się w zbiorach najważniejszych polskich instytucji muzealnych, m.in. Muzeum Narodowego w Warszawie, Muzeum Narodowego w Gdańsku oraz Muzeum Okręgowego w Toruniu. Bogaty dorobek artysty został przypomniany na dużych wystawach pośmiertnych i udokumentowany w publikacjach muzealnych obejmujących jego malarstwo i grafikę z lat 1930–1987. 

BORYSOWSKI Stanisław nie posiada obiektów w aukcjach nadchodzących