Urodził się w 1922 w Rzeszowie. Ukończył grafikę i scenografię na krakowskiej ASP w 1953. Malarz, scenograf, reżyser, grafik,dyrektor teatru, teoretyk teatru, autor scenariuszy. W czasie wojny żołnierz Związku Walki Zbrojnej AK, więzień obozów w Oświęcimiu i Buchenwaldzie. W latach 1954-1965 pracownik ASP w Krakowie, od 1972 r. profesor ASP w Warszawie. Autor dramatycznych obrazów oddających nastrój zniszczenia, zagłady, przemijania ("Epitafium I", "Dramat III"); 1953-55 scenograf w Teatrze Ziemi Opolskiej, skąd z K. Skuszanką i J. Krasowskim przeniósł się do Teatru Ludowego w Nowej Hucie, (m.in.: "Księżniczka Turandot" C. Gozziego, "Myszy i ludzie" wg J. Steinbecka, "Jacobowsky i pułkownik F. Werfla, Burza Szekspira, "Radość z odzyskanego śmietnika" wg J. Kadena-Bandrowskiego, "Dziady" A. Mickiewicza); współpracował sporadycznie z innymi teatrami; w 1962 był współtwórcą "Akropolis" S. Wyspiańskiego w reżyserii J. Grotowskiego; 1963-66 dyr. Teatru Ludowego w Krakowie, debiut reżyserski ("Rewizor" M. Gogola, 1963); 1972-82 dyrektor Teatru Studio w Warszawie, gdzie rozwijał teatr zdominowany metaforyką plastyczną, ukazującą cywilizację upadku (jako wysypisko żelastwa i zbiorowisko kalekich postaci): "Witkacy"; "Gulgutiera" (współautor scenariusza - M. Czanerle), "Replika" (kolejne wersje), "Dante", "Cervante"s; twórca environments (np. Ściana butów" w galerii Zachęta w Warszawie, "Reminiscencje" - pamięci artystów straconych w Oświęcimiu oraz happeningów (np. "Déballag"e w Nicei). Autor ponad 100 wystaw indywidualnych prezentowanych na całym świecie. Dwukrotnie wystawiał na Biennale w Wenecji. Prace w polskich i europejskich zbiorach muzealnych. Laureat wielu prestiżowych nagród. Doktor honoris causa Uniwersytetu w Oldenburgu - za zasługi i artystyczny wkład do kultury pamięci XX wieku.
ołówek, papier, 42 x 30 cm,
sygn. i dat. p.d.: Szajna 95 oraz tytuł l.d.: Kochanie
ołówek, papier, 42 x 30 cm,
sygn. i dat. p.d.: Szajna 98 oraz tytuł l.d.: wiatr
asamblaż, 70 x 99 cm, w oprawie 84 x 114 cm
sygn. p. d.: 'Szajna 86' i opisany na odwrocie: '"Prezentacja" 1986 r.'
Wystawiany: wystawa indywidualna, Galerie Dmochowski. Musée-galerie de Beksinski, Paryż, 1990 r.
asamblaż, 99 x 70 cm, w oprawie 114 x 84 cm
sygn. p. d.: 'Szajna 85', na odwrocie: '"MUMIA" 45' i nalepka 'GALERIA STUDIO Nr ew III-031'
Wystawiany: wystawa indywidualna, Galerie Dmochowski. Musée-galerie de Beksinski,...
ołówek, papier, wym. 30 x 42 cm,
sygn. i dat. p.d.: 98 / Szajna oraz tytuł l.d. : Koniec
pastel, papier, wym. 35,5 x 27 cm,
sygn. p.d.: Szajna oraz tytuł l.d.: Orzeł
ołówek, papier, wym. 30,5 x 45 cm,
sygn. i dat. p.d. : Szajna 92 oraz tytuł l.d.: most
ołówek, papier, wym. 42 x 30 cm,
sygn. i dat. p.d. : Szajna / 2000 oraz tytuł l.d. : olśnienie, praca dwustronna
pastel, papier, wym. 32,5 x 23,5 cm,
sygn.: 93 / Szajna oraz tytuł l.d.: Szczelina, dopisek l.g.: Alcala
flamaster, papier, wym. 29,5 x 42 cm,
sygn. i dat. p.d.: Szajna 94 oraz tytuł l.d.: Gwiazdor na plaży
ołówek, papier, wym. 29,5 x 21 cm,
sygn. i dat. p.d.: Szajna 86 oraz tytuł l.d. : dwoje
długopis, papier, wym. 29,5 x 21 cm,
sygn. i dat. p.d.: Szajna / 98 oraz tytuł l.d.: Hermafrodyta
długopis, kredka, papier, 29 x 19 cm; sygn. p. d.: Szajna 2004
offset, kredka, akryl, gwasz, tusz, papier, 182 x 182 cm; sygn. i dat. p. d. : Szajna 1997. Pochodzenie: Kolekcja rodziny artysty
gwasz, akwarela, papier
40 x 66 cm (w świetle passe-partout)
sygn. oł. l.d.: "piękna", p.d.: Szajna 1994
assemblage, 97 × 69 cm
sygn. i dat. p.d.: Szajna 1990; w l.d.: "Szach"
Wystawiany:
Santa Cruz de Tenerife, 1990 r.
Warszawa, Poznań, Gdańsk, Gdynia, lata 1991-92
Centrum Scenografii, Katowice, Circulo de...
akryl, płótno, 90 × 120 cm
na odwrocie napis autorski: J.SZAJNA "APEL"1990/12
oraz nalepka z Biennale Sztuki w Wenecji z 1990 r.
Wystawiany:
XLIV Międzynarodowe Biennale Sztuki w Wenecji, 1990 r.
Warszawa,...
technika własna (akryl, gwasz, kredka na poddruku offsetowym), 61,3 x 53,6 cm
sygn. kredką p.d.: Szajna 1990
technika mieszana, akryl/papier naklejony na płótno, 183 x 181 cm
sygnowany i datowany l.d.: `Szanja | 78`
opisany na odwrociu: `SZAJNA JÓZEF "MROWISKO" 1978-ACRYL | (AMEINSENHAUFEN) | 00-289 WARSZAWA SMULIKOWSKIEGO 14 m...
technika mieszana/płyta, 193 x 103 x 53 cm
wymiary: 114 x 84.5 cm,
technika mieszana, collage, płyta
sygn. wzdłuż prawej krawędzi u dołu: Szajna 86
Na odwr. na płycie napis l.g.: III-027; p.g.: „WSCHÓD SŁOŃCA“ | 1986 r.
assemblage, technika mieszana, 97 x 69 cm
sygn. p.d.: Szajna 1990
Reprodukowany w: Józef Szajna i jego świat, red. B. Kowalska, Wyd. Hotel Sztuki, Galeria Sztuki, Współczesnej Zachęta, Warszawa 2000
ołówek, brystol, 38 x 28,5 cm
sygn. p.d.: Szajna 1992 oraz l.d.: "macanie"
węgiel, papier, 41 x 28 cm
sygn. p.d.: Szajna 2006
technika mieszana, ołowek, offset podmalowany (?) papier, 52 × 67 cm
sygn. i dat. p. d.: 86/Szajna