Urodził się w 1922 w Rzeszowie. Ukończył grafikę i scenografię na krakowskiej ASP w 1953. Malarz, scenograf, reżyser, grafik,dyrektor teatru, teoretyk teatru, autor scenariuszy. W czasie wojny żołnierz Związku Walki Zbrojnej AK, więzień obozów w Oświęcimiu i Buchenwaldzie. W latach 1954-1965 pracownik ASP w Krakowie, od 1972 r. profesor ASP w Warszawie. Autor dramatycznych obrazów oddających nastrój zniszczenia, zagłady, przemijania ("Epitafium I", "Dramat III"); 1953-55 scenograf w Teatrze Ziemi Opolskiej, skąd z K. Skuszanką i J. Krasowskim przeniósł się do Teatru Ludowego w Nowej Hucie, (m.in.: "Księżniczka Turandot" C. Gozziego, "Myszy i ludzie" wg J. Steinbecka, "Jacobowsky i pułkownik F. Werfla, Burza Szekspira, "Radość z odzyskanego śmietnika" wg J. Kadena-Bandrowskiego, "Dziady" A. Mickiewicza); współpracował sporadycznie z innymi teatrami; w 1962 był współtwórcą "Akropolis" S. Wyspiańskiego w reżyserii J. Grotowskiego; 1963-66 dyr. Teatru Ludowego w Krakowie, debiut reżyserski ("Rewizor" M. Gogola, 1963); 1972-82 dyrektor Teatru Studio w Warszawie, gdzie rozwijał teatr zdominowany metaforyką plastyczną, ukazującą cywilizację upadku (jako wysypisko żelastwa i zbiorowisko kalekich postaci): "Witkacy"; "Gulgutiera" (współautor scenariusza - M. Czanerle), "Replika" (kolejne wersje), "Dante", "Cervante"s; twórca environments (np. Ściana butów" w galerii Zachęta w Warszawie, "Reminiscencje" - pamięci artystów straconych w Oświęcimiu oraz happeningów (np. "Déballag"e w Nicei). Autor ponad 100 wystaw indywidualnych prezentowanych na całym świecie. Dwukrotnie wystawiał na Biennale w Wenecji. Prace w polskich i europejskich zbiorach muzealnych. Laureat wielu prestiżowych nagród. Doktor honoris causa Uniwersytetu w Oldenburgu - za zasługi i artystyczny wkład do kultury pamięci XX wieku.
ołówek, papier, 30 x 40 cm w świetle passe-partout,
sygn. i dat. p.d.: Szajna/2006, opisany l.d.: modlitwa
olej, płótno, 182 x 182 cm,
sygnowany i datowany p.d.: 'Szajna 1988';
sygnowany, datowany i opisany na blejtramie: 'J SZAJNA 1988, WYJŚCIE Z IMPASU'
asamblaż, 70 x 99 cm, w oprawie 84 x 114 cm,
sygnowany p. d.: 'Szajna 86' i opisany na odwrocie: '"Prezentacja" 1986 r.'
kolaż, kredka, gwasz, papier czarny; 91 x 61 cm;
sygn., dat. i opisany u dołu: "znicz" Szajna 1982 (ołówkiem).
technika własna, kolaż/płyta, 58,5 x 68,5 cm
sygnowany i datowany wzdłuż prawej krawędzi: 'Szanja 63'
na odwrociu fragment nalepki wystawowej
akwarela, druk, pastel/papier, 69 x 65 cm
sygnowany i datowany p.d.: 'Szajna 1997'
ołówek, papier,42,5 x 29,5 cm, sygn. i dat. p.d.: Szajna/92, opisany l.d.: Autoportret
ołówek, papier, 40 x 30 cm, sygn. i dat.: 1992/Szajna, opisany l.d.: Flaga
olej, akryl, płótno, 160 x 200 cm,
sygnowany l.d.: 'Szajna | 85' oraz na odwrociu: 'J. SZAJNA | "INTERWAŁ 1985 | ol, acr, płótno;
nalepki inwentarzowe z Szajna Galeria w Teatrze im. W. Siemaszkowej oraz Galeria Studio
akryl/płótno, 200 x 145 cm
sygnowany i datowany p.d.: 'SZAJNA 85'
sygnowany, datowany i opisany na odwrociu: 'SZAJNA PREZENTACJA 85'
na odwrociu nalepka inwentarzowa z Galerii Studio
olówek, papier, 67 x 97 cm, sygn. i dat. p.d.: Szajna 96, opisany l.d.: dwadzieścia
asamblaż/płyta, 219 x 163 x 15 cm
Teatr Studio, Warszawa, reż. Józef Szajna
olówek, papier, 67 x 97 cm, sygn. i dat. p.d.: Szajna 96, opisany l.d.: dwadzieścia
akryl, kreda, papier, 65 x 65 cm, sygn. p.d.: Szajna 1988
ołówek, papier, 67 x 97 cm, sygn. i dat. p.d.: Szajna 96, opisany l.d.: sześćdziesiąt
olej/płótno, 90 x 120 cm
sygnowany, datowany i opisany na blejtramie: '"KRZYŻ" (Lewa) J. SZAJNA 1989' oraz 'd'APEL'
nalepka wystawowa z 44' Biennale w Wenecji w 1990 roku na blejtramie
węgiel, tusz, papier
42 x 29,7 cm
sygn. i dat. d.: w słońcu Szajna 93
praca dwustronna
kolaż/płyta, 105 x 74 cm
sygnowany i datowany p.d.: '2006 | J. Szajna'
kolaż/tektura, 69 x 49 cm (arkusz)
sygnowany i datowany p.d.: '96 | Szajna' oraz opisany l.d.: "'rozpoznanie"'
olej-kolaż, technika własna, płótno, 102 x 102 cm
technika mieszana, collage, kredka, gwasz, papier
98,3 x 69 cm
sygn. p.d.: J.Szajna / 68
technika mieszana (akwarela, gwasz, kredka, ołówek), papier; 29 x 42 cm;
sygn. i dat. p. d.; Szajna 98 (ołówkiem), opisana l. d.: Trąba (ołówkiem).
akryl/płótno, 183 x 183 cm
sygnowany i datowany l.d.: 'Szajna 88'
sygnowany, datowany i opisany na odwrociu na blejtramie: 'J. SZAJNA 1988 "ONA"'
collage/papier, 72 x 55 cm (w świetle oprawy)
sygnowany i datowany p.d.: 'Szajna | 2000'
na odwrociu naklejka z opisem pracy z Galerii Sztuki Napiórkowska 'JÓZEF SZAJNA | PAJACCO | KOLAŻ | 75 x 59 | 2000'
technika mieszana/papier, 69 x 49 cm (w świetle oprawy)
sygnowany i datowany p.d.: 'Szajna | 95' oraz opisany l.d.: 'Akt I'