Urodził się w 1922 w Rzeszowie. Ukończył grafikę i scenografię na krakowskiej ASP w 1953. Malarz, scenograf, reżyser, grafik,dyrektor teatru, teoretyk teatru, autor scenariuszy. W czasie wojny żołnierz Związku Walki Zbrojnej AK, więzień obozów w Oświęcimiu i Buchenwaldzie. W latach 1954-1965 pracownik ASP w Krakowie, od 1972 r. profesor ASP w Warszawie. Autor dramatycznych obrazów oddających nastrój zniszczenia, zagłady, przemijania ("Epitafium I", "Dramat III"); 1953-55 scenograf w Teatrze Ziemi Opolskiej, skąd z K. Skuszanką i J. Krasowskim przeniósł się do Teatru Ludowego w Nowej Hucie, (m.in.: "Księżniczka Turandot" C. Gozziego, "Myszy i ludzie" wg J. Steinbecka, "Jacobowsky i pułkownik F. Werfla, Burza Szekspira, "Radość z odzyskanego śmietnika" wg J. Kadena-Bandrowskiego, "Dziady" A. Mickiewicza); współpracował sporadycznie z innymi teatrami; w 1962 był współtwórcą "Akropolis" S. Wyspiańskiego w reżyserii J. Grotowskiego; 1963-66 dyr. Teatru Ludowego w Krakowie, debiut reżyserski ("Rewizor" M. Gogola, 1963); 1972-82 dyrektor Teatru Studio w Warszawie, gdzie rozwijał teatr zdominowany metaforyką plastyczną, ukazującą cywilizację upadku (jako wysypisko żelastwa i zbiorowisko kalekich postaci): "Witkacy"; "Gulgutiera" (współautor scenariusza - M. Czanerle), "Replika" (kolejne wersje), "Dante", "Cervante"s; twórca environments (np. Ściana butów" w galerii Zachęta w Warszawie, "Reminiscencje" - pamięci artystów straconych w Oświęcimiu oraz happeningów (np. "Déballag"e w Nicei). Autor ponad 100 wystaw indywidualnych prezentowanych na całym świecie. Dwukrotnie wystawiał na Biennale w Wenecji. Prace w polskich i europejskich zbiorach muzealnych. Laureat wielu prestiżowych nagród. Doktor honoris causa Uniwersytetu w Oldenburgu - za zasługi i artystyczny wkład do kultury pamięci XX wieku.
ołówek, papier, 41 x 28,5 cm,
sygn. p.d.: Szajna 98
papier, ołówek; 28,5 x 40,5 cm (w świetle passe-partout);
sygn. i dat. p. d.: 2001 / Szajna
kolaż, papier, płyta, 100 x 70 cm,
sygn. i dat. p.b.: Szajna 1993,
opisany l.d.: Mojżesz
kolaż, papier, 90 x 64 cm,
sygn. i dat. p.d.: Szajna 2006, opisany l.d.: Atlas
tusz lawowamy, papier, 29,5 x 20,5 cm
tusz, papier, 28,5 x 38,5 cm,
sygn. i dat. p.d.: Szajna 1992, opisany l.d.: Stwory
tusz kolorowy, papier, 37,5 x 27,5 cm,
sygn. i dat. p.d.: Szajna/84, opisany l.d.: figlarz
kolaż, kredka, gwasz, papier czarny; 91 x 61 cm;
sygn., dat. i opisany u dołu: "znicz" Szajna 1982 (ołówkiem).
kredka, papier, 21 × 29,7 cm
sygn. i dat. p. d.: Szajna 96
kolaż, płyta, płótno, 100 x 70 cm,
sygn. i dat. p.d.: Szajna/90, opisany l.d.: SZACH
kolaż, papier, 60 x 73 cm,
sygn. i dat. p.d.: Szajna 83
papier, ołówek; 28,5 x 40,5 cm (w świetle passe-partout);
sygn. i dat. p. d.: 2001 / Szajna
papier, kolaż, kredka, papier szary; 67 x 47 cm;
sygn., dat. i opisany u dołu: "ręce" Szajna '99
olówek, papier, 41,5 x 21,5 cm,
sygn. i dat. p.d.: 2004/Szajna, opisany l.d.: las
ołówek, papier, 37 x 27 cm,
sygn. i dat. l.d.: Szajna/2004
technika mieszana, płótno, 100 × 72 cm,
niesygnowany adnotacja na odwrocie: Galeria Studio. Obraz z czarną plamą.1959
asamblaż, 99 x 70 cm, w oprawie 114 x 84 cm,
sygn. p. d.: 'Szajna 85', na odwrocie: '"MUMIA" 45' i nalepka 'GALERIA STUDIO Nr ew III-031'
olej-kolaż, technika własna, płótno, 102 x 102 cm
kolaż, ołówek, kredka, papier zielony; 9
sygn., dat. i opisany u dołu: "Równowaga" Szajna 1982 (ołówkiem)
technika mieszana (akwarela, gwasz, kredka, ołówek), papier; 29 x 42 cm;
sygn. i dat. p. d.; Szajna 98 (ołówkiem), opisana l. d.: Trąba (ołówkiem).
papier, kolaż, kredka; 70 x 50 cm;
sygn. i dat. d.: błazen, Szajna 1996;
gwasz/tektura, 123 x 100 cm
sygnowany i datowany l.d.: 'Józef Szajna 67'
na odwrociu nalepka z opisem pracy oraz nalepka z Andre Chenue & Fils
kolaż/papier, 100 x 70 cm
na odwrociu nalepka z opisem pracy oraz nalepka z Galerii Studio z numerem ewidencyjnym
ołówek, papier, 30 x 40 cm w świetle passe-partout,
sygn. i dat. p.d.: Szajna/2006, opisany l.d.: modlitwa
akryl, kreda, papier, 38,5 x 26,5 cm,
sygn. i dat. p.d.: Szajna 96, opisany l.d.: Mumia