Urodził się w 1922 w Rzeszowie. Ukończył grafikę i scenografię na krakowskiej ASP w 1953. Malarz, scenograf, reżyser, grafik,dyrektor teatru, teoretyk teatru, autor scenariuszy. W czasie wojny żołnierz Związku Walki Zbrojnej AK, więzień obozów w Oświęcimiu i Buchenwaldzie. W latach 1954-1965 pracownik ASP w Krakowie, od 1972 r. profesor ASP w Warszawie. Autor dramatycznych obrazów oddających nastrój zniszczenia, zagłady, przemijania ("Epitafium I", "Dramat III"); 1953-55 scenograf w Teatrze Ziemi Opolskiej, skąd z K. Skuszanką i J. Krasowskim przeniósł się do Teatru Ludowego w Nowej Hucie, (m.in.: "Księżniczka Turandot" C. Gozziego, "Myszy i ludzie" wg J. Steinbecka, "Jacobowsky i pułkownik F. Werfla, Burza Szekspira, "Radość z odzyskanego śmietnika" wg J. Kadena-Bandrowskiego, "Dziady" A. Mickiewicza); współpracował sporadycznie z innymi teatrami; w 1962 był współtwórcą "Akropolis" S. Wyspiańskiego w reżyserii J. Grotowskiego; 1963-66 dyr. Teatru Ludowego w Krakowie, debiut reżyserski ("Rewizor" M. Gogola, 1963); 1972-82 dyrektor Teatru Studio w Warszawie, gdzie rozwijał teatr zdominowany metaforyką plastyczną, ukazującą cywilizację upadku (jako wysypisko żelastwa i zbiorowisko kalekich postaci): "Witkacy"; "Gulgutiera" (współautor scenariusza - M. Czanerle), "Replika" (kolejne wersje), "Dante", "Cervante"s; twórca environments (np. Ściana butów" w galerii Zachęta w Warszawie, "Reminiscencje" - pamięci artystów straconych w Oświęcimiu oraz happeningów (np. "Déballag"e w Nicei). Autor ponad 100 wystaw indywidualnych prezentowanych na całym świecie. Dwukrotnie wystawiał na Biennale w Wenecji. Prace w polskich i europejskich zbiorach muzealnych. Laureat wielu prestiżowych nagród. Doktor honoris causa Uniwersytetu w Oldenburgu - za zasługi i artystyczny wkład do kultury pamięci XX wieku.
papier, kolaż, kredka, papier szary; 67 x 47 cm;
sygn., dat. i opisany u dołu: "ręce" Szajna '99
papier, ołówek; 28,5 x 40,5 cm (w świetle passe-partout);
sygn. i dat. p. d.: 2001 / Szajna
relief, karton, 100 x 70 cm,
sygn., opisany i dat. na odwrocie: JÓZEF SZAJNA, RELIEF/NIEDOKOŃCZONY/2005
gwasz, papier, 42 x 29 cm w świetle passe-partout,
sygn. i dat. ołówkiem p.d.: Szajna/2000, opisany l.d.: Galuga
kredka, papier, 42 x 29 cm,
sygn. i dat. p.d.: Szajna 1970, opisany l.d.: artysta Kantor
tusz, papier, 45 x 62 cm,
sygn. i dat. p.d.: Szajna 996, opisany l.d.: Inżynieria genetyczna IV
akryl, tusz, papier, 20 x 59 cm w świetle passe-partout, sygn i dat. ołówkiem śd. d. oraz p.d.: Szajna 1991
technika własna, akryl, kreda na druku offsetowym, 70 x 66,5 cm, dat. p.d.: 1998
kolaż, ołówek, kredka, papier zielony; 92 x 64 cm;
sygn., dat. i opisany u dołu: "Równowaga" Szajna 1982 (ołówkiem).
kolaż, kredka, gwasz, papier czarny; 91 x 61 cm;
sygn., dat. i opisany u dołu: "znicz" Szajna 1982 (ołówkiem).
gwasz, kreda/papier, 25 x 35 cm (arkusz)
opisany i datowany u dołu: 'Opole Barberyna 1954'
rysunek kredką, 30x21 cm, sygn.
akryl, kreda, papier, 68 x 65 cm,
sygn. i dat. p.d.: Szajna 1988
kolaż, papier, 70 x 50 cm,
sygn. p.d.: Szajna/2005, opisany l.d.: Akt I
olej, technika mieszana, płyta, 63 x 46,5 cm,
na odwrocie nalepka: z Teatru im. Siemaszkowej w Rzeszowie z opisem: "Szajna Galeria" i tytułem obrazu
Papier, akwarela, 40 x 61 cm,
sygn. p.d.: J. Szajna.
olej/płótno, 182 x 182 cm
sygnowany i datowany p.d.: 'Szajna 1988'
sygnowany, datowany i opisany na blejtramie: 'SZAJNA 1988 WYJŚCIE Z IMPASU'
akwarela, ołówek/papier, 29 x 19,5 cm
sygnowany p.d.: 'J. Szajna' oraz opisany śr.d.: 'p Pawłowska'
Teatr Ludowy, Kraków, reż. Krystyna Skuszanka
ołówek, akwarela/papier, 29 x 18,5 cm
sygnowany p.d.: 'Szajna' oraz opisany l.d.: 'Burza'
Teatr Ludowy, Kraków, reż. Krystyna Skuszanka
akwarela, kolaż, ołówek/papier, 34,5 x 24,5 cm
sygnowany i datowany p.d.: 'Szajna 63' oraz opisany l.d.: 'Sen nocy letniej'
Teatr Ludowy, Kraków, reż. Lidia Zamkow-Słomczyńska
technika własna/tektura, 66,5 x 46 cm
na odwrociu sygnowany i opisany: 'JÓZEF SZAJNA | KRAKÓW TEATR LUDOWY | POLSKA | „BURZA” | 22'
Teatr Ludowy, Kraków, reż. Krystyna Skuszanka
gwasz, kredka, ołówek/papier, 29,5 x 42 cm
sygnowany i datowany p.d.: 'Szajna | 58', na kartonie sygnowany i datowany p.d.: 'Szajna 58' oraz opisany l.d.: '"Burza" - Szekspir - projekt scenografii'
Teatr Ludowy, Kraków,...
gwasz, ołówek/papier, 29,5 x 21,5 cm
1) sygnowany i datowany p.d.: '1954 Szajna' oraz opisany l.d.: '"Barberina" Opole | Leśniak', 2) datowany p.d.: '1954' oraz opisany d.: 'Barberina Leśniak'
Teatr Ziemi Opolskiej,...
gwasz/papier, 24,5 x 33 cm
Teatr Ludowy, Kraków, reż. Jerzy Krasowski
gwasz, kredka, ołówek/papier, 34 x 23 cm
Teatr Stary im. Heleny Modrzejewskiej w Krakowie, reż. Józef Szajna