Henryk Ożóg - Grafika

27 czerwca - 27 lipca 2008
Henryk Ożóg uczył się grafiki w pracowni Mieczysława Wejmana w krakowskiej ASP, gdzie w roku 1981 obronił dyplom. Malarstwo poznał w pracowni Jana Świderskiego. Oba miejsca okazały się dla artysty ważne, bowiem czerń i biel wczesnych grafik jeszcze w pierwszej połowie lat 80. zastąpi kolorem. Poza akademicką edukacją przełomowe dla młodego artysty było otwarcie na świat i sztukę współczesną. „ Na corocznych przeglądach prac studentów wieszano reprodukcje Durera i Goyi. Nikt ich nie ruszał, podczas gdy reprodukcje dzieł współczesnych ginęły natychmiast. Pamiętam, otworzyli wtedy konsulat amerykański z albumami, studiowało się tam wtedy Bacona, Hockneya, Motherwella, De Kooninga – u nas wtedy była zachłanność świata i sztuki zachodniej.”- wspomina Ożóg ożywioną atmosferę końca lat 70.

Henryk Ożóg uczył się grafiki w pracowni Mieczysława Wejmana w krakowskiej ASP, gdzie w roku 1981 obronił dyplom. Malarstwo poznał w pracowni Jana Świderskiego. Oba miejsca okazały się dla artysty ważne, bowiem czerń i biel wczesnych grafik jeszcze w pierwszej połowie lat 80. zastąpi kolorem.

Poza akademicką edukacją przełomowe dla młodego artysty było otwarcie na świat i sztukę współczesną. „ Na corocznych przeglądach prac studentów wieszano reprodukcje Durera i Goyi. Nikt ich nie ruszał, podczas gdy reprodukcje dzieł współczesnych ginęły natychmiast. Pamiętam, otworzyli wtedy konsulat amerykański z albumami, studiowało się tam wtedy Bacona, Hockneya, Motherwella, De Kooninga – u nas wtedy była zachłanność świata i sztuki zachodniej.”- wspomina Ożóg ożywioną atmosferę końca lat 70.

Artysta, podobnie jak i jego rówieśnicy, spontanicznie i bez uprzedzeń chłonęli nowości. Poza wzorcami zza oceanu, bardziej bezpośrednio, bliżej czasowo i przestrzennie oddziaływało malarstwo „Neue Wilde”. Nic więc dziwnego, że dla młodych artystów ekspresja koloru i deformacja przedmiotu stały się wyróżnikiem pokoleniowym. ”Chcieliśmy rysować, a nie zaczerniać – podkreśla Ożóg - gdy ktoś kiedyś zrobił rysunek aktu kolorową kredką, a nie węglem to wybuchł skandal. Liczyło się otwarcie na nowoczesne malarstwo”. To tym właśnie inspiracjom zawdzięcza artysta zwrot ku ekspresji i barwnym przestrzeniom nowoczesności, pozostawiając ostatecznie za sobą egzystencjalne niepokoje i dominujący pesymizm krakowskiej grafiki wczesniejszej dekady.

W grafice i malarstwie Ożoga „zachłanność sztuki zachodniej” okazała się decydująca. Jej przeżycie będzie dla niego bardzo ważne - aluzje do klasyków współczesnego malarstwa są cały czas istotnym elementem jego sztuki. Wystarczy przypomnieć dyptyk z roku 1992 pt. Czy panowie H.B.K. są w samochodzie?. Oczywiście H. to Hockney, B. to Bacon, K. to Kitaj. Nie przypadkowo też postać Jacksona Pollocka pojawia się na jednej z grafik obecnej na wystawie( Rozmowa). Artysta nie ogranicza się jedynie do cytowania nazwisk. W spontaniczności graficznej kreski, dynamicznej i szkicowej, dostrzegamy wpływ action painting i taszystowskiej kaligrafii. Ożóg nigdy jednak nie poddał się całkowicie abstrakcji. W jego grafikach cały czas obecna jest postać ludzka. Przedstawiana w ruchu, dramatycznie zdeformowana wskazuje na wpływ malarstwa Francisa Bacona, Hockneyowi natomiast zawdzięczamy oranżeryjno- basenową atmosferę napiętego relaksu wyraźną zwłaszcza w pracach Ożoga z lat 90., którą można łączyć z poetyką campu.

Wpływy, którym świadomie i z pełną akceptacją ulegał artysta należy rozpatrywać w kontekście poetyki postmodernizmu. Można nawet mówić o nonszalancji w żonglowaniu motywami i fragmentami rzeczywistości. Jednak źródłem prawdziwej fascynacji i pasji jest dla Ożoga warsztat grafika. Tu kończy się żartobliwy dystans. Artysta nie ma sobie równych w napięciu wyrafinowanej kreski dzielącej czerń i biel (sucha igła), intensywności barwnej plamy akwatinty, aksamitności miękkiego werniksu. Forma nie służy jednak budowaniu zwartej kompozycji i przekazywaniu czytelnej historii. Kolaż form, faktur, fragmentów rzeczywistości zakłóca ciągłość narracji. Grafiki Ożoga są jak rozległy szkicownik, w którym artysta testuje granice metalowych technik graficznych , którymi najczęściej się posługuje. Interesuje go bardziej dekonstrukcja i szkicowość często inspirowane kubizmem ( Kolekcjoner I, II,III ).

W ostatnich pracach pojawiają się nowe akcenty; próba scalania przedmiotu, potrzeba konkretu, wizja niezdeformowanej realności. Sygnalizowały to już „fotograficzne” elementy jego wcześniejszych prac. Potwierdzają tę tendencję wspaniały 747 i jego zwielokrotniona wersja pt. Eskadra. W pracach tych energię ruchu zastępuje monumentalność formy.

Na niniejszej wystawie prezentowane są prace artysty z ostatnich kilku lat. Ukazują one rozmach wyobraźni i zainteresowań artysty, jego pasje warsztatowe, próby opisu rzeczywistości w dynamice i zmienności, jak i w kształcie zatrzymanym. Ostatnie grafiki, w tonalnych odcieniach czerni i bieli, zapewne nie powstałyby bez wcześniejszej „farbenlehre”, którą dało artyście malarstwo współczesne, jak i bez drobiazgowej analizy przedmiotu wniesionej przez rysunek.

Henryk Ożóg ma w swym dorobku ponad 30 wystaw indywidualnych w Polsce i za granicą. Brał udział w blisko 300 wystawach zbiorowych. Jego grafika była wielokrotnie nagradzana. Na Ogólnopolskim Konkursie Graficznym w Łodzi ( 1984 Wyróżnienie, 1994 I Nagroda) na Biennale Grafiki w Lublanie ( 1991,1997), na Triennale Grafiki Polskiej (1994, 2000, 2006 ).W roku 1997 zdobył Nagrodę Regulaminową na MTG w Krakowie oraz Nagrodę na Międzynarodowej wystawie Grafiki w Muzeum Sztuki w Portland (USA). W latach 1998-2005 wielokrotnie wygrywał krakowski konkurs na Najlepsza Grafikę Miesiąca ( 1998, 2003, 2004, 2005). W roku 2005 został laureatem Grand Prix Grafiki Roku. Henryk Ożóg jest profosorem ASP w Krakowie. Na Wydziale Grafiki prowadzi Pracownię Wklęsłodruku.


Powrót