Alina Kalczyńska-Scheiwiller ...

07 października - 31 października 2004
Alina Kalczyńska-Scheiwiller Scheiwiller – grafika, książka, witraż. Prace z lat 1974-2004

Wernisaż: 7 października, godz. 17.00

Serdecznie zapraszamy na ekspozycję inaugurującą sezon wystawienniczy 2004-2005 w Miejskiej Galerii Sztuki w Łodzi i jednocześnie, tak dla nas ważny, projekt poświęcony jednej z największych osobowości w polskiej sztuce współczesnej.

Gośćmi Galerii, uczestniczącymi w niej, będą Alina Kalczyńska-Scheiwiller – autorka prac, kuratorki wystawy
z Muzeum Narodowego w Krakowie - panie Magdalena Czubińska i Katarzyna Podniesińska.

Alina Kalczyńska – Scheiwiller urodziła się w 1936 roku w Mszanie Dolnej. Maturę zdała w Liceum Sztuk Plastycznych w Krakowie. Studiowała w krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych w latach 1953 – 1959 uzyskując dyplomy w Katedrze Drzeworytu oraz Grafiki Książki. W roku 1966 odbyła długą podróż po Europie prezentując swój dorobek w pracowni artysty Aldo Galli w Como. W roku 1968 ukazała się pierwsza książka na temat jej ekslibrisów z tekstem Gianniego Mantero. W latach 1969 i 1979 przebywała we Włoszech na stypendiach artystycznych.
Od roku 1980 mieszka w Mediolanie rozwijając, poza własną twórczością, także działalność promującą sztukę polską we Włoszech i na świecie. W 1994 roku Alina Kalczyńska wraz z mężem Vannim Scheiwillerem otrzymali za tę działalność nagrodę Stowarzyszenia Kultury Europejskiej.
Pierwsze prace artystki, po ukończeniu krakowskiej ASP, wykonane były w technice drzeworytu. Były to abstrakcyjne kompozycje w których dominowały formy geometryczne, niekiedy z reminiscencjami przedmiotów realnych, np. fragmentów architektury. Już w tych pierwszych pracach ujawniła się, rozwijana w późniejszych okresach, fascynacja światłem, potrzeba zachowania w kompozycji ładu i ciszy. Przez wiele lat Alina Kalczyńska poszukiwała satysfakcjonującego ją języka za pomocą którego mogła wyrazić swoje indywidualne przesłanie, były to np. grafiki z elementami reliefowymi. W pracach z lat siedemdziesiątych pojawia się nowy element, są to delikatne sugestie ruchu oraz formy emitujące łagodne, miękkie światło poprzez nałożenie kilku przezroczystych warstw papieru. Innym sposobem ukazania światła jest sugerowanie prześwitów, szczelin z których wydobywa się delikatny blask przechodzący niekiedy w kolory tęczy. Z czasem chęć ukazania światła stała się głównym problemem prac, wydobyte z czarnego lub szarego tła emanowało bardzo silnym rozbłyskiem, podporządkowując sobie całość kompozycji. W pracach tych, jak podkreślano, charakterystyczne było to, iż zasada geometrycznej budowy nie narzucała oschłości, rygoru i chłodnej kalkulacji, przeciwnie dostrzegano w nich przejmującą lirykę, poetykę skłaniającą do medytacji. Niekiedy, zwłaszcza na Zachodzie Europy, tak często pojawiający się w pracach Aliny Kalczyńskiej motyw silnego przebłysku światła wydobywającego się zza wielkich czarnym płaszczyzn, interpretowano, jako metaforę życia w systemie totalitarnym. Widziano w nich również zachętę do medytacji, oderwania się od codzienności i zwaśnionego świata i skierowania się ku pojęciom bardziej uniwersalnym.

Problemy te rozwijane były następnie w realizacjach witrażowych, jednak sposób łączenia szklanych elementów odbiegał od tradycyjnego sposobu wykonania. Te nowatorskie witraże nie powstawały z myślą o ozdobie architektury, pomyślane były raczej jako samodzielne realizacje podejmujące konkretne problemy kompozycyjne. Nie są one płaskie lecz trójwymiarowe, jak rzeźba. Metodą kolażu łączone są płytki szkła różnej grubości i koloru.
Witraż – jak pisze Autorka – jest najbliższy mojej potrzebie formalnej czystości, a równocześnie jest to jakby malowanie światłem i gdy ja skończę pracę, zaczyna swoją pracę światło, poddając witraż nieustannej metamorfozie.

Kolejną fascynacją artystki, rozwijaną wspólnie z mężem, włoskim wydawcą Vannim Scheiwillerem była książka artystyczna. Wydając bibliofilskie egzemplarze poezji Wisławy Szymborskiej, Zbigniewa Herberta, Czesława Miłosza, czy inne polonika, artystka ilustrowała je swoimi drzeworytami i linorytami. Tworzyła również autorskie, odmienne estetycznie, unikatowe publikacje, w których rozwijała własną wizję i niezależność twórczą.
Dopracowane w najdrobniejszym detalu, stały się książki Aliny Kalczyńskiej, specyficznym nośnikiem przekazu, w którym tradycyjny kształt dostarcza tylko pretekstu do tworzenia zaskakujących w swej różnorodności dzieł, stanowiących pełną i spójną wypowiedź artystyczną.
Wystawa została przygotowana przez Muzeum Narodowe w Krakowie.



   


Powrót