Wystawiany:
- Towarzystwo Zachęty Sztuk Pięknych w Królestwie Polskim, Warszawa

Literatura:
- "Tygodnik Illustrowany" 1908, nr 9, il. na okładce
- Małgorzata Biernacka, Pstrokoński Stanisław, w: "Słownik artystów polskich i obcych w Polsce działających (zmarłych przed 1966 r.). Malarze, rzeźbiarze, graficy", red. Urszula Makowska, Katarzyna Mikocka-Rachubowa, Warszawa 2007, t. VIII, s. 121 (wzmiankowany)


Istotną część dorobku artystycznego Stanisława Poraja-Pstrokońskiego stanowią dzieła o tematyce baśniowej i literackiej, z których wiele zreprodukowano na łamach „Tygodnika Illustrowanego”. Przykładem pierwszej z tych grup jest prezentowana „Bajka”.


Światło stanowiło jeden z punktów poszukiwań artysty, szczególnie na początku jego twórczości. W autonomicznym malarstwie pejzażowym, jak i w krajobrazowych tłach dopełniających sceny figuralne, operował „bardzo ładnie przemyślaną grą światła na obłokach.” (Małgorzata Biernacka, „Pstrokoński Stanisław”, [w:] „Słownik artystów polskich i obcych w Polsce działających (zmarłych przed 1966 r.). Malarze, rzeźbiarze, graficy”, red. Urszula Makowska, Katarzyna Mikocka-Rachubowa, Warszawa 2007, t. VIII, s. 121)

Wystawiany:
– From Renoir to Chagall 100 years of painting, 8 lipca - 2 września 2025, Galeria Manes, Praga

Reprodukowany:
M. Ottavi, A.Mrowiec, “From Renoir to Chagall 100 years of painting, [kat, wystawy] Praga 2025, nr kat.79, str. 110.

Wystawiany:
- "Michał Gorstkin Wywiórski - pejzaże. Między niebem a ziemią", Centrum Kultury Zamek w Poznaniu, Poznań 2004

Wystawiany:
- "Miasto zwierząt", Pałac Krzysztofory Muzeum Krakowa, 30.05.2025 - 26.10.2025

Śmiała forma oraz żywy koloryt pozwoliły Erno Erbowi oddać atmosferę targów i straganów miejskich. W obrazie zatytułowanym „Na targowisku” artysta uwiecznił zatopioną w miękkim świetle słonecznym scenę rodzajową. Kompozycja skupia się na postaciach i ich aktywności, gdzie gesty, stroje oraz otoczenie tworzą bogatą opowieść o miejskim życiu. Wirtuozji wykonania dodaje technika dywizjonistyczna – zapoczątkowana przez impresjonistów, mająca na celu wykorzystać odkrycia optyki. Nakładane na płótno drobne, nieregularne plamki czystych barw łączą się w oku widza. Tą metodą Erno Erb niejednokrotnie posługiwał się w swojej twórczości.

[…] sceny „Na targu” – w słońcu czy podczas deszczu – to w barwnych plamach rozśpiewane melodje. Erno Erb kładzie tu farby jakby igrając pendzlem; najwięcej zostawia przestrzeni dla powietrza; niech ono gra pod akompaniament tej melodji barw, bo tak uzyska się dopiero pełnię tonów.” (Aniela Kallas, „Wystawa obrazów Erno Erba w lokalu przy ulicy Sykstuskiej Lwów 7 września 1926” [w:] „Wiek Nowy: popularny dziennik ilustrowany”, nr 7565, 11.IX.1926 s. 5)

„Rzecz ciekawa, iż tego malarza buduaru uderza i pociąga silnie motyw ludowy, który traktuje z prawdziwą miłością, a zwłaszcza motyw ruski, lśniący grą kolorów, które pod pędzlem Axentowicza łagodnieją, tracą jaskrawość i pstrokatość, a stają się pełną spokojnej harmonii barwnością.”

A. Chołoniewski, „W pracowni Axentowicza”, w: „Świat” 1906, nr 12


„Tematyka huculska pojawiła się w twórczości Axentowicza na początku lat osiemdziesiątych XIX w. Artysta odbywał wyprawy ze Lwowa na Huculszczyznę, skąd przywoził szkice i notatki. (...) Zimą i jesienią 1893 i 1894 roku artysta, w przerwach w malowaniu Panoramy Racławickiej, wyjeżdżał w okolice Kołomyi i Jamnej, gdzie obserwował życie i obyczaje Hucułów. Tak powstały szkice do najsłynniejszych obrazów Axentowicza: „Pogrzebu huculskiego”, „Święta Jordanu” i „Kołomyjki”, które namalował w pracowni w Monachium i w Paryżu, a powtarzał wielokrotnie w latach późniejszych. (...).” („Teodor Axentowicz. Ormianin polski, 19.06-21.09.2014”, Państwowa Galeria Sztuki, Sopot, s. 48 -50 [kat. wyst.])

Proweniencja:
– Obraz ze spuścizny po artyście.

Praca z przedstawieniem motywu z obrazu „Seniego przy zwłokach Wallensteina” autorstwa Karla Theodora von Piloty (1826-1886) z 1855 roku. Dzieło znajduje się w zbiorach Neue Pinakothek w Monachium. Scena ukazuje włoskiego astrologa Giovanni Battistę Seniego patrzącego na ciało wodza Albrechta von Wallensteina po jego zamordowaniu w 1634 roku.

Proweniencja:
- zbiory rodzinne artysty

Proweniencja:
- zbiory rodzinne artysty

Proweniencja:
- kolekcja Tomasza Bednarka, syna bliskich przyjaciół Karola Kossaka, którzy przez wiele lat mieszkali w Ciechocinku. Artysta utrzymywał z rodziną serdeczne relacje i często spędzał z nimi czas. W okresie dzieciństwa Tomasza Bednarka Karol Kossak tworzył dla niego liczne rysunki, rebusy i szkice o charakterze humorystycznym.

To właśnie podczas pobytów w Ciechocinku powstała również znana seria rysunków „Kuracjusze”, będąca satyrycznym i pełnym obserwacji zapisem życia uzdrowiskowego.

Proweniencja:

- kolekcja Tomasza Bednarka, syna bliskich przyjaciół Karola Kossaka, którzy przez wiele lat mieszkali w Ciechocinku. Artysta utrzymywał z rodziną serdeczne relacje i często spędzał z nimi czas. W okresie dzieciństwa Tomasza Bednarka Karol Kossak tworzył dla niego liczne rysunki, rebusy i szkice o charakterze humorystycznym.

To właśnie podczas pobytów w Ciechocinku powstała również znana seria rysunków „Kuracjusze”, będąca satyrycznym i pełnym obserwacji zapisem życia uzdrowiskowego.

Proweniencja:
- Kolekcja rodziny Paula Schlockoffa.
- Kolekcja prywatna, Polska


Rysunki pochodzą ze spuścizny około 100 rysunków, zachowanych w kolekcji Paula Schlockoffa – najbliższego przyjaciela Adama Styki (syna Jana Styki). Po emigracji do Stanów Zjednoczonych pod koniec lat 40. Adam Styka powierzył Paulowi zarządzanie swoimi paryskimi sprawami, sprzedaż różnych obrazów a także sprzedaż swojego mieszkania przy Place Pigalle 5. Opowiadał mu również o swoim codziennym życiu i członkach swojej rodziny. Owocem tej przyjaźni są zachowane rysunki i obrazy zarówno Jana Styki jak i jego synów, a także bogata korespondencja zarówno pomiędzy Paulem Schlockoffem i Adamem, jak również Wandą i Doris Styką (żona Tadé). Z około sześćdziesięciu listów dowiadujemy się wielu szczegółów. Adam Styka pisał do Paula o pobycie w Arizonie w 1948 r., który zmienił jego twórczość malarską. Jak pisał w listach: „przez 2 miesiące byłem z żoną w Arizonie, gdzie sporo malowałem, zachwycony jestem tamtejszym światłem, pejzażem a specjalnie kowbojami z końmi. Tak, że chwilowo z dala będąc od Afryki, można powiedzieć, że przerzuciłem się na tematy amerykańskie”. Inne listy wspominają o śmierci matki (żony Jana Styki), potencjalnej sprzedaży obrazu Tadé Styki do Luwru, czy o budowie Sali Ukrzyżowania w Kalifornii, w której ma się znaleźć monumentalny obraz Jana Styki.

Prowenienacja:
- kolekcja malarza Mieczysława Lurczyńskiego (1908 -1992). Był bardzo bliskim przyjacielem Stanisława Eleszkiewicza, za jego namowa w 1949 roku przeniósł się do Paryża, gdzie tworzył do końca życia. Swoją kolekcję ofiarował POSKw Londynie (Polski Ośrodek Społeczno-Kulturalny).
- Kolekcja prywatna (zakupiony z POSK)

Prowenienacja:
- kolekcja malarza Mieczysława Lurczyńskiego (1908 -1992). Był bardzo bliskim przyjacielem Stanisława Eleszkiewicza, za jego namowa w 1949 roku przeniósł się do Paryża, gdzie tworzył do końca życia. Swoją kolekcję ofiarował POSKw Londynie (Polski Ośrodek Społeczno-Kulturalny).
- Kolekcja prywatna (zakupiony z POSK w 2003 roku)

"Na ulicy Czterech Wiatrów
Niedaleko Bonifratrów
Do zachodnich ścian przytyka
Sklep Magika Mechanika.
Sklep ten zawsze jest zamknięty,
Lecz przez okno wystawowe
Widać różne dziwne sprzęty,
Różne części metalowe,
Tajemnicze instrumenty,
Automaty, lalki, skrzynki,
Nakręcane katarynki,
Śpiewające psy i świnki.

Z głębi sklepu znad stolika
Patrzą oczy Mechanika.
Widać jego twarz niemłodą,
Okoloną rudą brodą,
Duże uszy, nos spiczasty
I krzaczaste brwi jak chwasty"


Jan Brzechwa „Baśń stalowym jeżu”, Warszawa 1961, Biuro Wydawnicze „Ruch”, Wydanie I, (nlb).fragment

"Jeż przez chwilę nasłuchiwał,
Coś wspominał, coś przeżywał.
Spojrzał w noc październikową
I zacisnął pięść stalową.
W krąg ulica była pusta.
Mrok narastał, wiatr nie ustał,
Deszcz jesienny w szyby chlustał.

Co się stało, to się stało,
Widać tak się stać musiało,
Jeż więc naprzód ruszył śmiało,
Pędził w dal opustoszałą,
Pod murami się przemykał
I w zaułkach ciemnych znikał.
A gdy biła jedenasta,
Jeż opuścił mury miasta."


Jan Brzechwa „Baśń stalowym jeżu”, Warszawa 1961, Biuro Wydawnicze „Ruch”, Wydanie I, (nlb).fragment