Serwis do kawy dla 12 osób, model Płaski, w składzie: dzbanek z pokrywką, cukiernica z pokrywką, mlecznik, i 12 filiżanek ze spodeczkami; uszka, dziobki, uchwyty pokrywek i krawędzie naczyń złocone, czasze, spodki i boki naczyń korpusowych z dekoracją geometryzującą w stylistyce art déco: motyw zachodzących za siebie kół i kręgów w kolorach zielonym, czarnym i pomarańczowym.

W formie kuli, wspartej na ośmiobocznym cokole, z umieszczonym ukośnie wylewem, z nakrywką zwieńczoną małym, walcowatym uchwytem, z uchem utworzonym z łukowato wygiętej taśmy zakończonej ząbkami.

Lustro owalne ujęte w szeroką, płaską ramę bogato dekorowane motywami podhalańskimi - z dwóch dłuższych boków słoneczniki na wysokich łodygach z listkami, u dołu para nóżek w formie rogów obfitości, z których wyrastają stylizowane lilie (leluje), znajdująca się między nimi rozeta (gwiazda) oraz serce umieszczone w zwieńczeniu lustra zdobią również motywy leluj. Na plecach podpórka do ustawienia lustra oraz podłużna blaszka do regulacji jego nachylenia.

W katalogu wyrobów M. Jarry (brak miejsca i roku wydania) lustro zamieszczone jest pod nr. 641.

Żardiniera prostokątna lekko wyoblona, dekorowana reliefowymi rogami obfitości wypełnionymi kwiatami, oplecionymi gałązką akantową, dolna krawędź obrzeżona taśmą z ornamentem meandrowym, górna drobnymi profilami z przewiązką; na osi krótszej plakietki prostokątne, na jednej monogram łączony NMB pisany cyrylicą, na drugiej data 1880 23/X 1915; na osi dłuższej uchwyty w formie herm kobiecych; wkładka ze szkła kryształowego, na krawędzi szlifowany w pas w stylizowane palmety, na spodzie w stylizowaną gwiazdę.

Dzbanek cebulasty, na okrągłej stopie, zdobionej pasem ciągłego ornamentu z reliefowych prostokątów, z brzuścem puklowanym, u góry przewężonym i ozdobionym festonami kwiatowymi podwieszonymi do wstążek, krawędzie obrzeżone perełkowaniem; wylew dzbanka w formie dzióbka; z boku c-kształtne,zakończone wolutami, z kościanymi izolatorkami; nakrywka kopulasta, puklowana, zwieńczona sterczyną w formie stylizowanej wazki.

Herb okolony tzw. panopliami: szable, sztandary, armata i bębny, co jest wskazówką, iż przedmiot należał do osoby związanej z armią Rzeczypospolitej. Zwraca uwagę precyzyjne i bogate wykończenie kamienia. Jest to obiekt, który należał do osoby zamożnej. Kamień prawdopodobnie opracowany w pracowniach Gdańska lub Dolnego Śląska, dobrej klasy oprawa w manierze późno rokokowej.

Herbem tym pieczętowali się m.in.: Cielecki, Jaraczewski, Mańkowski, Skrzyński, Zaremba, Zarembski.

Rzadki obecnie i piękny przedmiot z epoki panowania ostatniego króla Polski Stanisława Augusta.

Szkatuła na planie sześciokąta, dekorowana snycerką: na ściankach bocznych rozety zakopiańskie, na wieku portret Sabały z profilu; wieko pojemnika na zawiasie, zamykane na kluczyk (dołączony).


Lit.: Katarzyna Chrudzimska-Uhera, „Stylizacje i modernizacje. O rzeźbie i rzeźbiarzach w Zakopanem w latach 1879-1939”, Wydawnictwo Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego, Warszawa 2013.


Stanisław Barabasz - architekt, projektant mebli i wyrobów sztuki użytkowej, malarz i pedagog. Naukę rozpoczął w Instytucie Technicznym w Krakowie (do 1875), następnie studiował architekturę, rzeźbę, malarstwo oraz dekorację ceramiczną w Wiedniu. Od 1884 był kierownikiem Miejskiej Szkoły Rysunków i Modelowania przy Muzeum Techniczno-Przemysłowym w Krakowie, a w latach 1891-1901 wykładowcą Państwowej Wyższej Szkoły Przemysłowej tamże. W 1901 został dyrektorem Szkoły Przemysłu Drzewnego w Zakopanem i na tym stanowisku był aż do 1922.

Już w Wiedniu projektował wyroby ze srebra, żelaza, kamienia, dyplomy i hafty.

Do jego ważniejszych realizacji w tym zakresie należały projekty dla Katedry na Wawelu m.in.: relikwiarza Wincentego Kadłubka, czy srebrnej lampy przed trumnę św. Stanisława.

Był jednym z propagatorów stylu zakopiańskiego, projektował meble m.in. do jadalni w willi Koliba, hafty, kilimy i przedmioty użytkowe.

Jego prace były wielokrotnie eksponowane, m.in. na wystawach krakowskiego Towarzystwa Przyjaciół Sztuk Pięknych oraz na pokazach w Zakopanem.

Reprodukowany w:
„Kilimy polskie od XVIII do XX wieku ze zbiorów Muzeum Narodowego w Poznaniu” [wystawa: 16 marca - 27 kwietnia 2008], Muzeum Narodowe w Poznaniu, 2008, s. 50, il. 11-8.


Lit.:
„Kilim” STOW. ZAR. ZOGR. POR. [Stowarzyszenie Zarejestrowane z Ograniczoną Poręką]” Zakopane Znaki Ochronne, Kraków 1913.



Bogdan Treter (1886-1945) należał do grona najważniejszych postaci związanych z zakopiańskim Stowarzyszeniem „Kilim”, które na początku XX w. odegrało ogromną rolę w rozwoju polskiej sztuki dekoracyjnej. Był architektem, historykiem sztuki, krytykiem oraz projektantem, a jego działalność łączyła zainteresowanie nowoczesnym wzornictwem z fascynacją kulturą Podhala i sztuką ludową. Studiował architekturę i historię sztuki, dzięki czemu posiadał szeroką wiedzę artystyczną. Po przyjeździe do Zakopanego związał się ze środowiskiem twórców skupionych wokół idei stylu zakopiańskiego, rozwijanego wcześniej przez Stanisława Witkiewicza. W działalności Stowarzyszenia „Kilim” ważne było połączenie wysokiego poziomu artystycznego z tradycyjnym rzemiosłem podhalańskim. Artyści projektowali tkaniny, meble i przedmioty użytkowe inspirowane motywami ludowymi, ale dostosowane do nowoczesnych wnętrz.

Treter był bliskim przyjacielem Kazimierza Brzozowskiego (dyrektora zakopiańskiego „Kilimu”), od którego uczył się technicznych tajników krosien. Uważał, że projektant musi doskonale rozumień strukturę tkaniny, aby linie i kolory idealnie współgrały z wełnianym wątkiem. Krytycy chwalili jego prace za „wykwint wyrażony skromnymi środkami” oraz unikanie banalnej, dosłownej ludowości.

Projekty B. Tretera wyróżniały się geometryzacją form, wyraźnym rytmem kompozycji oraz harmonijnym zestawianiem kolorów. Czerpał inspiracje z ornamentyki góralskiej - parzenic, motywów roślinnych i dekoracji snycerskich - jednak nie kopiował ich dosłownie. Przetwarzał tradycyjne wzory w bardziej nowoczesne układy dekoracyjne. Dzięki temu kilimy projektowane przez niego łączyły charakter sztuki ludowej z estetyką modernizmu i art déco.

„Charakter twórczości zdobniczej B. Tretera cechuje prostota, niewpadająca w tanią, przetwórczą ludowość, geometryczną sztywność, ekscentryczność lub banalność, ale właśnie, dzięki subtelnemu układowi rytmów i zharmonizowaniu kolorów, w wykwint, wyrażony zawsze jak najskromniejszemi środkami. Każdy jego projekt, przełożony na język krosien, zadziwia tą szczerą prostotą, której urok odczuwa się w całej pełni dopiero po dłuższem z nią obcowaniu w zacisznym pokoju. Są to pomysły tak „kilimowe”, że genezy ich wypadałoby szukać raczej w mechanice poziomo snującego się wątka wzdłuż pionowej osnowy, nie w akwarelowych lub graficznych planach” (za: „Rzeczy Piękne”, 1929, 8, nr 4, s. 129).

Oferowany kilim cechuje bogata, żywa kolorystyka oraz inspiracja naturą z widocznymi wpływami twórczości Władysława Skoczylasa. Centralnym punktem kompozycji jest stylizowany, majestatyczny ptak siedzący na gałęzi. Wzór jest silnie zgeometryzowany, z wyraźnym konturem i dekoracyjnym, plakatowym ujęciem natury. Artysta genialnie operuje kontrastem - jasna sylwetka księżyca w tle wydobywa głębokie, nasycone barwy liści i upierzenia ptaka.

Tkaniny tworzone według projektów Bogdana Tretera miały nie tylko funkcję dekoracyjną, ale także reprezentacyjną. Zdobiły pensjonaty, wille i wnętrza publiczne, stając się symbolem eleganckiej, polskiej sztuki użytkowej okresu międzywojennego. Prace jego autorstwa reprezentowały Polskę na prestiżowych wystawach międzynarodowych, m.in. na słynnej Wystawie Sztuk Dekoracyjnych w Paryżu w 1925.

Projekty te przyczyniły się do wzrostu prestiżu zakopiańskiego tkactwa artystycznego oraz popularyzacji kilimu jako ważnego elementu nowoczesnego wystroju wnętrz.

Zegar szafowy, prostopadłościenny, o trójczłonowej obudowie szafowej, typu long case z mechanizmem 8 - dniowym. Od frontu jednoskrzydłowe drzwiczki z płyciną zamkniętą łukiem; powyżej profilowany gzyms wysunięty przed lico mebla, nad nim przeszklone drzwiczki zamknięte profilowanym gzymsem łukowym, tarcza z cyframi rzymskimi, osobna wskazówka cichego bicia; w zwieńczeniu 3 sterczynki zdobione mosiężnymi kulami. W załączeniu 2 klucze - od szafki z chwostem i od mechanizmu; wew. zegara waga i wahadło.


Josh Rose działał jako samodzielny zegarmistrz w Londynie, prawdopodobnie w latach 1740- 1765, od roku 1765 do 1784 prowadził firmę wspólnie z synem pod nazwą: „Joseph Rose & Son”, pod adresem: Foster Lane, Cheapside, London.

Naczynie na planie koła, silnie spłaszczone, ze szkła iryzującego, z reliefową dekoracją w formie łusek; w oprawie z wieczkiem na zawiasku.

Wazon stożkowy, rozszerzający się ku górze z obrzeżem lekko rozchylonym, sfalowanym. Stopa wydzielona. Zdobienia z motywami kwiatów.

Stopka kolista, krótki trzon z nodusem; korpus w formie głębokiej misy o niemal pionowych ściankach; całość zdobiona naszkliwnie malowanymi motywami kwiatowymi: bukieciki bratków i konwalii na złotym tle, złota kratka regencyjna, wzór rocaille’u.

Puchar na okrągłej wydzielonej przewężeniem stopie, czara koniczna, lekko rozchylająca się ku górze, z grawerowanym motywem z jeleniami i łaniami w pejzażu.

Wazon na planie koła; w dolnej części korpusu przewężenie z dwoma pierścieniami; kołnierz szeroki, wywinięty, pofalowany; szkło o delikatnej, lekko zamglonej strukturze, z pęcherzykami powietrza.


Lucyna Pijaczewska zdobyła wykształcenie w Państwowej Wyższej Szkole Sztuk Plastycznych we Wrocławiu, gdzie studiowała pod kierunkiem prof. Zbigniewa Horbowego - jednego z najwybitniejszych polskich projektantów szkła. Dyplom uzyskała w 1974 roku, a już rok później rozpoczęła pracę jako projektantka w Hucie Szkła Artystycznego „Barbara” w Polanicy-Zdroju.

W latach 1975-1979 rozwijała swoją karierę w „Barbarze”, będąc częścią młodego i dynamicznego zespołu projektanckiego. To właśnie tam miała możliwość eksperymentowania z formą i materią szkła, co pozwoliło jej wypracować własny, niepowtarzalny styl.

Wyróżniała się wyjątkowym podejściem do kształtowania form szklanych. Jej projekty można uznać za wczesne przejawy myślenia postmodernistycznego w polskim wzornictwie - odważnie przełamywała prymat harmonii i symetrii, tworząc formy zaskakujące i niekonwencjonalne.

Wazony wysokie, o tralkowym kształcie, z przewężeniem w górnej części i lekko rozchylonych wylewach; na całej powierzchni delikatny wzór w układzie pionowych pasów, o odcieniu złotym. Na każdym wazonie naklejka z napisem: Hand made / MADE IN POLAND.

Na kolistej, rocaillowej podstawie przyklękające przed ceglanym paleniskiem - kuchnią nagie, uskrzydlone putto; podtrzymuje ogień pod garnkiem z sercem stojącym na trójnogu, dmuchając w płomienie. Przy rocaillach podstawy kuchni leżą dwa serca, drewniany młotek i strzała, obok putta - wiązka drobnych drew.

Kompozycja w stylistyce neorokokowej, o alegorycznej symbolice odnoszącej się do dbałości, pielęgnacji uczuć miłości.

Na kolistej, rocaillowej podstawie siedzące na rocaillowym zydelku nagie, uskrzydlone putto, z kolistym podkładem na kolanach, na którym trzyma podeszwę buta, z młotkiem w prawej dłoni. Na prostokątnym stoliku-warsztacie obok - narzędzia i utensylia szewskie: gwoździe, ćwieki, miseczka z klejem, dłuta szewskie, imadło i zawieszona na stojaku lampa szewska (tzw. Schusterkugel) i para bucików. Na podstawie para pantofli, but od pary i dwie szczotki.

Koszyki okrągłe, o ażurowych ściankach wycinanych w prostokątną kratkę, podmalowanych od zewnątrz, z kwiatkiem niezapominajki na skrzyżowaniu; uchwyty z motywem oplatającej wstążki, osadzone na krawędziach brzegów w plastyczny kwiatkach z listkiem. W lustrze-dnie koszyczków barwny bukiecik kwiatowy.

Utrzymane w stylistyce XVIII-wiecznych wyrobów miśnieńskich.

Na owalnej podstawie z ornamentem reliefowych ogniw wokół bębna i plastyczną dekoracją gałązkami kwiatowymi - kuliste naczynie z kopułową pokrywką z uchwytem - pąkiem kwiatowym, z dwoma figurkami amorków z boków. Półnagie uskrzydlone putta stojące przy niskich pniach: 1) z kołczanem, sakiewką i gołąbkiem na uniesionej dłoni, 2) łapiące się za głowę, z kołczanem i koszyczkiem w prawej ręce. Naczynie dekorowane kompozycjami kwiatowymi w czterech 4-płatkowych rezerwach i luźnymi rzutami kwiatków na pokrywce, przeznaczone na kandyzowane owoce lub cukier? Kompozycja o charakterze dekoracyjno-użytkowym, być może na stół z zastawą deserową?

Naczynie utrzymane w stylistyce porcelany miśnieńskiej.

Papuga (kakadu) siedząca na podstawie z podłużnymi liśćmi i dwiema kolbami kukurydzy; upierzona w kolorach: błękitnym (skrzydła, ogon, kryza wokół szyi), różowym (łebek) i żółtym (brzuszek); pierzasty czub barwny.

Na wysokim pniu z plastycznymi liśćmi i kiścią drobnych ceglastych owoców siedzi papuga, z zielonym łebkiem, szafirowymi skrzydłami i ogonem i żółtym brzuszkiem.

Na wysokiej owalnej, wąskiej podstawie biegnący chłopiec - faun, gra na trzymanej przed sobą fletni Pana.

Serwis do kawy dla 12 osób: 12 filiżanek do mokki ze spodeczkami, dzbanek z pokrywką, cukiernica 2-uszna z pokrywką, mlecznik i 8 miseczek deserowych. Naczynia złocone, z barwnymi miniaturami á la Watteau w rezerwach na boku czasz filiżanek, brzuśca dzbanka, mlecznika, cukiernicy i w dnie miseczek. Motyw scenki dworskiej - pary w pejzażu, powtarzający się 3-krotnie, w redukcji dostosowanej do wielości rezerwy.

W Wiesau od 2 połowy XIX w. działało conajmniej kilka wytwórni; historia i sygnowanie, zwłaszcza tych mniejszych, XX-wiecznych, nie są do końca przebadane.

Wazonik koniczny; wokół brzuśca dookolna miniatura : w pejzażu z zabudowaniami wiejskimi siedzący pod drzewem baskijski pasterz, pasący owce.

Sygnowany przez dekoratora Rogera Berne, działającego w latach 50.-60. XX wieku w znanej pracowni ceramicznej w Ciboure, miasteczku nad Zatoką Biskajską, której wyroby, z lokalnymi motywami dekoracyjnymi, są cenione i poszukiwane.

Talerz dekoracyjny z barwną miniaturą portretową w lustrze: popiersie en face siwego, brodatego mężczyzny w kapeluszu, czerwonej kamizelce i narzuconym na ramiona płaszczu. Lekko pochyla głowę i zapala trzymaną w ustach fajkę, osłaniając dłonią ogień. Wokół zielonego, lekko opalizującego kołnierza szlak ornamentu roślinnego o wypukłym konturze, z motywem 5-listnych wachlarzowych palmet z kwiatami i dużych kwiatów w „koszyczku” liści.

Miniatura i dekoracja ornamentalna na dobrym poziomie, utrzymane w stylistyce porcelany wiedeńskiej XVIII/XIX wieku.

Stopy okrągłe, wywyższone, zdobione pasami ornamentu floralnego i rybiej łuski, trzony w formie półnagich putt z opaskami na biodrach, stojących na kanelowanym postumencie z uniesionymi ramionami, podtrzymujących dłońmi ustawioną na głowie tulejkę na świece, dekorowaną ornamentem zbliżonym do zdobiącego stopy.

Sztućce o nieregularnie wykrojonych trzonkach, obrzeżonych profilowaną taśmą; trzonki noży i widelca do pieczystego dociążone; ostrza noży (z wyjątkiem przeznaczonych do ryb) oraz widelca do pieczystego ze stali nierdzewnej. Sztućce do ryb i ostryg oraz szczypce do pikli dobierane.

Naczynia na kwadratowych podstawach przechodzących w koliste, perełkowane stopy; brzuśce owoidalne, dołem puklowane, pod górną krawędzią zdobione pasem ornamentu „biegnący pies” z obłymi uchami z liściem akantu; wylew dzbanka w formie dzióbka, mlecznika szeroki; nakrywka dzbanka kopulasta, puklowana, zwieńczona szyszką.

Carl Gustaw Hallberg (1824-1888) założył firmę jubilerską i złotnicza w 1860 roku, która pod koniec XIX wieku stała się jedną z najlepszych wytwórni szwedzkich. W 1889 roku, już po śmierci założyciela, otrzymała tytuł dostawcy dworu. Oferowała szeroki asortyment wyrobów od biżuterii poprzez srebra do wyrobów srebrzonych. W 1961 roku połączyła się z GAB (Guldsmedsaktiebolaget).

Tłok w formie ściętego, dociążonego stożka z polem pieczętnym z kolistej płytki z lapis lazuli z grawerowanym przedstawieniem Pegaza ujętego w bordiurę o motywach geometrycznych, boki dekorowane pasami z gładkiej taśmy srebrnej, płytek lapis lazuli i z ozdobnie skręconego drutu srebrnego. Uchwyt tworzy para masywnych połączonych ze sobą obrączek srebrnych zakładanych na palec środkowy i wskazujący co pozwala mocniej docisnąć matrycę.

Tego typu tłoki pieczętne były znane już w starożytności, zachowane egzemplarze są bardzo rzadkie i pochodzą głównie z XVIII i XIX w., często nawiązują do form i ozdób wykonywanych w technice intaglio popularnych w starożytnym Rzymie i Grecji.

Lichtarz na kwadratowej podstawie, z cylindrycznym trzonem zakończonym otworem na świecę, ujętym talerzową profitką.

Na stopie wyryty herb pomorskiego rodu Braunschweig, związanego z Rzeczypospolitą, ze względu na fakt, iż król Zygmunt August w 1571 r. potwierdził ten herb swojemu podskarbiemu ziem pruskich, który pracował w Malborku i Grudziądzu. Wtedy nadano herbowi nazwę Brunszwicki. Herb ten występuje również w herbarzach polskich.

Rodzina Braunschweig mieszkała od końca XIII w. w Kołobrzegu, gdzie mieli pałac, który stoi do dziś. W okresie międzywojennym rodzina ta posiadała następujące rezydencje: w Mołtowie k/Kołobrzegu; w powiecie słupskim: Lubuczewo, Podole Wielkie, Wolinia, Żoruchowo; w powiecie Wejcherowo: Ciekocino; w powiecie Białogard: Stanomino.

Kielich mszalny na kolistej, uskokowo profilowanej stopie, zdobionej grawerowanymi arkadkami ze stylizowanymi kwiatami; trzon z dwoma pierścieniami i nodusem, czara dzwonowata, powtarzające dekorację stopy, wewnątrz złocona.

Etui na planie koła z wieczkiem na zawiasie, zamykanym na zatrzask, zdobionym owalną plakietką dekorowaną emaliowanym bukietem kwiatów na tle przejrzystej perłowej emalii na podłożu giloszowanym; wnętrze ze śladami złocenia.

Balsaminka z pojemniczkiem na wonności w formie owocu dzikiej róży, złoconym, u góry ażurowym , nakrytym 6-listnym wieczkiem, wspartym na wysokiej ulistnionej łodyżce i stopie skomponowanej z liści i kwiatów róż.

Po śmierci Antoniego Riedla warsztat po nim wraz z niesprzedanymi wyrobami przejęła firma Nagalski i Psyk.

Wsparta na trzech nóżkach z wici winorośli zachodzących na kopulastą stopę; trzon tralkowy; pojemniczek na wonności cylindryczny, przewężony pośrodku, ozdobiony grawerowanym motywem liści, z drzwiczkami na zawiasie, z podwieszonymi u dołu czterema dzwoneczkami; całość zwieńczona arkadową dzwonniczką z dzwonkiem i z czterema orłami na górze, nakrytą ostrosłupowym daszkiem z kulką, iglicą i chorągiewką.

Kopulasta stopa wsparta na trzech nóżkach z liśćmi winorośli w górnej części; trzon tralkowy; pojemniczek na wonności cylindryczny, kanelowany, z drzwiczkami na zawiasie i z podwieszonymi u dołu czterema dzwoneczkami; wyżej arkadowa dzwonniczka z dzwonkiem pośrodku, z czterema orłami wyżej, nakryta ostrosłupowym daszkiem z kulką, iglicą i chorągiewką.