Lutka Pink (wł. Ludwika Pinkusiewicz)
(ur. 1906 w Warszawie, zm. 1998 w Nowym Jorku) – polska malarka żydowskiego pochodzenia, od 1937 roku związana z Francją, w późniejszych dekadach także z USA i Izraelem.
Młodość i edukacja
Urodziła się w Warszawie w ortodoksyjnej rodzinie żydowskiej jako Sznajdla Łaja Pinkusewicz. W późniejszych latach, chcąc odjąć sobie lat, podawała w dokumentach rok urodzenia 1916. Jej talent artystyczny ujawnił się bardzo wcześnie – pierwsze rysunki i obrazy tworzyła już jako kilkuletnie dziecko.
Po ukończeniu żeńskiego gimnazjum żydowskiego „Chawaceles” (hebr. Lilia), rozpoczęła w 1928 roku studia w warszawskiej Szkole Sztuk Pięknych. Uczyła się m.in. u Mieczysława Kotarbińskiego, Władysława Skoczylasa, Felicjana Szczęsnego Kowarskiego i Michała Walickiego. Brała udział w obozach sportowo-artystycznych organizowanych przez Karola Stryjeńskiego, a jej prace pojawiały się na wystawach zbiorowych Instytutu Propagandy Sztuki. Dyplom uzyskała w 1934 roku.
We wczesnym okresie twórczości tworzyła pejzaże, martwe natury i portrety, malując lekkimi pociągnięciami pędzla, z dużą wrażliwością na światło i materię. Większość tych obrazów zaginęła w czasie II wojny światowej.
Francja i lata wojenne
Podczas studiów związała się z malarzem Kazimierzem Zielenkiewiczem, z którym w 1938 roku wyjechała do Paryża. Tam zetknęli się z Édouardem Vuillardem, a także odwiedzili Włochy. Wpływ twórczości Vuillarda, a także Pierre’a Bonnarda, ukształtował jej wrażliwość kolorystyczną.
W 1940 roku poślubiła Zielenkiewicza. Po zajęciu Francji przez Niemców musiała się ukrywać ze względu na żydowskie pochodzenie. Para znalazła schronienie u malarza Jana Wacława Zawadowskiego w Orcel koło Aix-en-Provence, gdzie Lutka Pink rozwijała fascynację malarstwem Paula Cézanne’a. Malowała pejzaże i martwe natury mocnymi plamami barwnymi, rozpraszającymi światło na powierzchni płótna.
Do Paryża wróciła w 1946 roku, już świadoma, że cała jej rodzina zginęła w Holokauście. Postanowiła pozostać na stałe we Francji.
Dojrzała twórczość
W latach 50. odeszła od sztuki przedstawiającej i zwróciła się ku taszyzmowi i abstrakcji. Tworzyła intensywnie, barwnie, z charakterystycznym efektem wibrujących kolorów i rytmicznych kompozycji. Jej motto brzmiało: „radość życia, nic tylko radość życia”.
Prowadziła życie towarzyskie w artystycznym środowisku Paryża. Zyskała uznanie krytyków, w tym Pierre’a Restany’ego, który określił ją mianem „drugiej najlepszej artystki w Paryżu”. Przyjaźniła się z Pablem Picassem, poznała też Marca Chagalla, Georgesa Braque’a, Henriego Matisse’a i Maxa Ernsta.
Ostatnie lata
Choć przez całe życie związana była z Francją, często podróżowała do Izraela, gdzie wielokrotnie wystawiała swoje prace. Pod koniec życia rozważała przeprowadzkę do tego kraju. Zmarła w 1998 roku w Nowym Jorku. Zgodnie z wolą artystki spoczęła na Górze Oliwnej w Jerozolimie.
Wystawy indywidualne (wybór)
• 1948 – mural w American Hospital, Aix-en-Provence; UNESCO, Paryż
• 1950 – Galerie 8, Paryż
• 1952 – Galerie Jeanne Castel, Paryż
• 1953 – Montreal Museum of Fine Arts, Montreal
• 1954 – Galerie Arnaud, Paryż
• 1956 – New Vision Centre, Londyn; Galerie Arnaud, Paryż
• 1959 – Galerie Numero, Florencja; Galerie d’Arte, Bolonia; Galerie Drian, Londyn; Galerie La Citadelle, Ascona
• 1961 – National Museum Bezalel, Jerozolima; Helena Rubinstein Museum, Tel Awiw
• 1963 – „Lutka Pink in her Workshop”, Paryż
• 1970 – La Rochelle Gallery, Connecticut
• 1974 – Passali Gallery, Paryż
• 1979 – Esplanade Hotel, Nowy Jork
• 1981 – Chastenet Art Gallery, Londyn
• 1982 – Cornelia Street Café, Nowy Jork
• 1983 – „Lutka Pink in her Workshop”, Paryż
Wystawy zbiorowe (wybór)
• od 1950 – Salon des Surindépendants, Paryż; Salon des Jeunes Peintres, Salon de Mai
• 1953 – Prix Neuman, Jewish Museum, Paryż
• 1954 – „Contemporary French Painting”, Montreal Museum of Fine Arts
• 1955–1970 – Salons des Réalités Nouvelles, Salons des Comparaisons, Salon d’Automne, Petit Palais, Musée des Beaux-Arts w Paryżu
• 1956–1969 – festiwale sztuki awangardowej w Marsylii, Berlinie i Nantes; wystawy w Mediolanie, Monako i na Lazurowym Wybrzeżu
• 1970–1977 – Salons des Comparaisons, UNESCO, Union des Femmes Peintres, Grands et Jeunes d’Aujourd’hui
• 1980 – Salon des Indépendants, Paryż
• 1991 – Galerie Eolia, Paryż
Kolekcje muzealne
Prace Lutki Pink znajdują się m.in. w:
• Musée d’Art Moderne, Paryż
• Musée de la Ville de Paris, Paryż
• National Gallery of Art, Waszyngton
• Fine Arts Museum, San Francisco
• Montreal Museum of Fine Arts, Montreal
• Moderna Museet, Sztokholm
• National Bezalel Museum, Jerozolima
• Helena Rubinstein Museum, Tel Awiw
• Musée d’Art Moderne de Saint-Étienne, Saint-Étienne