Józef Ejsmond (zapisywany także jako Eismond lub Eysmond) (1862–1937) był polskim malarzem, rysownikiem, ilustratorem oraz wybitnym zoologiem i pedagogiem akademickim. Urodził się w Skrzynnie koło Radomia. Należał do grona artystów o wyjątkowo wszechstronnym wykształceniu i zainteresowaniach, łącząc działalność naukową z twórczością artystyczną. Studiował na Uniwersytecie Warszawskim, gdzie początkowo poświęcił się naukom przyrodniczym, zdobywając specjalizację w zakresie zoologii, cytologii, embriologii i anatomii.
Karierę naukową rozpoczął jako asystent w Zakładzie Anatomii Porównawczej i Embriologii Uniwersytetu Warszawskiego. Po ewakuacji uczelni do Rostowa nad Donem w czasie I wojny światowej kontynuował tam pracę akademicką, uzyskując stopnie doktora zoologii, docenta oraz profesora. W 1922 roku powrócił do Warszawy, obejmując katedrę biologii na Uniwersytecie Warszawskim. Opublikował blisko pięćdziesiąt prac naukowych poświęconych m.in. pierwotniakom, rybom, płazom oraz embriologii ptaków, zyskując uznanie jako badacz i wykładowca.
Równolegle rozwijał działalność artystyczną. Tworzył obrazy olejne, rysunki oraz ilustracje prasowe, współpracując z warszawskimi czasopismami ilustrowanymi, przede wszystkim z „Tygodnikiem Ilustrowanym”. W swoich pracach przedstawiał sceny rodzajowe, wojskowe i historyczne, odznaczające się swobodnym rysunkiem, dbałością o detal oraz umiejętnością budowania narracji. Zachowane ilustracje i reprodukcje świadczą o jego aktywności jako rysownika już w latach osiemdziesiątych XIX wieku.
Postać Józefa Ejsmonda pozostaje przykładem niezwykle rzadkiego połączenia kariery naukowej z działalnością artystyczną. Jego dorobek obejmuje zarówno osiągnięcia w dziedzinie zoologii, jak i malarstwo oraz ilustrację prasową, dzięki czemu zajmuje interesujące miejsce na styku historii polskiej nauki i sztuki przełomu XIX i XX wieku. Zmarł w Warszawie w 1937 roku i został pochowany na Cmentarzu Powązkowskim.
gwasz, tektura
19,2 x 13,5 cm
w oprawie: 45 x 37 cm
sygn. l.d.: JOZEF EISMOND | 1896 r
olej, płótno,
48 x 59,5 cm,
sygn. l.d.: 1883 / Józef Eismond
olej, deska, 17 x 12 cm;
sygn. l.d.: Józef Ejsmond
Malowany en grisaille
olej, płótno naklejane na płytę,
51,5 x 102 cm;
sygn. p.d. JÓZEF EJSMOND / WARSZAWA 1893