Zbigniew Podsiadło - Łemkowyna
„Aby pamięć przetrwała…”
Zbigniew Podsiadło to ważna postać polskiej fotografii artystycznej. U podstaw myślenia o fotografii znajdujemy
u artysty przekonanie, że zwłaszcza jej czarno-biała wersja jest w stanie sprostać oczekiwaniom jego wizji.
Konsekwentne unikanie koloru to nie jedyna charakterystyczna cecha zdjęć Zbyszka Podsiadło.
Wizytówką jego twórczości jest także elegancja. Przejawia się ona nie tyle poprzez temat, ile przez zastosowanie
harmonijnych proporcji oraz szlachetnie wyważonych kontrastów pomiędzy ukochaną czernią i bielą.
Fotografia Zbyszka Podsiadło posiada jeszcze jedną wyróżniającą cechę. Brak w niej nieznośnej „oczywistości”,
która najczęściej przejawia się w przedstawianiu tematu poprzez pokazanie jedynie ikony funkcjonującej w danej
kulturze, symbolu tak jednoznacznego, że zamyka perspektywę patrzenia na dalszy plan. Takie traktowanie
tematu jest może intrygujące, lecz poprzez wyrwanie z kontekstu może stać się przekłamane.
„Aby pamięć przetrwała…”
Zbigniew Podsiadło to ważna postać polskiej fotografii artystycznej. U podstaw myślenia o fotografii znajdujemy
u artysty przekonanie, że zwłaszcza jej czarno-biała wersja jest w stanie sprostać oczekiwaniom jego wizji.
Konsekwentne unikanie koloru to nie jedyna charakterystyczna cecha zdjęć Zbyszka Podsiadło.
Wizytówką jego twórczości jest także elegancja. Przejawia się ona nie tyle poprzez temat, ile przez zastosowanie
harmonijnych proporcji oraz szlachetnie wyważonych kontrastów pomiędzy ukochaną czernią i bielą.
Fotografia Zbyszka Podsiadło posiada jeszcze jedną wyróżniającą cechę. Brak w niej nieznośnej „oczywistości”,
która najczęściej przejawia się w przedstawianiu tematu poprzez pokazanie jedynie ikony funkcjonującej w danej
kulturze, symbolu tak jednoznacznego, że zamyka perspektywę patrzenia na dalszy plan. Takie traktowanie
tematu jest może intrygujące, lecz poprzez wyrwanie z kontekstu może stać się przekłamane.
Prezentowana w Galerii Extravagance w Zamku Sieleckim w Sosnowcu wystawa „Łemkowyna” jest obszerną
prezentacją fotografii poświęconej krainie Łemków, którą jest Beskid Niski. Przez lata temat Łemków
nie funkcjonował w oficjalnej świadomości. Ostatnie lata przynoszą długo wyczekiwaną odwilż, i chyba, jak to
często bywa po zakończeniu „zmowy milczenia” - modę na Łemków i Łemkowszczyznę. Powstają opracowania
naukowe, liczne prace magisterskie, rozprawy doktorskie, stowarzyszenia i festiwale. W kontekście jednak
niebezpieczeństwa jakie niesie ze sobą próba uczynienia z dziedzictwa Łemków towaru popkultury,
bezpretensjonalna i uczciwa fotografia Zbyszka Podsiadło jest perełką.
„Łemkowyna” to podróż w głąb historii i po obszarach współczesności. Wybijającym się elementem, obecnym
na co trzeciej z prezentowanych fotografii jest krzyż. Krzyż ma znaczenie wielorakie, jest oczywiście symbolem
śmierci, ale także odradzającego się życia i nadziei. Prawosławny krzyż Łemków - trzybelkowy, jak pisał
Petro Murianka „rozpięty na siedem stron świata z krzykiem wiatru w drzazgach (…)” ¹ jest kotwicą łemkowskiej
tożsamości narodowej, świadectwem przynależności do ziemi, pamięcią zbiorową, rękojmią dziedzictwa. Dlatego,
nierzadko ukwiecony, zadbany i otoczony prowizorycznym płotkiem, traktowany jest jak unikatowe, drogocenne
dzieło chronione w depozycie muzealnym.
Oprócz wątków martyrologicznych Zbigniew Podsiadło udokumentował życie codzienne Łemków. Materiał to tym
cenniejszy, że tradycyjne łemkowskie chyże przeżywają ostatni moment swojej bytności. Znamienną cechą Beskidu
Niskiego uchwyconą obiektywem artysty są liczne cerkwie, których kopuły wpisały się w krajobraz okolicy
na równych prawach z porozrzucanymi snopami siana, zmęczonymi twarzami prostych ludzi, pasącymi się leniwie
krowami i licznymi kapliczkami.
Fotografia Zbigniewa Podsiadło oprócz prawdy dostarcza emocji. Artysta obiektywem aparatu, jak pędzlem maluje
obrazy. Intuicyjnie wyczuwa odpowiedni moment, gdy słońce wstaje i jeszcze ledwo widoczne zza horyzontu
rozświetla mikroskopijne krople rosy mieniące się na podobieństwo dyskretnie noszonej biżuterii. A wszystko
to w scenerii cicho śpiących, nędznych domostw. Poezja konkretu.
Powrót
„Aby pamięć przetrwała…”
Zbigniew Podsiadło to ważna postać polskiej fotografii artystycznej. U podstaw myślenia o fotografii znajdujemy
u artysty przekonanie, że zwłaszcza jej czarno-biała wersja jest w stanie sprostać oczekiwaniom jego wizji.
Konsekwentne unikanie koloru to nie jedyna charakterystyczna cecha zdjęć Zbyszka Podsiadło.
Wizytówką jego twórczości jest także elegancja. Przejawia się ona nie tyle poprzez temat, ile przez zastosowanie
harmonijnych proporcji oraz szlachetnie wyważonych kontrastów pomiędzy ukochaną czernią i bielą.
Fotografia Zbyszka Podsiadło posiada jeszcze jedną wyróżniającą cechę. Brak w niej nieznośnej „oczywistości”,
która najczęściej przejawia się w przedstawianiu tematu poprzez pokazanie jedynie ikony funkcjonującej w danej
kulturze, symbolu tak jednoznacznego, że zamyka perspektywę patrzenia na dalszy plan. Takie traktowanie
tematu jest może intrygujące, lecz poprzez wyrwanie z kontekstu może stać się przekłamane.
Prezentowana w Galerii Extravagance w Zamku Sieleckim w Sosnowcu wystawa „Łemkowyna” jest obszerną
prezentacją fotografii poświęconej krainie Łemków, którą jest Beskid Niski. Przez lata temat Łemków
nie funkcjonował w oficjalnej świadomości. Ostatnie lata przynoszą długo wyczekiwaną odwilż, i chyba, jak to
często bywa po zakończeniu „zmowy milczenia” - modę na Łemków i Łemkowszczyznę. Powstają opracowania
naukowe, liczne prace magisterskie, rozprawy doktorskie, stowarzyszenia i festiwale. W kontekście jednak
niebezpieczeństwa jakie niesie ze sobą próba uczynienia z dziedzictwa Łemków towaru popkultury,
bezpretensjonalna i uczciwa fotografia Zbyszka Podsiadło jest perełką.
„Łemkowyna” to podróż w głąb historii i po obszarach współczesności. Wybijającym się elementem, obecnym
na co trzeciej z prezentowanych fotografii jest krzyż. Krzyż ma znaczenie wielorakie, jest oczywiście symbolem
śmierci, ale także odradzającego się życia i nadziei. Prawosławny krzyż Łemków - trzybelkowy, jak pisał
Petro Murianka „rozpięty na siedem stron świata z krzykiem wiatru w drzazgach (…)” ¹ jest kotwicą łemkowskiej
tożsamości narodowej, świadectwem przynależności do ziemi, pamięcią zbiorową, rękojmią dziedzictwa. Dlatego,
nierzadko ukwiecony, zadbany i otoczony prowizorycznym płotkiem, traktowany jest jak unikatowe, drogocenne
dzieło chronione w depozycie muzealnym.
Oprócz wątków martyrologicznych Zbigniew Podsiadło udokumentował życie codzienne Łemków. Materiał to tym
cenniejszy, że tradycyjne łemkowskie chyże przeżywają ostatni moment swojej bytności. Znamienną cechą Beskidu
Niskiego uchwyconą obiektywem artysty są liczne cerkwie, których kopuły wpisały się w krajobraz okolicy
na równych prawach z porozrzucanymi snopami siana, zmęczonymi twarzami prostych ludzi, pasącymi się leniwie
krowami i licznymi kapliczkami.
Fotografia Zbigniewa Podsiadło oprócz prawdy dostarcza emocji. Artysta obiektywem aparatu, jak pędzlem maluje
obrazy. Intuicyjnie wyczuwa odpowiedni moment, gdy słońce wstaje i jeszcze ledwo widoczne zza horyzontu
rozświetla mikroskopijne krople rosy mieniące się na podobieństwo dyskretnie noszonej biżuterii. A wszystko
to w scenerii cicho śpiących, nędznych domostw. Poezja konkretu.
Powrót
