Zbigniew Oksiuta - Hodowle przestrzeni
Najnowsze badania w dziedzinach nauk przyrodniczych, zwłaszcza genetyki, biologii molekularnej i biochemii, umożliwiają nowy wgląd w nieznane dotąd tajemnice życia. Odszyfrowanie zasad biologicznej transformacji energii w formę będzie głównym zadaniem tego stulecia. W kontekście niepohamowanego wzrostu konsumpcji, kryzysów politycznych, światowego przeludnienia zdajemy sobie sprawę, że większość stworzonych przez nas systemów, ekonomii i technologii zawiodła w stosunku do Natury. Aby przeżyć, musimy zaufać ekonomii życia i wypracować kompleksowe systemy biologiczne, oparte na dynamice, samoregulacji i autonomii.
W techniczno-ekonomicznym świecie systemy, technologie i obiekty tworzone przez człowieka to martwe przedmioty. Ponieważ nie żyją, nie mogą umrzeć, pokutują poza obiegiem cyklicznej samoregulującej ekonomii i podlegają entropii. Stąd ich niepohamowany przyrost i energetyczne nienasycenie. W połączeniu z materialnym konsumpcjonizmem cywilizacji są przyczyną degradacji stworzonego przez miliardy lat biologicznego porządku biosfery.
Żywe systemy natomiast to otwarte dynamiczne procesy. Ich zasadą jest autonomia i samoorganizacja. Powstają i istnieją na granicy porządku i chaosu w stanie równowagi dynamicznej i podlegają cyklicznej ekonomii. Wykorzystują najbardziej wydajnie i ekonomicznie pierwotną energię słońca, wytwarzając minimum entropii przy maksimum organizacji.
Jesteśmy w punkcie zwrotnym ewolucji, porównywalnym być może z odkryciem procesów asymilacji CO2 przy pomocy światła słonecznego przez zdolne do fotosyntezy cyjanobakterie, miliardy lat temu. Ewolucja przeszła wówczas z rabunkowej gospodarki energią zawartą w kosmicznej zupie do samoprodukujących się procesów, stwarzając podstawy cyklicznych obiegów i umożliwiając rozwój życia. Aby uchronić biosferę, musimy odejść od eksploatacji nieodnawialnych zasobów energii i stworzyć możliwości dla przemiany energii słonecznej w chemiczną na zasadach fotosyntezy. Procesy fotosyntezy, jak dotąd, nie mają swego odpowiednika w urządzeniach skonstruowanych przez człowieka.
Przestrzeń biologiczna to systemy, które powstaną na zasadach organiczno-chemicznych, w których przepływ energii, materii i informacji będzie się odbywać w medium płynnym i które dla swojej budowy i funkcji będą asymilować energię słońca i funkcjonować jako żywe organizmy w cyklicznym metabolizmie biosfery.
Formy żywe nie tyle są, ile zdarzają się; są ekspresją ciągłego przepływu materii i energii, jednocześnie biegnących przez organizmy i formujących je. To, co morfologia definiuje jako formę i strukturę, naprawdę oznacza czasowy przekrój przez strumień procesów w czasie i przestrzeni”. (Ludwig von Bertalanffy, „Das biologisch Weltbild“)
Życie, jakie znamy, manifestuje się w medium płynnym, bo tylko taki labilny stan materii (woda) umożliwia rozwój dynamicznych procesów samoorganizacji, które są podstawą ewolucji.
Projekty „Spatium Gelatum”, „Hodowle Przestrzeni” i „Kosmiczny Ogród”, które zostaną pokazane w Centrum Sztuki Współczesnej, to prace badawcze z pogranicza sztuki, architektury i nauki. Celem ich jest kreacja żywej biologicznej przestrzeni jako modelu architektury przyszłości i stworzenie warunków do rozwoju biologicznych wizji w biosferze i w kosmosie.
Powrót
W techniczno-ekonomicznym świecie systemy, technologie i obiekty tworzone przez człowieka to martwe przedmioty. Ponieważ nie żyją, nie mogą umrzeć, pokutują poza obiegiem cyklicznej samoregulującej ekonomii i podlegają entropii. Stąd ich niepohamowany przyrost i energetyczne nienasycenie. W połączeniu z materialnym konsumpcjonizmem cywilizacji są przyczyną degradacji stworzonego przez miliardy lat biologicznego porządku biosfery.
Żywe systemy natomiast to otwarte dynamiczne procesy. Ich zasadą jest autonomia i samoorganizacja. Powstają i istnieją na granicy porządku i chaosu w stanie równowagi dynamicznej i podlegają cyklicznej ekonomii. Wykorzystują najbardziej wydajnie i ekonomicznie pierwotną energię słońca, wytwarzając minimum entropii przy maksimum organizacji.
Jesteśmy w punkcie zwrotnym ewolucji, porównywalnym być może z odkryciem procesów asymilacji CO2 przy pomocy światła słonecznego przez zdolne do fotosyntezy cyjanobakterie, miliardy lat temu. Ewolucja przeszła wówczas z rabunkowej gospodarki energią zawartą w kosmicznej zupie do samoprodukujących się procesów, stwarzając podstawy cyklicznych obiegów i umożliwiając rozwój życia. Aby uchronić biosferę, musimy odejść od eksploatacji nieodnawialnych zasobów energii i stworzyć możliwości dla przemiany energii słonecznej w chemiczną na zasadach fotosyntezy. Procesy fotosyntezy, jak dotąd, nie mają swego odpowiednika w urządzeniach skonstruowanych przez człowieka.
Przestrzeń biologiczna to systemy, które powstaną na zasadach organiczno-chemicznych, w których przepływ energii, materii i informacji będzie się odbywać w medium płynnym i które dla swojej budowy i funkcji będą asymilować energię słońca i funkcjonować jako żywe organizmy w cyklicznym metabolizmie biosfery.
Formy żywe nie tyle są, ile zdarzają się; są ekspresją ciągłego przepływu materii i energii, jednocześnie biegnących przez organizmy i formujących je. To, co morfologia definiuje jako formę i strukturę, naprawdę oznacza czasowy przekrój przez strumień procesów w czasie i przestrzeni”. (Ludwig von Bertalanffy, „Das biologisch Weltbild“)
Życie, jakie znamy, manifestuje się w medium płynnym, bo tylko taki labilny stan materii (woda) umożliwia rozwój dynamicznych procesów samoorganizacji, które są podstawą ewolucji.
Projekty „Spatium Gelatum”, „Hodowle Przestrzeni” i „Kosmiczny Ogród”, które zostaną pokazane w Centrum Sztuki Współczesnej, to prace badawcze z pogranicza sztuki, architektury i nauki. Celem ich jest kreacja żywej biologicznej przestrzeni jako modelu architektury przyszłości i stworzenie warunków do rozwoju biologicznych wizji w biosferze i w kosmosie.
Powrót
