Wystawa laureatów 6. edycji konkursu Samsung Art Master

11 września w Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski w Warszawie otwarto wystawę laureatów 6.edycji ogólnopolskiego konkursu młodych artystów Samsung Art Master (SAM). Podobnie jak w ubiegłych edycjach, również tegoroczna wystawa została zdominowana przez nowe media: instalacje, projekcje wideo oraz filmy. Zdaniem jury właśnie wśród takich form wypowiedzi, najwięcej było propozycji dojrzałych i intrygujących. Podobnie rzecz ma się z "geografią" konkursu: autorzy prac rekrutują się z czterech ośrodków artystycznych: poznańskiego, warszawskiego, wrocławskiego i toruńskiego. Jury, dokładając wszelkich starań o zachowanie obiektywizmu, musiało jednak przyjąć silną pozycję tych trzech środowisk - i to pomimo tego, że z punktu widzenia polityki konkursu bardziej zróżnicowana "geografia" wyglądałaby lepiej.

Wystawę Samsung Art Master przedstawiamy ze świadomością, że instytucję konkursu artystycznego można na wiele sposobów kwestionować. Sztuka nie jest wyścigiem, prace artystów nie dają się położyć na szali tej samej wagi. W pełni obiektywne stwierdzenie, co jest w sztuce "cięższe", a co "lżejsze" nie jest możliwe. Z drugiej strony praktyka konkursu odzwierciedla realne mechanizmy funkcjonujące na scenie artystycznej, na której twórcy są poddawani nieustannym ocenom i biorą udział w niekończącym się konkursie na widzialność swoich propozycji. W tym sensie Samsung Art Master, konkurs dla młodych artystów, można traktować jako przedłużenie procesu edukacji, okazję do konfrontacji z owymi mechanizmami w bezpiecznych, laboratoryjnych warunkach. W konkursie nie ma nic do stracenia, nie można przegrać, można tylko wygrać.

Na wystawie prezentowanych jest w sumie 10 projektów konkursowych:

Anna Senkara (ASP Warszawa), wideo pt. Teraz
Anna Panek (Politechnika Wrocławska), praca malarska pt. Królestwo
Jakub Słomkowski (ASP Warszawa), instalacja w przestrzeni pt. Program Music Box
Piotr Żyliński (ASP Poznań), wideo pt. Trans-Atlantyk
Marc Tobias Winterhagen (ASP Poznań), wideo instalacja pt. Hallelujah
Maria Dmitruk (ASP Poznań), fotografia pt. Ogród ziemskich rozkoszy
Michał Grochowiak (ASP Poznań), fotografia pt. 76%H2O
Gizela Mickiewicz (ASP Poznań), wideo instalacja pt. Bardziej popłuczyny po czymś niż to
Jarosław Sługocki (Uniwersytet MK Toruń), praca malarska pt. 3456
Michalina Ziętek (Uniwersytet MK Toruń), wideo pt. Autowydźwięki

* * *
KOMENTARZ PROF. MARII POPRZĘCKIEJ

"Konkurs Samsung Art Master to start w artystyczną samodzielność. Prawdziwą samodzielność - tu nie potrzeba profesorskich rekomendacji, uczelnianych opinii, nie pokonuje się żadnych przedwstępnych selekcji. Trzeba tylko być młodym, mieć talent i ambicje. Nagrodą jest zaistnienie ze swą pracą i swym nazwiskiem w świecie sztuki. Tym świecie, który można w młodzieńczym sprzeciwie kontestować i odrzucić. Ale najpierw trzeba się w nim znaleźć.
Dla młodych artystów Konkurs Samsung Art Master to wielka szansa. Ale nie tylko dla nich. Dla wszystkich zainteresowanych tym, co dzieje się w najmłodszej sztuce polskiej, to okazja, aby rok po roku śledzić zmiany postaw młodych artystów i ich prób samookreślenia się w sztuce. Konkurs - właśnie, dlatego, że tak otwarty i demokratyczny - otwiera tu rozległą perspektywę. Co widzimy? Mówiąc najkrócej - sztuka młodych to sztuka wolności. Nie krępują ich już akademickie wymogi, a jeszcze nie wciągnęły tryby artystycznych instytucji i rynku. Nie są zdominowani przez uznane wielkości. Dojrzewają bez prowincjonalnych kompleksów. Swobodnie dobierają media. Malarski obraz, fotografia, video, film, instalacja - to równoprawne środki artystycznego języka, po które sięga się w zależności od potrzeby i zamysłu. Pozostają dość obojętni na różne poprawności - polityczne, obyczajowe, także artystyczne. Można im tylko życzyć, aby owo poczucie wolności potrafili zachować."

KONKURS SAMSUNG ART MASTER

Samsung Art Master to projekt skierowany do młodych artystów - studentów i absolwentów dwóch ostatnich lat szkół artystycznych w Polsce. Jego ideą jest wyróżnianie ciekawych, nowych indywidualności sceny artystycznej oraz promocja nieszablonowych postaw twórczych, jak również stworzenie młodym artystom możliwości zrealizowania pomysłów i ich profesjonalnej prezentacji. Konkurs powstał, aby ułatwić nowym twórcom wejście na scenę artystyczną i pomóc im w pierwszych konfrontacjach z publicznością, kuratorami i krytykami.

Szósta edycja konkursu Samsung Art Master jest zarazem czwartą realizowaną we współpracy z CSW - Zamek Ujazdowski w Warszawie. W tym roku w konkursie udział wzięło blisko 500 uczestników. Ich prace - malarstwo, filmy wideo, fotografie, instalacje, projekty w przestrzeni publicznej i realizacje w wykorzystaniem innych mediów - oceniało siedmioosobowe jury w składzie: Maria Poprzęcka (profesor historii sztuki na Uniwersytecie Warszawskim), Anda Rottenberg (krytyczka i kuratorka), Jarosław Suchan (kurator, dyrektor Muzeum Sztuki w Łodzi), Andrzej Chyra (aktor), oraz Stach Szabłowski (krytyk i kurator w Centrum Sztuki Współczesnej - Zamek Ujazdowski).

LAUREACI

Jury szóstej edycji Samsung Art Master zdecydowało o nie przyznawaniu pierwszej nagrody. W ocenie jury prace konkursowe reprezentowały wysoki, wyrównany poziom. Z drugiej strony wśród konkursowych propozycji zabrakło pracy na tyle wybitnej, aby zasadnym stało się przyznanie głównego wyróżnienia. Jury przyznało jedną drugą nagrodę oraz cztery równorzędne trzecie nagrody.

Otrzymali je następujący artyści:

Anna Senkara - "Tryptyk wideo pt. "Teraz" Anny Senkary ma trzech bohaterów, których śledzi chłodne oko kamery. Autorka nie zadaje pytań, lecz patrzy i słucha. Mężczyźni, oswojeni z jej obecnością, zajmują się sobą, nikogo ani niczego nie imitują, są do bólu realni." (Grzegorz Kowalski)
Anna Panek - praca obejmuje cykl obrazów oraz malarstwo na klatce schodowej Zamku Ujazdowskiego. Malarstwo na klatce w CSW powstaje od pierwszego piętra do następnego. Jest to "niepotrzebny" fragment pomiędzy galerią - wystawami a częścią administracyjną. Ta część klatki schodowej wydaje się być opuszczona, straciła swoje znaczenie funkcjonalne. Interesujące wydaje się ożywienie, wykorzystanie takiego pomieszczenia poprzez malarstwo, "narastającą" farbę, która, jak żywy organizm, rozprzestrzeniłaby się po ścianach, suficie tworząc kolejne "zakamarki", przestrzenie malarskie.
Jakub Słomkowski - "Program Music Box" to wideo instalacja. W programie music box autor szuka wyjątkowych momentów. Jest ciekaw jak muzyka, którą tworzy działa na słuchacza, a jak na widza. Najważniejszy w programie jest wzrok. Momenty nawiązania bardzo intymnego kontaktu z obcą osobą są najcenniejszym owocem tego działania. Wybór przestrzeni publicznej do realizacji tej pracy wynika z chęci pokierowania refleksją widza.
Piotr Żyliński - "Trans-Atlantyk" jest to wideo performance, w którym autor czyta powieść Witolda Gombrowicza w stanie "trzeźwym", kończy jednak w zupełnym upojeniu alkoholowym padając na podłogę. Proces upijania się Gombrowiczowskim Trans-Atlantykiem jest w najprostszej linii interpretacyjnej spotęgowanym groteskowym komentarzem dla przywar Polaków i pokutującego w nich Romantyzmu. Picie alkoholu podczas czytania pozostawia wiele dróg do interpretacji. Przedstawienie mimo humorystycznych akcentów jest wielkim wysiłkiem i zmaganiem się, prowadzi do wycieńczenia zarówno psychicznego jak i fizycznego. Sam gest wykorzystania Gombrowicza był odpowiedzią na usunięcie spuścizny Gombrowiczowskiej z kanonu lektur szkolnych.
Marc Tobias Winterhagen - projekt "Hallelujah" jest 8-kanałową wideo instalacją tworzącą jedność. Dżwięk Hallelujah jest bardzo ważnym elementem łączącym wszystkie filmy razem. Alleluja brzmi smutnie, ale niesie też w sobie pełno siły i wiary do Boga. Wszystkie sceny mają w sobie pewnego rodzaju sakralny charakter. Poprzez nieskończone powtarzanie tego samego obrazu i dźwięku, zauważamy więcej detali. Dźwięk pozostaje ten sam, ale poprzez powtórzenie jednej sekwencji obrazu zauważamy więcej, tło, nowe postacie, mimikę ludzi, gesty, widoki. W tym samym momencie każdy obraz jest nierozerwalnie powiązany z siedmioma pozostałymi. Zauważamy, że niezależnie, w którym kierunku nasz wzrok podąży, w prawo czy lewo, wszystkie obrazy "mówią" razem coś więcej.

Do udziału w wystawie jury zaprosiło także następujących uczestników konkursu:

Maria Dmitruk - "Ogród rozkoszy ziemskich" to cykl przestrzennych kolaży, budowanych na makietach w zaciszu pracowni. Trójwymiarowe sceny z miniaturowego świata zostały utrwalone na fotografiach. Przedstawiają one postacie wycięte z tzw. "świętych obrazków" w różnych codziennych sytuacjach: podczas wieszania prania, na pikniku, w kinie letnim lub w trakcie naprawy samochodu.
Chociaż ich rzeczywistością rządzi bajkowa estetyka ilustracji z książki do nabożeństwa, okazuje się, ze "lepią oni garnki", a hieratyczne, konwencjonalne pozy, w jakich zastygli pod dyktat popularnej ikonografii dają się przetłumaczyć na język zwyczajnej aktywności życiowej, zyskując w ten sposób praktyczny, bliższy nam wymiar. Efektem zderzenia dwóch odmiennych porządków bytu oraz połączenia treści pozornie prozaicznych z fantastyczną stylistyką odpustowego kiczu jest, poetycki, przesycony humorem klimat obrazów.
Michał Grochowiak - "76% H2O" to cykl 18 fotografii. Bohaterami tego cyklu są puste przestrzenie, chirurgicznie wyodrębnione z krajobrazu, które ze względu na swoją bezużyteczność funkcjonują jak odpadki, ale także znaki współczesnej cywilizacji. Postać ludzka jest w nich podrzędna, sprowadzona do elementu kompozycji, to raczej przestrzeń jest obserwatorem, a człowiek w niej obserwowanym. W nacechowanych spokojem miejscach czai się niepokój, jego obecność podkreślają detale. To cykl pocztówek z "nigdzie, tutaj", zarejestrowanych w momencie ciszy przed burzą. To, co się zdarzyło lub zaraz wydarzy znajduje się poza krawędzią kadru.
Gizela Mickiewicz - "Bardziej popłuczyny po czymś niż to" - video instalacja złożona z dwóch projekcji i ścieżki dźwiękowej. Artystka opisuję swoją pracę następująco:"Trzonem wewnętrznym jest układ trawienny, jesteśmy, by łykać, chciwi, nienażarci, chłonni. Totem, z projekcji, ma oponowy przełyk, odsyła do ciągłej pazerności, daje odczuć jej siłę, uświęca machinę, proces. Odnosi do porytualnego trawienia ofiary, procesu noszenia jej w sobie, jej wchłaniania, wydalania.Zbudowany jest ze śmieci, niestrawionych części. Przeżute, wyplute, wchłonięte na nowo. To jak zwierze pada, to nieraz może tak paść jakby samo nie umarło, jakby zostało zabite, złożone. Królik z projekcji, znaleziony na kamieniu, jak na stole ofiarnym. Dla kogo upada? To tak, jakby sam się składał, żeby to się kręciło.".
Jarosław Sługocki - Prace z cyklu "nokturn" mają czysto kontemplacyjny charakter. Obrazy starają się nie być jedynie przedstawieniem widoku. Nie chcą naśladować rzeczywistości, pragną nią być. Nie starają się być iluzją, często naśladowaną w malarstwie. Są obrazami tworzącymi wspólnie całkowicie nową jakość. Nawiązują dialog z ludzką percepcją i żądają odpowiedzi na jedno proste pytanie: tak czy nie?
Michalina Ziętek - projekcja wideo "Autowydźwięki" jest wynikiem wcześniejszych poszukiwań autorki w sferze obrazów symultanicznych i multiplikacji. Autorka, pomimo chęci stworzenia osobistego, intymnego nastroju, dążyła jednocześnie do nadania pracy możliwie najbardziej uniwersalnego charakteru, umożliwiającego swobodę interpretacyjną. Układ "pól dźwiękowych" podyktowany nieustannym dążeniem do idealnego porządku i systematyki, nawiązuje do fascynacji autorki techniką cyfrową. Można, zatem porównać to wideo do siatki pikseli, które, będąc samodzielnymi tworami, obrazują jednocześnie mniej lub bardziej spójną całość - autoportret artystyczny.


Powrót