Wojciech Leder

Na wystawie będzie można zobaczyć najnowsze prace artysty będące kontynuacją i rozwinięciem wcześniejszych poszukiwań malarskich

Czystością praktyki Leder zabezpiecza po prostu malarstwo przed wszelkimi nadużyciami, jakim ono w ostatnich dekadach podlegało. Dlatego powiada, że jest malarzem anachronicznym, to znaczy, że wierzy w zmysłowe uposażenie malarstwa, którego racją istnienia jest odczucie piękna izolujące tę właśnie konkretną zmysłowość od całej sfery doświadczenia. Leder wierzy – można powiedzieć – w ewidencyjną prawdę malarstwa. Służy temu wprowadzanie do obrazów sparafrazowanych malarsko schematów pojęciowych, które chociaż inspirowane są na przykład językiem geometrii czy iluzjonistycznymi trikami, to jednak podlegają dość swobodnej adaptacji na rzecz ugruntowania owej ewidencyjnej prawdy malarstwa.

Malarstwo przykuwa naszą uwagę w sposób szczególnie intensywny i frapujący, manifestując swą ewidencyjną prawdę tu oto – w sobie samym, domagając się uznania. Taką opowieść usłyszałem w pracowni Ledera, gdy wspominał pewną spontaniczną i momentalną reakcję na jego obraz kogoś zupełnie niewyrobionego estetycznie. Można tu użyć kategorii francuskiego filozofa żydowskiego pochodzenia Vladimira Jankélévitcha, który wprowadził do słownika filozoficznego pojęcie nie-wiem-co i prawie-nic (le je-ne-sais-quoi et le presque-rien), tłumacząc doświadczenie tej jakości jako doświadczenie chwilowe, pełne uroku, nie będące doświadczeniem jakiejś istoty (ousia), lecz obecności (parousia). Bowiem prawda malarstwa jest nie tylko oczywistością oczu, lecz – i na tym chyba polega głębszy sens pożegnania z abstrakcją - również serca, które uczciwie afirmuje to, co obecne.


Powrót