Wojciech Fangor - Sygnatura
W połowie lat 70. Fangor powraca częściej do figuracji. Czasem wykorzystuje nowoczesną technikę (obrazy telewizyjne), innym razem sięga do motywów, postaci znanych z innych dzieł sztuki lub przemalowuje ilustracje z czasopism. Z biegiem lat zaczyna eksperymenty malarskie na powierzchniach krzywych, które przechodzą w formy przestrzenne wycięte z kartonu lub tektury i pokryte malaturą. Osobnym zagadnieniem są komputerowo modyfikowane stare rysunki artysty, z domalowanymi bądź naklejanymi elementami (Struktury). W nowym tysiącleciu Fangora ponownie zainteresowała przestrzeń. Poświęcone temu zagadnieniu duże wystawy powstają kolejno w CSW Zamek Ujazdowski i Centrum Rzeźby Polskiej w Orońsku.
Pojawienie się Wojciecha Fangora w Centrum Rzeźby Polskiej zostało potraktowane z należytą czcią i pietyzmem. Po raz pierwszy zetknął się z Orońskiem w 2003 r. podczas gościnnej wizyty, jaką złożył na zaproszenie Bożeny Kowalskiej w trakcie Pleneru Artystów Posługujących się Językiem Geometrii. Jego uwagę zwróciła monumentalna Galeria Główna Muzeum Rzeźby Współczesnej. Jej wnętrze stało się tłem premierowego projektu artysty, zmaterializowanego ostatecznie na wystawie w 2005 roku. Historia zatoczyła koło i podobnie jak w 1958 roku, tym razem na naszych oczach, kształtowało się kolejne environment. Prezentacja w Orońsku podjęła temat wzajemnych relacji między widzem, a ustawionymi na wystawie eksponatami. Na orońskie „studium przestrzeni” złożyły się tym razem wycięte z płyty eliptyczne ekrany, imitujące eksponaty na wystawie, i kartonowe sylwetki ludzkie, ustawione w różnych miejscach i pozach, odwzorowujące zwiedzającą wystawę publiczność. Uzupełnieniem ekspozycji była jeszcze muzyka i nakładający się na nią, nagrany gwar głosów. Początkowo wystawa miała być dostępna dla widzów jedynie z zewnątrz. Na szczęście artysta zrezygnował z tego zamiaru i ostatecznie publiczność wymieszała się ze swoimi sztucznymi odpowiednikami, dokonując specyficznej metamorfozy przestrzeni – kartonowe fantomy widzów oglądających wystawę, same przekształciły się w wystawę i wytworzyło się coś, co Fangor nazwał Megawystawą – Wystawą wystawy.
Wystawa w 2005 r. nie zakończyła kontaktów Ośrodka z artystą. Fangor postanowił zrealizować w Orońsku swój kolejny projekt – instalację przestrzenną z cyklu Sygnatury. Motyw zapoczątkowany w 1998 roku ograniczał się dotychczas do trójwymiarowych modeli niewielkich rozmiarów. Obecnie pracownie specjalistyczne Ośrodka Pracy Twórczej Rzeźbiarzy składają wycięte z blachy wielkoformatowe litery nazwiska artysty w formę jego sygnatury. Wszystko odbywa się według autorskiej makiety i pod nadzorem artysty. Skończone dzieło będzie zdobić malowniczy zakątek parku krajobrazowego, w pobliżu Galerii Oranżeria. Uroczysta inauguracja pracy odbędzie się w sobotę 5 lipca br.
W połowie lat 70. Fangor powraca częściej do figuracji. Czasem wykorzystuje nowoczesną technikę (obrazy telewizyjne), innym razem sięga do motywów, postaci znanych z innych dzieł sztuki lub przemalowuje ilustracje z czasopism. Z biegiem lat zaczyna eksperymenty malarskie na powierzchniach krzywych, które przechodzą w formy przestrzenne wycięte z kartonu lub tektury i pokryte malaturą. Osobnym zagadnieniem są komputerowo modyfikowane stare rysunki artysty, z domalowanymi bądź naklejanymi elementami (Struktury). W nowym tysiącleciu Fangora ponownie zainteresowała przestrzeń. Poświęcone temu zagadnieniu duże wystawy powstają kolejno w CSW Zamek Ujazdowski i Centrum Rzeźby Polskiej w Orońsku.
Pojawienie się Wojciecha Fangora w Centrum Rzeźby Polskiej zostało potraktowane z należytą czcią i pietyzmem. Po raz pierwszy zetknął się z Orońskiem w 2003 r. podczas gościnnej wizyty, jaką złożył na zaproszenie Bożeny Kowalskiej w trakcie Pleneru Artystów Posługujących się Językiem Geometrii. Jego uwagę zwróciła monumentalna Galeria Główna Muzeum Rzeźby Współczesnej. Jej wnętrze stało się tłem premierowego projektu artysty, zmaterializowanego ostatecznie na wystawie w 2005 roku. Historia zatoczyła koło i podobnie jak w 1958 roku, tym razem na naszych oczach, kształtowało się kolejne environment. Prezentacja w Orońsku podjęła temat wzajemnych relacji między widzem, a ustawionymi na wystawie eksponatami. Na orońskie „studium przestrzeni” złożyły się tym razem wycięte z płyty eliptyczne ekrany, imitujące eksponaty na wystawie, i kartonowe sylwetki ludzkie, ustawione w różnych miejscach i pozach, odwzorowujące zwiedzającą wystawę publiczność. Uzupełnieniem ekspozycji była jeszcze muzyka i nakładający się na nią, nagrany gwar głosów. Początkowo wystawa miała być dostępna dla widzów jedynie z zewnątrz. Na szczęście artysta zrezygnował z tego zamiaru i ostatecznie publiczność wymieszała się ze swoimi sztucznymi odpowiednikami, dokonując specyficznej metamorfozy przestrzeni – kartonowe fantomy widzów oglądających wystawę, same przekształciły się w wystawę i wytworzyło się coś, co Fangor nazwał Megawystawą – Wystawą wystawy.
Wystawa w 2005 r. nie zakończyła kontaktów Ośrodka z artystą. Fangor postanowił zrealizować w Orońsku swój kolejny projekt – instalację przestrzenną z cyklu Sygnatury. Motyw zapoczątkowany w 1998 roku ograniczał się dotychczas do trójwymiarowych modeli niewielkich rozmiarów. Obecnie pracownie specjalistyczne Ośrodka Pracy Twórczej Rzeźbiarzy składają wycięte z blachy wielkoformatowe litery nazwiska artysty w formę jego sygnatury. Wszystko odbywa się według autorskiej makiety i pod nadzorem artysty. Skończone dzieło będzie zdobić malowniczy zakątek parku krajobrazowego, w pobliżu Galerii Oranżeria. Uroczysta inauguracja pracy odbędzie się w sobotę 5 lipca br.
Docent w Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie (1953–1961),
wykładowca Bath Academy of Art w Corsham, Wiltshire, Anglia (1965–1966),
wykładowca Farleigh Dickinson University w Madison, Nowy Jork, USA (1966–1983),
wykładowca Graduate School of Design, Harvard University w Cambridge, Massachusetts, USA (1967–1968).
Zaczynając pracę artystyczną w końcu lat 40. XX wieku, jak wielu mu współczesnych, zetknął się z ideologią socrealistyczną. Epizod realnego socjalizmu nie był na szczęście znaczącym czynnikiem kształtowania się postawy artysty. Już na początku lat 50. miejsce propagandowych panneaux, obrazów i plakatów, zajęły poszukiwania formalne, oscylujące wokół problematyki światła i koloru w przestrzeni. Jego oryginalna koncepcja sztuki była nie tylko efektem zainteresowań astrofizycznych, ale także, w dużej mierze, dziełem przypadku. Obserwując w pracowni pokryte podmalówką tła swoich obrazów, przygotowane do dalszej pracy, odkrył, że w takiej właśnie konfiguracji spełniają wszelkie kryteria realizacji skończonej. Abstrakcyjne formy organizowały nie tylko same płótna, ale także przestrzeń wokół nich, ujawniając nowe, nieoczekiwane konteksty. Odniósł wrażenie, że barwne plamy odrywają się od płaszczyzny płócien i unoszą w stronę patrzącego. Od tej pory wszelkie eksperymenty twórcze poświęcił artysta poszukiwaniom abstrakcyjnym, zarzucając na wiele lat malarstwo figuralne.
Do kolejnych odkryć doprowadziła go współpraca z architektami – Zamecznikiem, Hansenem i Sołtanem, którzy z racji zawodu widzieli przestrzeń inaczej, bardziej kompleksowo niż malarze, czy graficy. W 1958 roku wspólnie ze Stanisławem Zamecznikiem Fangor organizuje przełomową w historii polskiej sztuki wystawę Studium przestrzeni, w której pojęcie malarstwa i obrazu nabiera zupełnie nowego znaczenia. Istotne są nie same płótna zawieszone na ścianach, bądź ustawione na sztalugach, ale całe wnętrze galerii i wzajemne zależności między elementami ekspozycji. Ten nowy sposób traktowania wystawy jako całości został uznany za pierwszy w Polsce environment. Zresztą również w skali sztuki światowej tak dojrzała forma environment pojawi się blisko 10 lat później.
Od czasu Studium przestrzeni aż do połowy lat 70. płótna Fangora wypełniają głównie formy koliste, eliptyczne, skośne, faliste – wszystkie ze specyficznym rozedrganiem świetlnym, osiągniętym poprzez niedostrzegalne dla oka przejścia pomiędzy barwami i zamglenie konturów. Wszystkie malowane tradycyjną techniką oleju na płótnie, wykorzystywały niedoskonałość ludzkiego wzroku do tworzenia iluzji. Różniły się między sobą zestawieniami barw, stopniem nasycenia czy jasności.
Fangor wyemigrował z Polski w 1961 roku. Już wtedy był w pełni ukształtowanym twórcą, który miał szczęście wnieść do światowej historii sztuki swój znaczący wkład. Szybko został dostrzeżony przez krytykę artystyczną. Udało mu się zaistnieć zarówno w Europie, jak i w Stanach Zjednoczonych – stał się cenionym artystą, wykładowcą znanych uczelni artystycznych, autorem artykułów i esejów. Wystawiał w prestiżowych galeriach i nie narzekał na zainteresowanie nabywców. Nic, więc dziwnego, że w 1970 roku, jako pierwszy, i jedyny jak do tej pory, artysta z Polski, miał indywidualną wystawę w Solomon R. Guggenheim Museum w Nowym Jorku. Recenzje z tej wystawy w prasie amerykańskiej podkreślały dwa aspekty twórczości Fangora. Pierwszym był zadziwiający efekt świetlistości i pozornego ruchu jego form malarskich, który stał się podstawą do zaliczenia artysty do nurtu sztuki op-artu. Drugi to porównanie charakteru jego twórczości do muzyki polskich kompozytorów – Pendereckiego, Lutosławskiego, czy Kilara. Wspólna w obu dziedzinach artystycznych polska duchowość, mieszanka specyficznego liryzmu i mistycyzmu, stanowiły wyrazistą cechę słowiańskości polskich twórców, nawet mimo wielu lat emigracji.
Powrót
W połowie lat 70. Fangor powraca częściej do figuracji. Czasem wykorzystuje nowoczesną technikę (obrazy telewizyjne), innym razem sięga do motywów, postaci znanych z innych dzieł sztuki lub przemalowuje ilustracje z czasopism. Z biegiem lat zaczyna eksperymenty malarskie na powierzchniach krzywych, które przechodzą w formy przestrzenne wycięte z kartonu lub tektury i pokryte malaturą. Osobnym zagadnieniem są komputerowo modyfikowane stare rysunki artysty, z domalowanymi bądź naklejanymi elementami (Struktury). W nowym tysiącleciu Fangora ponownie zainteresowała przestrzeń. Poświęcone temu zagadnieniu duże wystawy powstają kolejno w CSW Zamek Ujazdowski i Centrum Rzeźby Polskiej w Orońsku.
Pojawienie się Wojciecha Fangora w Centrum Rzeźby Polskiej zostało potraktowane z należytą czcią i pietyzmem. Po raz pierwszy zetknął się z Orońskiem w 2003 r. podczas gościnnej wizyty, jaką złożył na zaproszenie Bożeny Kowalskiej w trakcie Pleneru Artystów Posługujących się Językiem Geometrii. Jego uwagę zwróciła monumentalna Galeria Główna Muzeum Rzeźby Współczesnej. Jej wnętrze stało się tłem premierowego projektu artysty, zmaterializowanego ostatecznie na wystawie w 2005 roku. Historia zatoczyła koło i podobnie jak w 1958 roku, tym razem na naszych oczach, kształtowało się kolejne environment. Prezentacja w Orońsku podjęła temat wzajemnych relacji między widzem, a ustawionymi na wystawie eksponatami. Na orońskie „studium przestrzeni” złożyły się tym razem wycięte z płyty eliptyczne ekrany, imitujące eksponaty na wystawie, i kartonowe sylwetki ludzkie, ustawione w różnych miejscach i pozach, odwzorowujące zwiedzającą wystawę publiczność. Uzupełnieniem ekspozycji była jeszcze muzyka i nakładający się na nią, nagrany gwar głosów. Początkowo wystawa miała być dostępna dla widzów jedynie z zewnątrz. Na szczęście artysta zrezygnował z tego zamiaru i ostatecznie publiczność wymieszała się ze swoimi sztucznymi odpowiednikami, dokonując specyficznej metamorfozy przestrzeni – kartonowe fantomy widzów oglądających wystawę, same przekształciły się w wystawę i wytworzyło się coś, co Fangor nazwał Megawystawą – Wystawą wystawy.
Wystawa w 2005 r. nie zakończyła kontaktów Ośrodka z artystą. Fangor postanowił zrealizować w Orońsku swój kolejny projekt – instalację przestrzenną z cyklu Sygnatury. Motyw zapoczątkowany w 1998 roku ograniczał się dotychczas do trójwymiarowych modeli niewielkich rozmiarów. Obecnie pracownie specjalistyczne Ośrodka Pracy Twórczej Rzeźbiarzy składają wycięte z blachy wielkoformatowe litery nazwiska artysty w formę jego sygnatury. Wszystko odbywa się według autorskiej makiety i pod nadzorem artysty. Skończone dzieło będzie zdobić malowniczy zakątek parku krajobrazowego, w pobliżu Galerii Oranżeria. Uroczysta inauguracja pracy odbędzie się w sobotę 5 lipca br.
Docent w Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie (1953–1961),
wykładowca Bath Academy of Art w Corsham, Wiltshire, Anglia (1965–1966),
wykładowca Farleigh Dickinson University w Madison, Nowy Jork, USA (1966–1983),
wykładowca Graduate School of Design, Harvard University w Cambridge, Massachusetts, USA (1967–1968).
Zaczynając pracę artystyczną w końcu lat 40. XX wieku, jak wielu mu współczesnych, zetknął się z ideologią socrealistyczną. Epizod realnego socjalizmu nie był na szczęście znaczącym czynnikiem kształtowania się postawy artysty. Już na początku lat 50. miejsce propagandowych panneaux, obrazów i plakatów, zajęły poszukiwania formalne, oscylujące wokół problematyki światła i koloru w przestrzeni. Jego oryginalna koncepcja sztuki była nie tylko efektem zainteresowań astrofizycznych, ale także, w dużej mierze, dziełem przypadku. Obserwując w pracowni pokryte podmalówką tła swoich obrazów, przygotowane do dalszej pracy, odkrył, że w takiej właśnie konfiguracji spełniają wszelkie kryteria realizacji skończonej. Abstrakcyjne formy organizowały nie tylko same płótna, ale także przestrzeń wokół nich, ujawniając nowe, nieoczekiwane konteksty. Odniósł wrażenie, że barwne plamy odrywają się od płaszczyzny płócien i unoszą w stronę patrzącego. Od tej pory wszelkie eksperymenty twórcze poświęcił artysta poszukiwaniom abstrakcyjnym, zarzucając na wiele lat malarstwo figuralne.
Do kolejnych odkryć doprowadziła go współpraca z architektami – Zamecznikiem, Hansenem i Sołtanem, którzy z racji zawodu widzieli przestrzeń inaczej, bardziej kompleksowo niż malarze, czy graficy. W 1958 roku wspólnie ze Stanisławem Zamecznikiem Fangor organizuje przełomową w historii polskiej sztuki wystawę Studium przestrzeni, w której pojęcie malarstwa i obrazu nabiera zupełnie nowego znaczenia. Istotne są nie same płótna zawieszone na ścianach, bądź ustawione na sztalugach, ale całe wnętrze galerii i wzajemne zależności między elementami ekspozycji. Ten nowy sposób traktowania wystawy jako całości został uznany za pierwszy w Polsce environment. Zresztą również w skali sztuki światowej tak dojrzała forma environment pojawi się blisko 10 lat później.
Od czasu Studium przestrzeni aż do połowy lat 70. płótna Fangora wypełniają głównie formy koliste, eliptyczne, skośne, faliste – wszystkie ze specyficznym rozedrganiem świetlnym, osiągniętym poprzez niedostrzegalne dla oka przejścia pomiędzy barwami i zamglenie konturów. Wszystkie malowane tradycyjną techniką oleju na płótnie, wykorzystywały niedoskonałość ludzkiego wzroku do tworzenia iluzji. Różniły się między sobą zestawieniami barw, stopniem nasycenia czy jasności.
Fangor wyemigrował z Polski w 1961 roku. Już wtedy był w pełni ukształtowanym twórcą, który miał szczęście wnieść do światowej historii sztuki swój znaczący wkład. Szybko został dostrzeżony przez krytykę artystyczną. Udało mu się zaistnieć zarówno w Europie, jak i w Stanach Zjednoczonych – stał się cenionym artystą, wykładowcą znanych uczelni artystycznych, autorem artykułów i esejów. Wystawiał w prestiżowych galeriach i nie narzekał na zainteresowanie nabywców. Nic, więc dziwnego, że w 1970 roku, jako pierwszy, i jedyny jak do tej pory, artysta z Polski, miał indywidualną wystawę w Solomon R. Guggenheim Museum w Nowym Jorku. Recenzje z tej wystawy w prasie amerykańskiej podkreślały dwa aspekty twórczości Fangora. Pierwszym był zadziwiający efekt świetlistości i pozornego ruchu jego form malarskich, który stał się podstawą do zaliczenia artysty do nurtu sztuki op-artu. Drugi to porównanie charakteru jego twórczości do muzyki polskich kompozytorów – Pendereckiego, Lutosławskiego, czy Kilara. Wspólna w obu dziedzinach artystycznych polska duchowość, mieszanka specyficznego liryzmu i mistycyzmu, stanowiły wyrazistą cechę słowiańskości polskich twórców, nawet mimo wielu lat emigracji.
Powrót
