Wiatr halny. Tatry w malarstwie polskim XIX i XX wieku

11 grudnia - 28 stycznia 2007
Wystawa prezentująca blisko dwieście dzieł – obrazów olejnych, pasteli i akwarel – ukazujących rozmaite motywy tatrzańskie namalowane przez zauroczonych górami polskich artystów. Jest to pierwsza w Polsce tak duża ekspozycja przedstawiająca Tatry. Zgromadzono na niej między innymi najstarsze wyobrażenia Tatr utrwalone przez pierwszego polskiego malarza „krajowidoków”, Jana Nepomucena Głowackiego. Jego Widok Tatr z Poronina z roku 1836 otwiera naszą prezentację, zamyka ją zaś Widok Tatr z Galicowej Grapy, ukazany niemal z tego samego miejsca, w którym „zdejmował” swój widok Głowacki, a namalowany sto pięćdziesiąt lat później przez utalentowanego, młodo zmarłego artystę i taternika, Władysława Klamerusa. Do motywów tatrzańskich, odkrytych i przedstawianych przez Głowackiego, powracało później wielu artystów. Wybitne kreacje stworzyli zwłaszcza polscy „monachijczycy”, m.in. Aleksander Kotsis i Stanisław Witkiewicz.
Bez wątpienia najpiękniejsza kolekcja krajobrazów tatrzańskich powstała w okresie Młodej Polski, a pastelowe arcydzieła Leona Wyczółkowskiego nie mają sobie równych w kraju i Europie. Nigdy dotąd też nie pokazywano tak obszernie syntetycznych, ekspresyjnych i symbolicznych studiów tatrzańskich Wojciecha Weissa. Ważne miejsce zajmują również Tatry widziane oczami Władysława Ślewińskiego oraz Stanisława Ignacego Witkiewicza (Witkacego). Młodopolski dorobek dopełniają pogodne prace najzdolniejszych uczniów Jana Stanisławskiego: Stefana Filipkiewicza i Stanisława Kamockiego. Odrębną część stanowią mniej znane, ale charakterystyczne dla epoki obrazy malarzy związanych ze środowiskiem artystycznym Zakopanego w dwudziestoleciu międzywojennym. Fascynacja Tatrami nie minęła po II wojnie światowej. Najcenniejszy zbiór szkiców tatrzańskich – przejmujący, wręcz dramatyczny – zawdzięczamy Andrzejowi Wróblewskiemu, największej indywidualności nowoczesnej polskiej sztuki.


   


Powrót