Tomasz Sobieraj - Masy kompozycyjne

16 lutego - 31 marca 2009


Masy kompozycyjne nie są zwyczajnymi, estetycznymi aktami powyginanych dziewcząt. Przedstawione na nich ciało kobiety dojrzałej, z piętnem doświadczeń i historii, posłużyło artyście jedynie za element konstrukcji złożonego obrazu, stało się masą kompozycyjną, a nie fenomenem samym w sobie. Istotność ciała została zredukowana do równorzędnej roli z kamieniem, liściem czy deską, a połączenie elementów całkowicie pozbawionych wizualnego podobieństwa stworzyło całkiem nową jakość, zdystansowaną od codziennej rzeczywistości. Ten formalny zabieg pozwolił uniknąć częstej w przypadku aktu banalizacji i sprawił, że obrazy nabrały wielowarstwowego, wręcz metafizycznego wymiaru, nie tracąc dekoracyjności, która w przypadku aktu jest najważniejsza. Prace powstały na błonie fotograficznej, bez późniejszego kadrowania i komputerowej obróbki, co jest charakterystyczną cechą warsztatu artysty.

Tomasz Sobieraj o sobie:
Jestem fotografikiem, poetą, eseistą, autorem opowiadań, publicystą, zajmuję się również sztuką wideo i grafiką użytkową. Ukończyłem geografię (hydrologię i klimatologię) na Uniwersytecie Łódzkim i program GIS na Wydziale Statystyki Uniwersytetu w Lizbonie; byłem nauczycielem, statystykiem, demografem, specjalistą w dziedzinie badań masowych i reprezentacyjnych. Dotychczas drukiem ukazały się moje prace teoretyczne, publicystyczne, eseje i fotografie; debiutem książkowym jest wydany na początku 2008 roku kultowy już zbiór poezji „Gra”  (dzięki uprzejmości wydawcy, postać elektroniczną można ściągnąć za darmo z mojej strony); wkrótce ukażą się opowiadania „Dom Nadzoru” i kolejna książka poetycka „Wojna Kwiatów”; w przygotowaniu przekłady poezji chińskiej.

W fotografii skupiam się głównie na zagadnieniach formalnych, metafizycznych i psychologicznych, łącząc intelektualizm i impresyjność. Nie stronię od reportażu, niezwykle subiektywnego, w którym świat realny traktuję jako zbiór elementów konstrukcyjnych podporządkowanych twórczemu zamysłowi. Fotografie wykonuję w klasycznej technice srebrowej, niekiedy aparatem otworkowym. Częstym dopełnieniem przekazu wizualnego moich prac są ironiczne, abstrakcyjne tytuły, podkreślające narracyjny charakter wypowiedzi; nierzadko fotografiom towarzyszą wiersze lub ich fragmenty, tworząc komplementarne układy,
które nazywam fotoliryką. Zajmuję się również zagadnieniami teoretycznymi, sformułowałem koncepcję dyfuzjonizmu i paralelizmu fotograficznego, opracowałem system podstawowych terminów i pojęć dotyczących fotografii. Moje prace znajdują się w Southeast Museum of Photography, Fotomuseum Antwerp i w licznych kolekcjach prywatnych w USA, Wielkiej Brytanii, Niemczech, Austrii, Izraelu i Polsce.

Moją twórczość literacką znawcy określają jako wyrafinowaną, wielowarstwową i symboliczną, wymagającą od czytelnika dojrzałości, wiedzy, braku uprzedzeń, nierzadko filozoficznego przygotowania. Wg. G.A Fichtego wykraczam w niej „[...] poza pospolite schematy zarówno myślenia, jak i konstrukcji utworów, [...] Wiersze i opowiadania Sobieraja, pozbawione gadulstwa i banału, cechuje zdyscyplinowanie formalne, logika, doskonały warsztat, krystaliczny język, nastrojowość, a często także czarny humor, podkreślający pozorność i absurdalność świata.”  Zaś wg. J. Kendalla, „[...] poezje i opowiadania Sobieraja to synteza niezwykłej indywidualności i literackiego dziedzictwa, spontaniczności i dyscypliny, intelektu i impresyjności, metaforyki
i dosłowności, to nowa jakość w literaturze, nie podlegająca prostej klasyfikacji, wymykająca się krytykom i wprawiająca w rozterkę czytelników.”


Powrót