Tomasz Kozak - Lekcja Jogi - wideo, found footage
Najnowsze wideo Tomasza Kozaka, Lekcja Jogi to adaptacja tekstów Tadeusza Micińskiego (1873-1918) bazująca na jego najważniejszej powieści Nietota (1910). Głównym tematem Lekcji... jest młodopolska forma tzw. „Mitu Aryjskiego”, który w literaturze Micińskiego przybiera fantazmatyczny kształt „Polski Indyjskiej”, czyli „Polski pod znakiem swastyki”. Lokalna i pozornie anachroniczna postać tego fantazmatu zderzona zostaje z jego groteskową aktualizacją - ideą określoną jako „Hitler - Kalki”. Idea ta pojawiła się w 1984 roku w owianym legendą traktacie chilijskiego pisarza Miguela Serrano, który utrzymywał, że Hitler nie zginął w 1945 w Berlinie, lecz ukrył się na biegunie północnym i stamtąd wciąż kieruje (właśnie jako „ostatni awatar” - Kalki; dziesiąte wcielenie Wisznu; apokaliptyczny jeździec na białym koniu) ezoteryczną wojną w obronie aryjskiej rasy. Mitologia aryjska – niezwykle popularna w dziewiętnastym stuleciu – została antropologicznie podważona i politycznie oraz moralnie skompromitowana w wieku dwudziestym. Tymczasem dziś, na początku nowego milenium, teza o anachronizmie tej mitologii budzi poważne wątpliwości, skoro jej dyskurs można niemal dosłownie zilustrować cytatami z takich superprodukcji jak Harry Potter, czy Władca Pierścieni. W tym kontekście konkluzja Lekcji... jest nader niepokojąca – prowokuje bowiem podejrzenie, że współczesna kultura zapomniała o najbardziej tragicznych momentach nowoczesnej historii, lub co gorsza – pamięta wprawdzie o nich, lecz beztrosko używa tej pamięci, by bawić się fantazmatami odpowiedzialnymi za historyczne katastrofy.
Powrót
Powrót
