Tadeusz Solarz - 3 dni zwykłe

Tytuł „3 dni zwykłe” pojawił się w trakcie pracy. To były zwyczajne, nudne, szare dni; nic się nie działo, niczego nie oczekiwałem. Postanowiłem notować wszystkie zdarzenia, które zaistnieją. Nic nadzwyczajnego: ktoś powtarzał z uporem frazę „Eine kleine Nachtmusik” Mozarta, była jakaś promocja – ludzie przebrani w kostiumy zachęcali do…, konie ciągnęły wóz z gratami i złomem… itd. Odnotowałem też to co zaistniało wewnątrz, to co mi się śniło, co odczuwałem. Tych spostrzeżeń było bardzo wiele i nie pozostawały ze sobą w żadnym związku przyczynowo--skutkowym. Po paru dniach obserwacji, przy porządkowaniu notatek, niektóre z nich jednak mnie zaintrygowały. Część była problemem malarskim, inne budziły niejasne emocje.

Zostawiłem po sześć zdarzeń, z trzech kolejnych dni. To one są eksponowane na wystawie w formie niewielkich szkiców akwarelowych (nie wszystkie udało się zachować). Już w trakcie malowania kolejnych akwarel pojawiła się ewentualność kontynuacji pracy na płótnie (technika akwarelowa nie stwarza możliwości położenia farby kryjąco, a to okazało się konieczne). Postanowiłem zachować równowartość zdarzeń i dni oraz proporcje obrazów. Niezbyt duży format (100 x 86 cm) nie był dla mnie ograniczeniem.

Dobór zdarzeń – jak wydawało mi się na tym etapie – był dosyć przypadkowy. Na pewno intrygowały mnie te, które powtarzają się codziennie oraz takie, które miały delikatne światło, niskie kontrasty i nie były zbyt oczywiste. Na etapie szkiców akwarelowych pojawiły się pierwsze interpretacje przez wprowadzenie kompozycji, kolorystyki, postaci, odniesień.

Zdarzenia nie były całkiem równoważne; nie sądzę, żeby istniało jakieś kryterium co do ich wartościowania. Realizację 18 płócien (jak pierwotnie zakładałem) rozpocząłem od tych przypadków, które były komunikatywne i miały charakter oznajmiający. Dosyć szybko jednak, bo już w czasie sporządzania szkiców pośrednich między akwarelą a płótnem, przerodziły się w pytania. Ten okres, jak i późniejszy, są dla mnie bardzo ciekawe i wciąż dostarczają wielu informacji.

Jazdę konną, góry, a nade wszystko malowanie, zawsze traktowałem jako pracę nad sobą, sposób na poznanie swoich możliwości fizycznych i intelektualnych. Interesowało mnie przekraczanie granic percepcji. Dlatego moje obrazy w większości są raczej pytaniami, niż sprecyzowanymi myślami czy definicjami. Wiele poruszanych przeze mnie problemów pozostaje bez konkluzji.
Nie zastanawiałem się ile dokładnie czasu mi to zajmie, ani czy jestem w stanie doprowadzić proces do końca (co zresztą teraz wydaje mi się nieuchronne). Trwało to w sumie trzy lata. Ta cyfra jest bardziej przypadkowa, niż zamierzona. Jednak w procesie malowania, który niekoniecznie nazwałbym procesem twórczym (strasznie oklepany termin), nie ma możliwości trzymania się ściśle podjętego tematu. Istnieje duże zagrożenie konfabulacji i dopasowywania teorii. Starałem się, by – na ile to tylko możliwe – był to proces analityczny. Zadawałem sobie pytania o wartości podrzędne (nie trzeba zajmować się malowaniem, żeby zadawać sobie takie pytania). Analiza szarości, pozornej banalności, stanowiących lwią część życia, może sprawić, że bardziej je docenimy.
Trzy lata to dużo czasu. W moim życiu, a co za tym idzie również w moim wnętrzu, nastąpiły zmiany. Malarz ma możliwość ich dostrzeżenia jednym spojrzeniem – podczas ekspozycji obrazów w neutralnym miejscu. Każdy obraz jest w dużej mierze autoportretem.

Stworzenie obrazów, które uważam za szczere, a więc prawdziwe, nie rozwiązuje problemu, jeżeli nie istnieje skala wartości. I nawet wtedy trudno jest wyciągnąć wnioski (szczególnie w sytuacjach granicznych). Bardzo dobrze zdaję sobie z tego sprawę. I jestem bezsilny. /Tadeusz Solarz/


Powrót