Sztuka sakralna Tybetu

22 listopada - 31 grudnia 2006
wernisaż: 22 listopada 2006, godz. 13.00

Wystawa w całości oparta jest na zbiorach własnych Muzeum Etnograficznego w Krakowie, zebranych przez badaczy i podróżników w XIX i XX w. Reprezentuje ona niewielką cząstkę bogatej kultury buddyzmu tybetańskiego, który obejmuje swym zasięgiem nie tylko Tybet, ale również Mongolię i Nepal. Sztuka Tybetu właściwie w całości bazuje na duchowości buddyzmu, który dotarł tu już w VII wieku. Powstała na bazie dwóch religii, przedbuddyjskiej, szamanistycznej „bon” oraz buddyzmu, który wchłonął i doskonale zintegrował stare wierzenia z nowymi. Szczególny wpływ buddyzmu na całe życie kraju rozpoczął się od czasu reformy Tsongkhapy (1357-1419) i założenia szkoły Gelugpa, czyli Oddanych Zasadom Cnoty, popularnie zwanych Żółtymi Czapkami od koloru nakryć głowy. Umocnienie się buddyzmu i władzy lamów – duchownych przywódców religii, spowodowało ich olbrzymią dominację i wpływ na życie społeczne kraju. Przez wieki klasztory były jedynymi ośrodkami kształcenia i skarbnicami wiedzy. Tutaj przyszli lamowie uzyskiwali różne konieczne im umiejętności, jak czytanie i pisanie, śpiew, gra na instrumentach liturgicznych. Tu uczono wykonywania obrzędów, dogmatyki i filozofii, ale również arytmetyki, kaligrafii, wiedzy astronomicznej, lekarskiej oraz sztuk rzemieślniczych, zwłaszcza malarstwa i rzeźby religijnej. W klasztorach znajdowały się księgozbiory z wielkimi dziełami, tłumaczonymi z sanskrytu. Wśród klasztornych rzemieślników czołowe miejsce zajmowali kaligrafowie i wykonawcy drewnianych matryc drukarskich, a także malarze miniatur, którymi zdobione były księgi modlitewne. Całe życie kulturalne i naukowe skupiało się w klasztorach i wokół nich, a każda rodzina uważała za sprawę honoru oddanie przynajmniej jednego syna do klasztoru.


   


Powrót