Stefan Krygier (1923 – 97) - Jarosław Perszko Żona Lota II

09 lutego - 24 lutego 2012


Stefan Krygier – współpracował z Władysławem Strzemińskim, wspólnie opublikowali pracę teoretyczną Widzenie gotyku. Był jednym z najciekawszych kontynuatorów tradycji łódzkiej awangardy w powojennej Polsce. Jarosław Perszko – zajmuje się rzeźbą, instalacją i performance. Animator kultury, współorganizator i uczestnik warsztatów twórczych m.in. z Laboratorium Edukacji Twórczej CSW Zamek Ujazdowski w Warszawie. Inicjator i współzałożyciel międzynarodowego stowarzyszenia Artyści w naturze


Stefan Krygier (1923 – 97) zajmował się malarstwem, grafiką, rzeźbą, działaniami na pograniczu form przestrzennych i environment, zrealizował też wiele projektów architektonicznych. Studiował w Państwowej Wyższej Szkole Sztuk Plastycznych w Łodzi i na Politechnice Warszawskiej na Wydziale Architektury. Już w czasie studiów w Łodzi zacieśnił swoją znajomość z Władysławem Strzemińskim - wspólnie opublikowali m.in. pracę teoretyczną pt. Widzenie gotyku. Krygier był współzałożycielem katowickiej Grupy ST-53. Na przełomie lat 60-tych i 70-tych stworzył m.in. cykle Kolineacje i Konflikty, oraz Ośrodki Kondensacji Formy. Równocześnie publikował teksty o sztuce. lata 80-te i 90-te to okres malarstwa symultanicznego. Obok obrazów czysto geometrycznych w formie malował obrazy nawiązujące do ikonografii i kultury europejskiej. Jest uważany za jednego z najciekawszych kontynuatorów tradycji łódzkiej awangardy w Polsce powojennej.

Kreacje artystyczne – bez względu na ich charakter i związek z określonymi tendencjami sztuki – istnieją poprzez formę. Sposób w jaki ją odczuwamy i rozumiemy podlega ciągłym zmianom, ale wewnętrzne związanie formy z treścią dzieła jest trwałym warunkiem jego istnienia. Sądzę, że nieodzownym czynnikiem przekazu artystycznego jest komunikatywność.
Organizacja poszczególnych elementów utworzonego przez artystę systemu i ich odpowiedzialność w stosunku do treści – może być uważana za przekaz. W mojej twórczości określona strefa przestrzeni zbudowana z poszczególnych elementów formy jest miejscem przekazu wizualnego. Zainteresowania moje dotyczą trzech zagadnień, które wiążą się z cyklami prac kolineacje i konflikty oraz z obiektem nazwanym przez mnie ośrodkiem kondensacji formy.
KOLINEACJE – przekształcenia abstrakcyjnych form w różnych punktach przestrzeni leżących na liniach prostych oraz rozprzestrzenianie się tych form
w określonych strefach.
KONFLIKTY – wzajemne reagowanie na siebie kształtów i kolorów powstałych w procesie przekształceń.
OŚRODEK KONDENSACJI FORMY stanowi otwartą strefę przestrzenną. Jako zbiór kształtów o określonym charakterze jest punktem odniesienia dla odpowiadających im formą elementów ruchomych, które mogą być rozprzestrzenione poza obrębem ośrodka.
Elementy te mogą być umieszczone w różnych sytuacjach zarówno przez autora jak i przez osoby spośród zainteresowanej publiczności. Rozprzestrzeniane elementy ośrodka stwarzają „UKŁAD OTWARTEJ WYOBRAŹNI” i „SWOBODNEJ GRY”. Zamiast ograniczonej strefy w plastyce proponuję ośrodek kondensacji formy, którego zakres działania nie jest ograniczony w czasie ani w przestrzeni. Integralne elementy ośrodka stają się własnością każdego. Strefa działania ulega ciągłemu rozprzestrzenianiu i obejmuje coraz to inne sytuacje wynikające z aktywności uczestników gry.
Stefan Krygier


Jarosław Perszko. Urodzony 10. 08. 1962 roku w Hajnówce. Zajmuje się rzeźbą, instalacją i performace. Liczne realizacje scenograficzne dla filmu, teatru dramatycznego i lalkowego oraz widowisk muzycznych. Animator kultury, współorganizator i uczestnik warsztatów twórczych m.in. z Laboratorium Edukacji Twórczej CSW Zamek Ujazdowski w Warszawie.
Studia na Wydziale Sztuk Pięknych Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu, zakończone w 1989 roku dyplomem z wyróżnieniem w Pracowni Rzeźby prof. Hanny Brzuszkiewicz. W latach 1989-90 asystent prof. Adolfa Ryszki w Zakładzie Rzeźby UMK w Toruniu. Od 1997 roku pracownik naukowo-dydaktyczny Wydziału Architektury Politechniki Białostockiej. Obecnie profesor nadzwyczajny w Katedrze Architektury Wnętrz tejże uczelni. Inicjator i współzałożyciel międzynarodowego stowarzyszenia „ARTYŚCI W NATURZE”.
Ponad pięćdziesiąt wystaw indywidualnych i problemowych w Polsce, Francji, Szwecji, Portugalii , Niemczech i na Ukrainie. Liczny udział w wystawach zbiorowych w kraju i zagranicą.
Rezydent międzynarodowego sympozjonu realizacyjnego „Alliages 2002” - Champagnole (Francja). Nagroda Marszałka Województwa Podlaskiego w dziedzinie twórczości artystycznej za sezon 2001/2002 - Białystok, 2002. Nagroda „Srebrna Stopka” na Międzynarodowym Sympozjonie Artystycznym – Czartoria, 2003. Medal „ZASŁUŻONY DLA KULTURY POLSKIEJ”, Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego – Warszawa, 2006
Prace w zbiorach Muzeum Narodowego w Szczecinie, Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski w Warszawie, Centrum Rzeźby Polskiej w Orońsku, Mazowieckim Centrum Sztuki Współczesnej w Radomiu oraz zbiorach prywatnych we Francji, Szwecji, Szwajcarii, Stanach Zjednoczonych i Polsce.

proces
Obserwacja zjawisk zachodzących podczas procesu odlewniczego, świadomość zmian i potencjalnych efektów pozwalająca do pewnego stopnia przewidzieć finał, a także zaplanować określoną formę otwiera możliwość skupienia się na szczególnym jego aspekcie jakim jest czas powstawania i dynamizm. W związku z tym technologia nie jest wykorzystana jedynie do osiągnięcia efektu powierzchniowego. Wybór materiału nie stanowi również przypadku. Ucieczka od brązu jest jak najbardziej świadoma. Prowokuje do porównań z przedstawieniami masek pośmiertnych, które mimo swojej hiperrealistycznej dokładności nie są twarzą portretowanej osoby. Utrwalone w pewnym momencie dają statyczne świadectwo trwającej w czasie egzystencji.
W tym przypadku portretowane papierowe torby pomyślane są jedynie jako pojemniki, z natury swojej nie tylko puste, lecz także bezużyteczne, neutralne, właściwie pozbawione projektu i treści. Powstałe z nich obiekty odlane są „na pełno”, bez retuszu, interwencji, poprawiania. Wszystkie czynniki w postaci spękań, śladów masy formierskiej, zawirowań płynnego metalu, wciągów i skurczów w wyniku stygnięcia z jednocześnie zachowaną identyfikacją modelu pozwalają do pewnego stopnia prześledzić szlak wiodący z próżnego w pełne, z płynnego w twarde, stawania się. Szlak, na którym istota nigdy nie pozostaje w spoczynku zmieniając swój stan fizyczny.
Tak zdefiniowana forma ujawnia w domyśle punkt wyjścia, drogę przemiany i jej finał. Przemiany nie tylko materiałowej ale przede wszystkim znaczeniowej. Procesu, który zachodzi nie tylko w sferze fizycznej, ale de facto w sferze mentalnej – metafizycznej.
Jarosław Perszko

Fot. Materiały prasowe Galerii XX1

Galeria XX1 działa pod auspicjami Mazowieckiego Centrum Kultury i Sztuki – jednostki organizacyjnej Samorządu Województwa Mazowieckiego.
Galeria prac


Powrót