Stanisław Tabisz - Chrystus Frasobliwy, kartki ze szkicownika

Stanisław Tabisz - Chrystus Frasobliwy, kartki ze szkicownika, rysunki i szkice z lat 2007-2009

W mojej rysunkowej interpretacji /Chrystus Frasobliwy/ jest zdecydowanie bardziej człowiekiem aniżeli Bogiem, bo po ludzku zmaga się z czymś, niekiedy rozpacza, czyta list, siedzi zamyślony z wystruganym krzyżykiem, ostrym gwoździem, czy kolczastym berłem. Czasami odwraca głowę w stronę nieba. Niekiedy jest bardzo toporny i koślawy w swoim zachowaniu, w siedzącej, skulonej lub stojącej pozie. Zupełnie opuszczony, zawsze z cierniową koroną na głowie, ułomny, rysowany szybko, często drapieżnie, ale wokół kanonu ludowego „świątka”... Mój /Chrystus Frasobliwy/ – to Chrystus samotny, nie mający z nikąd pomocy, poniżany, lżony, pozbawiany godności. Czasami jest to tylko i wyłącznie człowiek - z atrybutami swojej ludzkiej roli: czasami z piłką, rakietą tenisową, kierownicą samochodową, gałązką, termometrem, trąbką, chorągiewką, ale zawsze z cierniową koroną na głowie. Człowiek -
kierujący się, poprzez swoje egzystencjalne doświadczenie, w stronę cierpienia Chrystusa. Identyfikujący swoje cierpienie z cierpieniem Chrystusa… /Stanisław Tabisz /

Znamienne jest, że obecne rysunki Stanisława Tabisza pozbawione są owej ornamentyki, tak charakterystycznej dla rysunków sprzed lat, traktowanych czasami winietowo, z dużymi partiami pozostawionej bieli. Czasami będące dekoracyjnym zarysowaniem całej płaszczyzny rysunku, różnymi zorganizowanymi formami. Dzisiaj graficzność kreski Tabisza zawiera się nie tyle w linearyzmie ornamentalnym, co w charakterze i strukturze.

Patrząc na te rysunki, wykonywane od kilku lat, przede wszystkim z motywem /Chrystusa Frasobliwego/, miałem nieodparte wrażenie, że to, co widzę określa nieograniczone możliwości kreacji. Nie tylko sam motyw czy temat przykuwają uwagę, ile rysunek sam w sobie. Niespotykana wirtuozeria kreski rysunkowej pozwala autorowi snuć opowieść o postaci /Chrystusa Frasobliwego/ jako dolach i niedolach zwykłego człowieka. Sam autor wyjaśnia genezę tej inspiracji w sugestywnym i przejmującym komentarzu i naprowadza nas na tropy interpretacyjne. Nie ma więc powodu cokolwiek do tego dodawać. Dla mnie fascynujący jest sam
rysunek. Cały jednak paradoks polega na tym, że trudno oddzielić jedno od drugiego. Jaki jest stosunek Tabisza do postaci /Frasobliwego/, głównego motywu ostatnich rysunków i szkiców, to taki mamy końcowy efekt wyrazowy pojawiający się na papierze. Całość tego cyklu – to egzystencjalne opowieści o życiu, które personifikuje rysowana figura /Frasobliwego/ wcielona w nasze ułomne i koślawe życie, ale to jednak rysunek, krecha, kreska czy linia, partie grubo lub delikatnie rysowane piórem, i ciemny szrafunek n.p. włosów, decydują o przejmującym, dramatycznym wyrazie, czy pogodnym i lirycznym, z lekką nutą humoru, kiedy to /Frasobliwy/ trzyma w ręku kierownicę, rakietę tenisową, czy chorągiewkę lub siedzi na kole, a we włosach ma ptaszki, takie drewniane, wyrzeźbione trochę jak on sam. Nie byłoby takiego wyrazu, gdyby czarna kreska nie wryła się w papier i nie poszarpała jego struktury. Często linia brawurowo określa charakter i sytuacje egzystencjalna tego niezwykłego bohatera.

Kiedy po raz pierwszy zobaczyłem kilkadziesiąt ostatnich rysunków Stanisława Tabisza, urzekła mnie ich formalna jedność, wyrazistość i wewnętrzna dynamika pozwalająca się skupić na niezaprzeczalnej sile i urodzie tych przedstawień, jakże graficznych. W skrócie można powiedzieć: duża ciemna głowa i wiotki korpus postaci to cecha wyróżniająca wszystkie rysunki; budująca niezwykły efekt znaczeniowy, na zasadzie kontrastu, a wyrażający archetypiczny dramatyzm postaci. Rysunek Tabisza nie jest realistyczny, chociaż jest przedstawiający, posługuje się formą zaczerpniętą z rzeźby ludowej, ale o sile wyrazu decyduje umiejętność syntetycznego określenia figury z niezwykłym znawstwem anatomii ciała ludzkiego, które pozwala autorowi wyjść poza schemat ludowego przedstawienia. Napięcia między czernią a bielą są wyjątkowe. Patrząc na te rysunki, czując wrzynanie się stalówki pióra w papier, odczuwałem bolesne piękno i poważny namysł nad kondycją życia ludzkiego, narysowany tak prosto przy pomocy jednej figury /Chrystusa Frasobliwego/. Moim marzeniem jest zobaczyć realizację tego cyklu w formie grafik, akwafort,
bo wydaje mi się, że przyszedł dla autora taki czas, w którym będzie to najtrwalszym dopełnieniem tej kilkuset rysunkowej serii. /Kraków, luty 2009, Grzegorz Bednarski/


Powrót