Stanisław Horno-Popławski

12 października - 07 listopada 2004
Stanisław Horno-Popławski - Droga sztuki - sztuka drogi - rzeźba

Wernisaż: 12 października, godz. 12.00

droga sztuki - sztuka drogi to monograficzna wystawa jednego z najwybitniejszych rzeźbiarzy polskich, twórcy sugestywnej kamiennej rzeźby współczesnej Stanisława Horno-Popławskiego (1902-1997)

Tytuł wystawy odnosi się zarówno do twórczości, jak i elementów biografii Stanisława Horno-Popławskiego, odwołuje się także do charyzmy rzeźbiarza oraz do tajemniczego, silnego oddziaływania jego dzieł na odbiorców.
Droga w filozofii Dalekiego Wschodu oznacza m.in.: specjalizację, technikę, sztukę oraz proces samodoskonalenia - stawania się lepszym poprzez poświęcanie się osiągnięciu jakiegoś celu dzięki rozwojowi charakteru.
Wystawa prezentuje 54 prace z Muzeum Narodowego w Warszawie oraz z 16 innych polskich instytucji kultury, a także ze zbiorów rodziny Stanisława Horno-Popławskiego. Ekspozycja prezentuje bogatą treściowo i formalnie twórczość rzeźbiarza, od najwcześniejszych zachowanych portretów z początku lat trzydziestych (m.in. Hadasa Gurewicz -1933 roku, Profesor Breyer - 1931) przez wybitne i uznane dzieła lat pięćdziesiątych i sześćdziesiątych (Wspomnienie z Agrigento – pierwsza praca wykorzystująca ekspresję naturalnych form granitów polnych; Nenufar; Meteor, Głowa), do ostatnich kontemplacyjnych rzeźb lat osiemdziesiątych i dziewięćdziesiątych (m.in. cykl Sen Kamienia). W prywatnej twórczości Horno-Popławskiego znalazły odbicie elementy jego biografii. Życie wypełnione „drogą” zarówno w sensie fizycznym jak i duchowym, zainicjowało wiele unikatowych w sztuce polskiej wątków ikonograficznych. Są to np. kompozycje gruzińskie („Szota Rustaweli” -XII wieczny pisarz, autor eposu „Rycerz w tygrysiej skórze”), nawiązujące do krainy dzieciństwa artysty. Stąd też wziął początek rozwijany przez całe życie wątek martyrologiczny (Ponary- Kamienny Sen, Płomień Krematorium, Kutno). Do najbardziej poruszających rzeźb należy wizerunek Rannej łączniczki. Spod kamiennych „bandaży” dyskretnie zaznacza się twarz cierpiącej, młodej kobiety. Doskonały jest psychologiczny portret Michała Anioła - ze „złamanym nosem” czy Rapsod - ekspresyjna głowa mężczyzny, wydobyta z bryły sjenitu kilkoma radykalnymi uderzeniami dłuta. Szczególnie warto przyjrzeć się kobiecym wizerunkom: Skulonej, Kąpiącej się, Brzemiennej, na poły baśniowej: Minojskiej. Archaiczną aurą zadziwiają głowy z cyklu Sen o Grecji (Zenobia, Wspomnienie z Agrigento), „egipska” rzeźba Kwiat oraz Meteor (monumentalna głowa kamiennego konia). Oniryczno-poetyckim spokojem oraz pełnią harmonii „pulsują” ostatnie dzieła – z cyklu Sen Kamienia. Jedna z nich - niedokończona (Portret podwójny-potrójny) stała się niemal dokumentem upływającego czasu i pasji rzeźbiarskiej twórcy.




   


Powrót