Soter Jaxa-Małachowski 1867-1952

Wystawa przedstawia bogaty dorobek artystyczny jednego z ważniejszych polskich malarzy marynistów. Obrazy Jaxy-Małachowskiego były cenione szczególnie w okresie międzywojennym, a największym uznaniem cieszyły się prace o tematyce marynistycznej. Jednak - jak pokazuje wystawa - zakres tematyki podejmowanej przez artystę był o wiele bardziej zróżnicowany.
Począwszy od lat 20. artysta niemal co roku wyjeżdżał nad Bałtyk, w okolice Zatoki Gdańskiej i na Półwysep Helski. Malował tam pejzaż morski, piaszczyste plaże i wydmy, łodzie rybackie pozostawione na brzegu, kutry wypływające na połów, porty i przystanie. W swoich kompozycjach sugestywnie oddawał nastrój i klimat pejzażu morskiego, zależny od pory dnia czy pogody, ze szczególnym upodobaniem malował nokturny z taflą wody lśniącą w blasku księżyca. W pejzażach morskich niemal do perfekcji doprowadził operowanie akwarelą i gwaszem, ukazując przejrzystość fal rozlewających się po piasku, ich spienione grzywy czy głębię morskiej toni. Tematyka morska towarzyszyła artyście przez cały okres twórczy, począwszy od wczesnych kompozycji powstałych nad Morzem Czarnym, poprzez pejzaże włoskie aż po rozliczne widoki nadbałtyckie, które malował niemal do końca życia.
Obrazy Sotera Jaxy-Małachowskiego prezentowane na wystawie pochodzą przede wszystkim z kolekcji prywatnej pana Grzegorza Kudelskiego, jak również ze zbiorów Narodowego Muzeum Morskiego w Gdańsku, Muzeum Narodowego w Krakowie i Muzeum Historycznego Miasta Krakowa.