Sławomir Tobis - Pejzaże stąd do (nie)skończoności

Jak zapisać na fotografiach czas, jakiego użyć sposobu, by na płaszczyźnie obrazu fotograficznego ukazać przestrzeń z całą jej intensywnością i zmiennością. Te zagadnienia spędzały i spędzają nadal sen z oczu nie tylko fotografom, ale i całym pokoleniom rysowników i malarzy.

Przełożenie nieustannego upływu czasu na statyczny zapis w postaci obrazu malarskiego czy fotograficznego podobnie jak ukazanie trójwymiarowości przestrzeni na dwuwymiarowej płaszczyźnie wydaje się być nierozwiązywalne jak kwadratura koła.
A jednak piętrzące się trudności w dążeniu do stworzenia wiarygodnego przekazu z artystycznego przeżycia czasu i przestrzeni od dawna były szczególnym wyzwaniem dla niepokornych twórców, od Leonarda da Vinci albo i wcześniej począwszy.
Wraz z wynalezieniem fotografii znacznie wzbogacony został arsenał środków wyrazu tak zwanego płaskiego obrazu. Forma ostrości i nieostrości wzmocniła odczuwanie przestrzeni, o czym dziś wiemy doskonale, a co nieśmiało ukazywał w niektórych kompozycjach Vermeer, korzystający jak wiadomo z urządzenia o nazwie camera obscura. Dynamika szerokokątnych obiektywów spotęgowała perspektywę zbieżną, której zasady sprecyzowano już w renesansie. Efekt poruszenia nie znany w sztukach plastycznych przed wynalezieniem fotografii intensywnie ukazuje upływ czasu, podobnie jak wzajemne przenikanie się obrazów również o przemijaniu zdaje się mówić.

Kolejnym wprowadzonym przez fotografów odkryciem jest budowanie cykli czy też serii fotografii,
które umiejętnie zestawiane znakomicie opowiadają historię rozłożoną w czasie. Będąc przemyślaną dramaturgicznie sekwencją, mimo że złożone z nieruchomych obrazów snuć potrafią opowieść zanurzoną w czasie i przestrzeni.
Takie też są fotografie Sławomira Tobisa.

Oszczędne wręcz minimalistyczne prace, monochromatyczne, ale subtelnie uszlachetnione przez delikatne ocieplenie czarno-białe fotografie zawierają mimo swej oszczędności duży ładunek symbolicznych znaków, które rozważać możemy w kategoriach egzystencjalnych a nieraz i anegdotycznych. Są one jednak przede wszystkim atrakcyjnymi opowieściami o urodzie pejzażu, tajemnicy przestrzeni i upływie czasu, które każdy może na swój sposób interpretować, czasami jako baśniowy klimat, innym razem jako gorzką refleksję o nieuchronnym przemijaniu.

Dziękuję Ci Sławku za bliskie mi opowieści z Twojego wędrowania i czekam na następne. /Stanisław J. Woś/


Powrót