Przeszłość odkryta - Powiat kamieński w świetle archeologii

To czwarte wydarzenie z cyklu prezentacji pomorskich zabytków archeologicznych ze zbiorów Muzeum Narodowego w Szczecinie. Jest kolejną odsłoną ekspozycji czasowych ukazujących źródła do najstarszych dziejów obszarów współczesnych małych ojczyzn i mikroregionów Pomorza Zachodniego, tym razem odnoszącą się do terenu powiatu kamieńskiego, w aktualnych granicach zajmującego odcinek pobrzeża Bałtyku i wyspę Wolin.

Na wystawie zgromadzono niemal 300 zabytków archeologicznych reprezentujących okresy dziejowe od starszej epoki kamienia do średniowiecza, pochodzących z dawnych osiedli, odkrytych w grobach i skarbach lub porzuconych w nieznanych nam okolicznościach. Wśród nich znajdziemy przedmioty związane z różnymi dziedzinami życia: ozdoby ciała i stroju, przybory toaletowe, narzędzia, broń, monety oraz naczynia wykorzystywane przez społeczności dawnych kultur, wykonane z rozmaitych surowców, od używanych powszechnie, jak glina, kamień, kość i poroże, brąz, żelazo, aż po ekskluzywne wyroby z kruszców (srebro i złoto) i kamieni półszlachetnych (bursztyn, kryształ górski i karneol). Każdy z nich ma własną, często niezmiernie interesującą historię odkrycia, a niekiedy również nie mniej intrygujące losy późniejsze.

Eksponatem wyjątkowym jest kopia wczesnośredniowiecznego relikwiarza św. Korduli, unikatowego wyrobu skandynawskich rzemieślników z X–XI wieku, który przez wieki był ozdobą zbiorów skarbca katedry kamieńskiej. Oryginał zaginął w tajemniczych okolicznościach pod koniec drugiej wojny światowej. Kopia zachowana w zbiorach szczecińskich jest nie tylko świadectwem kunsztu rzemieślników sprzed tysiąca lat, lecz także skomplikowanych dziejów zabytków pomorskich.

Umieszczonym na wystawie eksponatom nadano układ geograficzny, prezentując je w kilku grupach obejmujących sąsiadujące ze sobą miejscowości, dzięki czemu można zaobserwować odmienności i podobieństwa w zestawach zabytków archeologicznych pochodzących z poszczególnych zakątków powiatu kamieńskiego. Jednocześnie w kolejnych częściach ekspozycji zachowano także rozkład chronologiczny pozostawiając zwiedzającym możliwość wyboru pomiędzy dwoma porządkami narracji.

Zabytkom towarzyszy prezentacja fotografii archiwalnych z dawnych i nowszych badań archeologicznych w regionie oraz przedstawienie zasadniczych informacji wprowadzających w zagadnienia historyczno-kulturowe, szerzej rozwiniętych w towarzyszącej wystawie publikacji, w której można znaleźć także wiadomości o okolicznościach znalezienia i późniejszych losach źródeł archeologicznych oraz pełny katalog eksponatów.

Kurator - Ewa Górkiewicz-Bucka