People are strange

W języku angielskim przymiotnik "strange" (dziwny) jest niemal bliźniakiem rzeczownika "stranger" (obcy). Ta osobliwa relacja jest odzwierciedleniem powszechnej, niezależnej od kultury czy geografii konotacji. Obcy - ukształtowany poza homogeniczną strukturą grupy - jest nosicielem odmiennych wartości, przeto w odczuciu „prawowitych" obywateli może być potencjalnym zagrożeniem dla ładu wypracowanego w danej społeczności.
W przyrodzie niektóre gatunki wypracowują zewnętrzne cechy fizyczne, które pozwalają na czasowe przeobrażenie i upodobnienie się do otoczenia - przy jednoczesnym wewnętrznym zachowaniu cech właściwych swojemu rodzajowi. We współczesnym świecie obcy kamufluje się w wielkiej aglomeracji, anonimowym tłumie. Rzeczywistość pozwala na przywdziewanie masek ogłady, poprawności społecznej uszytej na miarę, z zachowaniem podszewki przyjętego kulturowo dystansu, dyskrecji w „sprawach prywatnych". Podszewki i kieszenie tego kostiumu kryją wybujałe fantazje, hamowane impulsy zwierzęcej natury, a czasem mroczne czeluści występków, które pozostają ukryte przed światem.
Kontekstem dla wystawy People are strange może być klimat filmu Siedem Davida Finchera, w którym para detektywów (M. Freeman, B. Pitt) zgłębia historię morderstw opartych o motyw katechizmowych siedmiu grzechów głównych. Wkraczając w prywatne przestrzenie mieszkań ofiar, tropią ślady drugiej strony osobowości, tej, która uwalnia się, gdy „nosiciel" wycofuje się z aktywności międzyludzkiej i zostaje sam. Widz odkrywa naturę z pozoru „porządnych" obywateli, lub przynajmniej mających akceptowalne miejsce w społeczeństwie, którzy w ukryciu hołdują swym słabościom, obsesjom czy natręctwom. Zwiedzający wystawę People are strange może przyjąć rolę detektywa, może być sprawiedliwym, który chętnie wymierzyłby srogą karę obserwowanym, lub może z uśmiechem przyznać, że zaglądając do umysłu podobnego do swojego marzy o wolności i nieskrępowaniu obowiązującymi normami i sam pragnie pofolgować swoim „grzeszkom".

Kurator - Ewelina Bobińska


Powrót