Na okrągło: 1989-2009”

„Na okrągło”, wystawa przygotowywana przez kuratorkę Anetę Szyłak, to propozycja przyjrzenia sie ostatniemu dwudziestoleciu poprzez pryzmat sztuki współczesnej i jej relacji z kształtującym się dyskursem publicznym w Polsce. Jest to przede wszystkim wystawa sztuki, ale pojawia się w niej także filmy dokumentalne i zdjęcia archiwalne.

Miejsce
Projekt zlokalizowany w Hali Stulecia we Wrocławiu chce się odnieść do samej architektury Hali i jej historii, jako miejsca politycznych reprezentacji w zmieniających się, niekiedy dramatycznie, warunkach historycznych. Tytuł nawiązuje więc do formy budynku, do wydarzeń Okrągłego Stołu, ale także powtarzalności historii i monotonii codzienności. Bo zabytkowa, modernistyczna Hala interesuje nas w tym projekcie jako miejsce warstwowo nakładających się, pojawiających i wycofujących się reprezentacji. Teoretycy radykalnej demokracji, tacy jak Claude Lefort, Chantal Mouffe i Ernesto Laclau,
oraz historycy sztuki piszący o sztuce w przestrzeni publicznej, tak jak w USA Rosalind Krauss, a w Polsce prof. Piotr Piotrowski, zwracają uwagę, że centrum przestrzeni reprezentacji demokratycznych jest jako miejsce, którego nie posiadamy, ale po które sięgamy puste. Jest ono obszarem aspiracji, odzyskiwania i chwilowych reprezentacji. Dlatego też sama przestrzeń płyty głównej Hali pod kopułą zostaje pozostawiona pusta. Jest rodzajem dominanty a zarazem symbolicznym miejscem zgromadzeń, wymarzonym przez jej projektanta Maxa Berga jako demokratyczna przestrzeń uczestnictwa, która dzis jest odczytywana głównie jako monument – zideologizowana przestrzeń politycznych reprezentacji. Centralna rotunda żyje swoim życiem, rytmem zmieniających się wydarzeń masowych, przechodzi z rąk do rąk, podlegając procesom reprezentacji i urynkowienia. My tymczasem krażymy wokół, kluczymy w labiryntach zaplecza, zewnetrzni wobec niej.
Wystawa zajmować będzie częściowo kuluary Hali, westybul wejściowy, Sale Cesarska a nawet schody i zakamarki pochodzącej z lat osiemdziesiątych kuchni, a więc przestrzenie, które rozpoznajemy i takie, które nigdy nie były dostepne dla widzów.

Mit Okrągłego Stołu
Prezentowany publiczności - w 20 rocznicę wyborów 4 czerwca oraz obrad Okrągłego Stołu - projekt, jest próba zmierzenia się z sytuacją po rewolucji, która nie miała swojego momentu transgresywnego. Bezkrwawe podzielenie się władza, a nastepnie przejęcie jej i rozpoczęcie procesu przemian demokratycznych, to rewolucja bez efektownych, spektakularnych momentów, takich jak upadek Muru Berlińskiego, czy brutalne rozprawienie się z przywódcami reżimu.
Obrady Okragłego Stołu i jego konsekwencje są obszarem nieustającego sporu politycznego i historycznego, raz prezentowane jako wielki sukces opozycji, która władze przejęła miękko, bez narażania społeczeństwa na przemoc, kiedy indziej jako zdrada i układanie się z wrogiem. W istocie, jest to konflikt bardzo różnych sposobów patrzenia na historię i doświadczenie rewolucyjne. Znakomita wiekszość historycznych rewolucji, których mit ukształtował podstawy polityk historycznych, to mity gwałtownego przejścia z jednego systemu do drugiego. Tu jednak nie nastąpiło steatralizowane zerwanie, rozprawienie się, rozliczenie. Nie było więc momentu symbolicznego końca jednej rzeczywistości i początku drugiej. „Na okragło” zajmuje się tym paradoksem i wpływem braku zerwania na dyskurs polityki i kultury oraz wewnetrzną komplikacją coraz bardziej różnicującego się pola tożsamościowego, w którym wciaż niedoreprezentowane są spory ekonomiczne i emancypacje kulturowe.

Wystawa
„Na okrągło” nie jest jednakże projektem historycznym. Jest pomyślany jako sytuacja bez chronologii. Wytwarza on pole, w którym widz/uczestnik może funkcjonować w różnych rolach i na różne sposoby: jako aktywator pola wystawy czy uczestnik rozmów i debat. Budowa narracji jest nielinearna, oparta na przypomnieniach i sugestiach. „Na okrągło” jest pytaniem o dyskurs publiczny i o to, jak kształtował się język publicznej debaty w Polsce po 1989 roku i jakie są jego perspektywy dzisiaj. O obecność i brak obecności i o to, jak język mediów wpływa na rzeczywistość polityczną. Na formowanie się nowego modelu inteligenta oraz wpływ mediów na kształtowanie się formacji dyskursywnych polskiej rzeczywistości.

W wystawie przeplata sie kilka wątków:
· Przechodzenie od konstrukcji narodowej oraz linii dominujących podziałów MY/ONI do pola społecznego, z jego głebokim
różnicowaniem się w polu tożsamości politycznych, rozwarstwień ekonomicznych, antagonistycznych dyskursów i komplikujacych się potrzeb emancypacyjnych
· Rejestrowaniem i interpretowaniem życia codziennego w Polsce w ostatnim dwudziestoleciu, szczególnie zmianami ekonomicznymi i wpływem transformacji ustrojowej na styl życia, zmianę priorytetów społecznych i indywidualnych
· Identyfikowaniem sfer nieuprzywilejowania i braku reprezentacji
· Pojęcia zgromadzenia i miejsca spotkania
· Wypierania i modyfikowania przeszłości

Uczestnicy:
Piotr Bikont, Rafał Bujnowski, Hubert Czerepok, Stanisław Dróżdż, Elżbieta Jabłońska, Grzegorz Klaman, Alicja
Karska i Aleksandra Went, Jarosław Kozłowski, Zbigniew Libera, Marcin Maciejowski, Ciprian Muresan, Jacek Niegoda,
Laura Pawela, Aleksandra Polisiewicz i Ewa Majewska, Linda Pollack, Konrad Pustoła, Joanna Rajkowska, Anna Reinert,
Wilhelm Sasnal, Jadwiga Sawicka, Allan Sekula, Jakub Szczęsny/ Centrala, Michał Szlaga, Milica Tomic, twożywo, Anna i
Adam Witkowscy, Julita Wójcik, Maria Zmarz-Koczanowicz, Alina Żemojdzin, Artur Żmijewski.

Wystawie towarzyszą spotkania, debaty, projekcje i publikacja, łaczaca cechy katalogu z antologia tekstów
powstałych w ostatnim dwudziestoleciu.


Powrót