Milena Romanowska - malarstwo

W dniach 22.11.2011 – 06.12.2011 r. w Galerii LUFCIK, należącej do Okręgu Warszawskiego Związku Polskich Artystów Plastyków odbędzie się wystawa malarstwa Mileny Romanowskiej.

Od jakiegoś czasu, prace artystki, a zwłaszcza cykl „Peryferia” sytuują się na granicy malarstwa przedstawiającego i czysto formalnych poszukiwań zdominowanych przez geometryczną analizę powierzchni płótna. Milena Romanowska nie zrywając z odniesieniami do rzeczywistości porusza się zarazem w obrębie języka linii i płaszczyzn.
Tworzone w ramach wspomnianego cyklu pejzaże miejskie doskonale obywają się bez zasad albertiańskiej perspektywy, oferując w zamian wizje architektonicznych brył znacznie bardziej autentyczne niż mogłyby nam dostarczyć tradycyjne, drobiazgowo wykonane weduty. Widmowość, wzajemna przenikalność tych obiektów nie tylko pozbawia je nużącej dosłowności, ale przede wszystkim odpowiada doświadczeniu przebywania w postindustrialnych przestrzeniach. Tam, bardziej niż gdziekolwiek indziej, zwracają na siebie uwagę proste struktury budowli, ich obrysy i tkanka kostna – łuki, obręcze, przęsła, wsporniki, zbrojenia. Milena Romanowska stara się eksponować właśnie tę stronę architektury – jej szkielet: dźwigary, kratownice, słupy. Zdarza się, że prezentowane przez autorkę elementy konstrukcyjne zostają wyrwane z dusznego miejskiego pejzażu i umieszczone na monochromatycznym tle, które w zestawieniu z obiektami, może sprawiać wrażenie niedookreślonej przestrzeni, ale w gruncie rzeczy jest abstrakcyjną powierzchnią o walorach malarskich, co wynika z wielokrotnie deklarowanego zaangażowania artystki w czysto formalne zagadnienia malarstwa.
Warto zauważyć, że słownik artystyczny Mileny Romanowskiej nie zawiera postaci ludzkiej. Zupełnie jakby główny architekt i budowniczy zbiegł ze sceny wydarzeń, albo w jakiś sposób został z niej usunięty. W wyniku tego zabiegu artystka uzyskuje niepokojące wrażenie porzucenia, permanentnego braku, który powstał w niewyjaśnionych okolicznościach. Można by wręcz powiedzieć, że dzieła ludzkich rąk, stojące bezużytecznie, zachowują w sobie wspomnienie dawnej świetności i zarazem ewokują poczucie katastrofy, jaka wydarzyła się mimo niezwykłej energii twórczej, dzięki której doszło do powstania tych obiektów. Albo, że owa energia miała swój rewers w postaci destrukcyjnych sił doprowadzających do zniesienia czynnika biologicznego.
O ile można powiedzieć, że „Peryferia” lawirowały między lekkością przenikających się geometrycznych linii, a wyrazistością przedstawianego przedmiotu, o tyle w kilku nowszych pracach ta równowaga przechyla się na korzyść niemal abstrakcyjnej formy. Najnowsze obrazy przedstawiają świat trochę na zasadzie selekcji dokonywanej przez obiektyw aparatu szpiegowskiego dokumentującego plac budowy. Chwytają zaledwie ułamek konstrukcji, fragmentują obiekt wedle klucza znanego tylko autorce. Nie oznacza to jednak wrażenia, że kadrowanie odbywa się w sposób przypadkowy. Wręcz przeciwnie - przebieg linii, punkty ich przecięcia, nakładanie się płaszczyzn - te składniki obrazu znajdują formalne uzasadnienie na poziomie abstrakcyjnym, jako wewnętrzna zasada podziału płótna. Mają swój rytm, dobrze zaplanowaną powtarzalność – do tego stopnia, że można podejrzewać, iż najważniejszą stroną tych prac jest poszukiwanie i rozpracowywanie głębszych zależności architektonicznych obrazu, jakaś mondrianowska pasja rozkładania świata na najprostsze części.
Można odnieść wrażenie, że wspomniane wyżej, chronologicznie najświeższe obrazy są kolejnym krokiem w ramach konwencji obranej przez Milenę Romanowską. Jawią się jako nowy etap – być może przejściowy – i zapowiedź dalszej drogi rozwoju. Czy będzie ją wyznaczało odchodzenie od mimetycznie pojmowanego przedmiotu na rzecz obranej przez autorkę koncepcji porządku płótna, czy też będzie to coś zupełnie innego, dowiemy się zapewne przy okazji następnej wystawy.

Tekst autorstwa Pawła Jagiełło


Powrót