Między słowami. Max Slevogt (1861–1932) i Bruno Paetsch (1891–1976) - Dwa pokolenia niemieckiej ilustracji

Dwa kierunki współistniejące na początku XX wieku, impresjonizm i ekspresjonizm, były nie tylko żywo komentowane, ale i często zestawiane ze sobą. Impresjonizm - zarówno francuski, jak i niemiecki - skupiał się na przeżyciu wewnętrznym, z zamiarem jego utrwalenia. Artystyczne środki wyrazu podkreślały nastrój raczej radosnej impresji bądź nostalgii. Z kolei ekspresjonizm wyrażał głównie egzystencjalne niepokoje, manifestując związane z nimi emocje i poruszenie. Oba kierunki miały jednak wiele cech wspólnych. Zalicza się do nich predylekcja do malarstwa plenerowego, antyakademizm (sprzeciw wobec sztuki tradycyjnej, akademickiej), nieskrępowany gest artystyczny (żywe kolory, dążenie do uproszczenia form, skupienie się na przeżyciu) oraz tematyka oscylująca wokół życia miasta i ulicy, towarzystwa w barach i kafejkach, szeroko rozumianego pleneru. Ekspresjonizm niemiecki rozwijał się co prawda już od 1900 roku, niemniej jednak dopiero po I wojnie światowej artystów tego nurtu uznano za czołowych twórców w Niemczech. Z założenia sprzeciwiali się tradycyjnemu estetyzmowi; na płaszczyźnie ideologicznej podobna postawa odzwierciedlała się w niechęci do społeczeństwa wielkich miast, burżuazji i drobnomieszczańskich obyczajów. To zaangażowanie polityczne i społeczne - widoczne zwłaszcza w pracach takich artystów jak George Grosz czy Otto Dix - oraz jasno zdefiniowany styl odróżniały ekspresjonistów od ugrupowania Berlińskiej Secesji, której czołowymi twórcami byli Max Slevogt, Lovis Corinth i Max Liebermann.

Kuratorzy - Alicja Andrzejewska-Zając, Maja Baran