Michał Przeździk - Izolacje

Cykl zdjęć dokumentalnych Michała Przeździka podejmuje dialog ze zmianami zachodzącymi w przestrzeni publicznej. Fotografowane miejsca nie tyle robią wrażenie pustych, co może bardziej opuszczonych. Czas się w nich niejako zawiesił – znajdują się w momencie „przed” lub „po”, odsyłają do obecności w przeszłości lub przyszłości. Pocięte prostokąty trawy, rośliny wychylające się z industrialnych zabudowań, fragmenty budowy – przenikające się ze sobą elementy natury i kultury zaburzają porządek. Wydawałoby się – mówiąc słowami Theodora Adorna – że to historia i kultura wpisane są w naturę jako moment, że to natura jest właśnie tym, co było najpierw. Ten intuicyjny rytm w fotografiach Michała Przeździka zostaje zachwiany; przestrzenie przenikają się wzajemnie, fragmenty jednego i drugiego świata nachodzą na siebie, nie posiadają do końca jasnych granic. W cykliczności czasu ich kolejność nie wydaje się oczywista. Obecne jest tu na pewno zagarnianie przestrzeni, ale nie do końca wiadomo, kto zagarnia czyją przestrzeń?
Wyczyszczenie zdjęć do bardzo prostych obrazów bez odniesień do konkretnych, rzeczywistych miejsc sprawia, że odsyłają one do „każdego” miejsca – miejsca uniwersalnego. Przedstawiony świat moglibyśmy odnaleźć wszędzie niezależnie od szerokości geograficznej. Ten unifikacyjny charakter dodatkowo podkreślają architektoniczne rozwiązania; sprowadzone do geometrycznych fragmentów czynią zauważalną jednolitą wszechobecną estetykę – stają się też przez to odrealnione. Widz może poczuć się zagubiony.
Przestrzeń publiczna, bo to ostatecznie ona jest tematem fotograficznego projektu, czyli miejsce teoretycznie dostępne wszystkim, ujawnia swoją niedostępność. Dzieje się tak nie ze względu na narzucone zakazy, czy fizyczne bariery, tylko własne odrealnienie, a przez to też przesunięcie znaczeń. Samo miejsce staje się scenografią, oprawą, tworzy charakter i tło, ale jednocześnie przenosi uwagę na coś poza, odsyła do czegoś innego. Pozostaje tylko pytanie do czego?
Zofia Maria Cielatkowska


Powrót