Mark Rothko. Obrazy z National Gallery of Art w Waszyngtonie
Wystawa jest intymnym spotkaniem z twórczością Marka Rothki (1903-1970), jednego z najwybitniejszych malarzy XX wieku.
Żeby zrozumieć Rothkę-malarza, trzeba zobaczyć Rothkę-człowieka, osobowość bardzo skomplikowaną, nadwrażliwą. Jako uchodźca z naznaczonego konfliktami Starego Świata odnalazł się w Stanach Zjednoczonych Ameryki, gdzie przyszło mu uczestniczyć w ważnym w dziejach sztuki przełomie, kiedy to podczas II wojny światowej centrum wydarzeń artystycznych przesunęło się z Paryża do Nowego Jorku. Ten sam Rothko był myślicielem i marzycielem, zanurzającym się w lekturę książek i słuchającym muzyki klasycznej; zainteresowania te wzbogacały światło i kolor jego prac.
Wejście w świat Marka Rothki na wystawie odbywa się przez salę, w której wystawione są lektury artysty, płyty długogrające oraz inne dokumenty związane z jego życiem i twórczością. W tym „przedsionku” można posłuchać muzyki, której on sam słuchał w trakcie pracy nad obrazami i spojrzeć na jego wiersz czy list.
W następnych salach pojawiają się „główni aktorzy”: obrazy Rothki. Wyłania się malarz niespokojny, z mozołem poszukujący swojego stylu. Nie przyszło mu to łatwo, i także dzięki temu jest artystą niezwykłym. Nie urodził się geniuszem jak jego ulubiony kompozytor Mozart; musiał przejść trudną drogę, żeby osiągnąć pełne mistrzostwo w malarstwie: od klasycznego ekspresjonizmu/realizmu, poprzez surrealizm, do abstrakcyjnych wieloform (multiforms) i wreszcie do swojego dojrzałego stylu zwanego malarstwem barwnych płaszczyzn (color field painting).
Wystawę zamyka element współczesny. Inny artysta, Nicolas Grospierre (urodzony w 1975 roku), jedzie do rodzinnego miasta Rothki, dzisiejszego Daugavpilsu, a w czasach dzieciństwa Rothki Dźwińska. W sto lat od wyjazdu mistrza z tamtego miejsca przywozi zapis podróży w postaci światła zarejestrowanego na czułej błonie fotograficznej, ale nie jest w stanie pokazać go jako klasycznego zdjęcia, może tylko odtworzyć anamorficzne powidoki.
W sztuce owego pioniera nowoczesnej sztuki amerykańskiej, także na tej wystawie, kolor i światło - które Rothko tak cenił - były i są jakże wymowne.
Marek Bartelik - kurator wystawy
Powrót
