Małgorzata Wielek-Mandrela - W gęstym lesie

Małgorzata Wielek-Mandrela o swojej wystawie: W swoich obrazach nawiązuję do tradycyjnej tematyki portretu i krajobrazu. To wizje z pogranicza własnej pamięci i wyobraźni pokryte emocjonalną powłoką. Wewnętrzne krajobrazy i włochate pejzaże, włosy i fryzury, korzenne i roślinne elementy, nierealne twarze nieistniejących ludzi. To wyobrażenia człowieka i wizje wyludnionego pejzażu. Nieco oniryczne i surrealistyczne. Obrazy są o człowieku, o jego obecności w portretach i włosach oraz jej braku w krajobrazach.
Nie przedstawiam jakiejś konkretnej osoby, opowiadam o mojej idei człowieka - o jego wizerunku. Maluję go, zasłaniam, zarastam włosami, poprawiam fryzurę.
W krajobrazach prześladuje mnie pewne dzieło malarza amatora. Jest to niewielki, dość ponury pejzaż z leniwie płynącą rzeką, dwoma cyprysami i dwoma brzozami oraz małą renesansową budowlą na planie koła z kolumnadą /coś na kształt altany lub świątyni/.Motyw ten powielam na różne sposoby, przetwarzam, przerabiam. Ta kompozycja stała się dla mnie niemal ideałem krajobrazu lub raczej moim wyobrażeniem krajobrazu. Wyeliminowałam jedynie ową altankę. Obok tej kompozycji na cykl widoków składają się również nieco bardziej abstrakcyjne wizje. Inspiracji dostarczają mi również krajobrazy Van Gogha – cyprysy, wijąca się kreska, drobiazgowość. Krajobrazy są w pewnym sensie obrazem osobistej kondycji, autoportretem.
Pomysł włosów wziął się z braku pomysłu na postać w obrazie. Niemniej stały się one dla mnie rodzajem wewnętrznego portretu, zakrytego dziwacznymi fryzurami. Włosy niosą w sobie rodzaj niepokojącego klimatu połączonego z drugiej strony z symboliką siły i mocy. To zderzenie tworzy dwuznaczną sytuację. Nie wiadomo co właściwie kryje się pod nimi. Poza tym nie są ani prawdziwe ani sztuczne...


Obrazy Małgorzaty Wielek-Mandreli urzekają kolorystyką i pięknem detalu. W jej odrealnionym świecie pojawiają się dzieci, zwierzęta, postacie z bajek. Otacza je aura tajemniczości, nierealności. Nic dziwnego, nadal inspirują ją surrealiści, zwłaszcza Rene Magritte. Ostatnio jest także pod urokiem Vincenta Van Gogh, jak mówi jest w nim coś hipnotyzującego. Prowadzi z nim swoisty dialog, czasem nawet cytuje  motywy z jego słynnej serii „cyprysowej”. Fascynuje ją również popkultura oraz ludowość. Chętnie sięga po ikony kiczu - monidło,  jelenia na rykowisku, aniołka, myśliwego. Umieszcza ich na dekoracyjnym, kolorowym tle. Prace te odpowiednio zakomponowane, bez zbędnej ckliwości tworzą nową jakość.
Małgorzata Wielek-Mandrela, stała się bardziej znana szerszej publiczności dzięki cyklowi Badanie serca - pracy doktorskiej, prezentowanej już na kilku wystawach indywidualnych i zbiorowych, nagrodzonej na Triennale małych form malarskich w Toruniu. Badanie serca to prześwietlanie człowieka i innych stworzeń. Nie jest to rentgen, nie widać części kostnych organizmu. To awans serca z poziomu części anatomicznej do rangi symbolu. Korzystam z atlasu anatomicznego, z prostych schematów. Badam serce od strony jego biologii. Mięso, żyły, aorta, przedsionek, zastawka... - mówi Małgorzata Wielek-Mandrela.
Raz skupia się na fizycznym aspekcie tego tak istotnego organu (Pies serdeczny), kiedy indziej na symbolicznym jego znaczeniu, oddającym nasze trudne do sprecyzowania słowami emocje (Kocha, lubi, szanuje lub Marzenie). 
Moi bohaterowie są uwikłani wraz ze swymi sercami - uczuciami pomiędzy układem krwionośnym, a jakąś surrealistyczną rzeczywistością. W obrazach jest pewna wielowarstwowość światów. Istnieją one równolegle, nakładają się na siebie, wywierają wpływ. Rzeczywistość miesza się z fikcją, zaciera się granica, nie wiadomo już na pewno co jest czym -  dodaje artystka.
Wielek-Mandrela  w zwierzętach, które chętnie uwiecznia doszukuje się pierwiastka ludzkiego. Jej zdaniem są niczym milczący człowiek, ogarnięty niemocą komunikowania się, rozmawiania, wypowiadania uczuć.
Najnowsze cykle - Portrety pamięciowe, Krajobrazy i Włosy, to tematy, które absorbują malarkę już od dłuższego czasu. Są bardziej  syntetyczne, pozbawione poprzedniej dekoracji - wzorów. Również kolor zostaje wyczyszczony, pojawia się dużo bieli, czerni i szarości oraz  ultramaryny.
Portrety pamięciowe inspirowane są pamięciowymi portretami policyjnymi. To portrety nieistniejących ludzi, zupełnie fikcyjne, to wyobrażenia portretowe. Dość niepokojące, posiadające pewne deformacje. Równie niepokojące są Włosy - portrety postaci zakrytych, fantazyjnie ułożonymi włosami, fryzurami mało prawdopodobnymi. Malarka cały czas szuka fryzury doskonałej. W twórczości ważna jest swoboda i spontaniczność, miło jest jak obraz sam mnie prowadzi, bez szczegółowego planu czy projektu - dodaje Wielek-Mandrela.
Krajobrazy są również wymyślone, są wizją krajobrazu, krajobrazu wewnętrznego artystki. Ulotność i nierzeczywistość tych wizji podkreśla pokrywając je pasmami farby, która zdaje się stopniowo "zarastać" płótna.
Zawsze nurtowały ją  problemy egzystencjalne, niepokojące każdego z nas. W cyklu Gry bohaterem jest człowiek uwikłany, który niezależnie od okoliczności zawsze musi się odnaleźć, zagrać swoją rolę. Staje się postacią o 100 twarzach, za każdym razem jest to twarz prawdziwa. Dopiero wszystkie razem budują pewną prawdę obiektywną. O pisanym przez życie scenariuszu mówi też seria Cyrk składająca się z 14 obrazów inspirowanych spotkaniem z prawdziwym cyrkiem. Scenariuszu nie zawsze przez nas oczekiwanym. Najważniejsze jest znaleźć w życiu pasję, która sprawia, że codzienność nabierze większego sensu. Dla Wielek-Mandreli sensem jest tworzenie, malowanie. Malowanie to nieodparty przymus. To egoistyczna potrzeba poszukiwania i odkrywania, rozwijania się. Wydaje mi się, że coś istotnego mam na tym polu mam do powiedzenia. To jedyna forma egzystowania jaka przychodzi mi do głowy - zwierza się malarka.

Kama Zboralska


Powrót