Kłus, stęp, cwał - Lach bez konia jak ciało bez duszy

Motyw konia w sztuce jest jednym z ważniejszych i najbardziej trwałych obok przedstawiania postaci ludzkiej. Znajdujemy jego wyobrażania od najdawniejszych czasów, już w prehistorycznym malarstwie jaskiniowym. XIX wiek przyniósł zaś obrazy, które stały się częścią naszego narodowego dziedzictwa. Malarstwo Michałowskiego, Matejki czy Kossaków, sławiące świetność Rzeczypospolitej, było istotnym elementem w kształtowaniu postaw patriotycznych. Siwe, kare i kasztanki sławiły dumę naszego oręża. Stały się atrybutem polskości.

W malowaniu koni specjalizował się również patron Orońska - Józef Brandt, przedstawiający jeźdźców w wirze walki lub na polowaniach. Przeprowadził przez swe płótna cały korowód wschodnich postaci (...), a także koni arabskich, koni stepowych (Irena Olchowska-Schmidt, Józef Brandt, Kraków 1996, s. 15). Niezwykle barwnie przedstawiał narodową przeszłość. Henryk Sienkiewicz pisał, iż na widok jego obrazów przychodzą na myśl stare tradycje, stare pieśni i podania rycerskie, (...) zaklęte w czar poezji!
Artyści biorący udział w wystawie - Magdalena Abakanowicz, Tomasz Górnicki, Andrzej Kwietniewski, Andrzej Świetlik, Ryszard Grzyb, Adam Myjak, Sławoj Ostrowski, Marta Pszonak, Tomasz Skórka - których rzeźby pokazywane są w Orońsku, kontynuują w różny sposób te sny o potędze i pokazują konia jako symbol zwycięstwa, siły, piękna i nieokiełznanej wolności.

Kurator - Leszek Golec