KATOWICKI UNDERGROUND ARTYSTYCZNY po 1953 roku
Wystawa „Katowicki Underground Artystyczny po 1953 roku” pomyślana jest jako prezentacja ważnego nurtu alternatywnego w sztuce polskiej, rozwijającego się w Katowicach począwszy od 1953 roku. Cezurą końcową jest rok 1989.
„Katowicki Underground...” omawia najważniejsze zjawiska, począwszy od działalności grup St-53, Arkat, Oneiron, przez zjawiska jak Antyfotografia, Stany graniczne fotografii, Katowickie Spotkania Twórców i Teoretyków Sztuki, Galeria Katowice, Galeria 133 Schody, Fundacja AMA, śląska sztuka niezależna lat 80., po indywidualną twórczość członków wspomnianych grup oraz takich artystów jak m.in. Andrzej Szewczyk, Jolanta Kłyszcz, Zofia Rydet, Brygida Wróbel – Kulik, Maciej Bieniasz, Jan Karwot, Erwin Sówka.
Wystawa jest chronologicznym przekazem pokazującym, dzięki zestawieniu prac realizowanych w tym samym czasie, kierunek w jakim rozwija się świadomość twórcza autorów.
Tytułowy Underground rozumiany jest nie tylko jako opozycja dla panującej władzy, trendów w sztuce ale przede wszystkim „jest podstawą i postawą wobec życia i istnienia i wtedy nie ważne czy wypowiadasz się na sposób underground czy inaczej” (Andrzej Urbanowicz).
GRUPY ARTYSTYCZNE
Początkiem historii śląskiego undergroundu jest grupa St-53. Jej członkowie (Irena Bąk, Urszula Broll, Klaudiusz Jędrusik, Hilary Krzysztofiak, Maria Obremba, Zdzisław Stanek, Konrad Swinarski, Tadeusz Ślimakowski) wychodząc od idei wyklętego wówczas artyst i teoretyka sztuki Władysława Strzemińskiego, rozwijając swoje działanie poza konwencjonalnie rozumiane granice artystycznych wypowiedzi, otworzyli dla swoich następców odrębną drogę pojmowania sztuki naszego czasu.
Wzór niezależności od monopolu państwowego i politycznego, jakim była Grupa St-53, okazał się przydatny w latach sześćdziesiątych. W 1964 roku z inicjatywy Zygfryda Dudzika powołano grupę ARKAT (Artyści katowiccy). Należeli do niej m.in. Tadeusz Figiela, Henryk Mikołaj Górecki, Stanisław Hochuł, Andrzej S. Kowalski, Zygmunt Lis, Zenon Moskwa, Igor Neubauer, Roman Nowotarski, Roman Nyga, Ludwik Poniewiera, Andrzej Urbanowicz) Sukcesem grupy było zorganizowanie dziesięciu wystaw grupowych i trzykrotnie Katowickich Spotkań Twórców i Teoretyków Sztuki (1968, 1969, 1970), których rezonans miał zasięg krajowy, a także niezależnej galerii sztuki (najpierw Galeria Śląska, a od 1968 Galeria Katowice), istniejącej aż do stanu wojennego. W 1968 w grupie doszło do rozłamu. Część uczestników Arkatu zorientowana była na kompromis z władzą, do głosu doszły też spory na polu rozumienia roli sztuki i artysty w ogóle. W efekcie z grupy odeszli: Górecki, Urbanowicz, Figiela, Neubauer, Lis, Nowotarski. Od jakiegoś czasu jednak szykuje się nowa grupa.
W 1967 w pracowni Urszuli Broll i Andrzeja Urbanowicza zawiązał się nieformalny krąg twórców, grupa Oneiron, zwana też Ligą Spostrzeżeń Duchowych. W skład grupy weszli jeszcze: Antoni Halor, Zygmunt Stuchlik i, działający już od jakiegoś czasu aktywnie w Katowicach, Henryk Waniek. Z czasem liczba sprzymierzonych osób i zakres promieniowania idei grupy okazał się rozległy, do czego przyczyniło się też powstanie, z inicjatywy Broll i Urbanowicza, pierwszej polskiej gminy buddyjskiej. Grupa nieformalnie działała aż do wyjazdu Urbanowicza do USA w 1978 roku.
ARTYŚCI prezentowani na wystawie: Maciej Bieniasz, Urszula Broll, Jakub Byrczek, Tadeusz Czober, Zygfryd Dudzik, Tadeusz Figiela, Henryk Mikołaj Górecki, Antoni Halor, Klaudiusz Jędrusik, Waldemar Jama, Jan Karwot, Jolanta Kłyszcz, Andrzej S. Kowalski, Hilary Krzysztofiak, Ireneusz Kulik, Zygmunt Lis, Jerzy Lewczyński, Roman Maciuszkiewicz, Zenon Moskwa, Igor Neubauer, Roman Nowotarski, Roman Nyga, Gabriela Obremba, Ludwik Poniewiera, Wojciech Prażmowski, Zofia Rydet, Erwin Sówka, Zdzisław Stanek, Zygmunt Stuchlik, Konrad Swinarski, Tadeusz Ślimakowski, Andrzej Szewczyk, Piotr Szmitke, Andrzej Urbanowicz, Henryk Waniek, Brygida Wróbel - Kulik
Powrót
„Katowicki Underground...” omawia najważniejsze zjawiska, począwszy od działalności grup St-53, Arkat, Oneiron, przez zjawiska jak Antyfotografia, Stany graniczne fotografii, Katowickie Spotkania Twórców i Teoretyków Sztuki, Galeria Katowice, Galeria 133 Schody, Fundacja AMA, śląska sztuka niezależna lat 80., po indywidualną twórczość członków wspomnianych grup oraz takich artystów jak m.in. Andrzej Szewczyk, Jolanta Kłyszcz, Zofia Rydet, Brygida Wróbel – Kulik, Maciej Bieniasz, Jan Karwot, Erwin Sówka.
Wystawa jest chronologicznym przekazem pokazującym, dzięki zestawieniu prac realizowanych w tym samym czasie, kierunek w jakim rozwija się świadomość twórcza autorów.
Tytułowy Underground rozumiany jest nie tylko jako opozycja dla panującej władzy, trendów w sztuce ale przede wszystkim „jest podstawą i postawą wobec życia i istnienia i wtedy nie ważne czy wypowiadasz się na sposób underground czy inaczej” (Andrzej Urbanowicz).
GRUPY ARTYSTYCZNE
Początkiem historii śląskiego undergroundu jest grupa St-53. Jej członkowie (Irena Bąk, Urszula Broll, Klaudiusz Jędrusik, Hilary Krzysztofiak, Maria Obremba, Zdzisław Stanek, Konrad Swinarski, Tadeusz Ślimakowski) wychodząc od idei wyklętego wówczas artyst i teoretyka sztuki Władysława Strzemińskiego, rozwijając swoje działanie poza konwencjonalnie rozumiane granice artystycznych wypowiedzi, otworzyli dla swoich następców odrębną drogę pojmowania sztuki naszego czasu.
Wzór niezależności od monopolu państwowego i politycznego, jakim była Grupa St-53, okazał się przydatny w latach sześćdziesiątych. W 1964 roku z inicjatywy Zygfryda Dudzika powołano grupę ARKAT (Artyści katowiccy). Należeli do niej m.in. Tadeusz Figiela, Henryk Mikołaj Górecki, Stanisław Hochuł, Andrzej S. Kowalski, Zygmunt Lis, Zenon Moskwa, Igor Neubauer, Roman Nowotarski, Roman Nyga, Ludwik Poniewiera, Andrzej Urbanowicz) Sukcesem grupy było zorganizowanie dziesięciu wystaw grupowych i trzykrotnie Katowickich Spotkań Twórców i Teoretyków Sztuki (1968, 1969, 1970), których rezonans miał zasięg krajowy, a także niezależnej galerii sztuki (najpierw Galeria Śląska, a od 1968 Galeria Katowice), istniejącej aż do stanu wojennego. W 1968 w grupie doszło do rozłamu. Część uczestników Arkatu zorientowana była na kompromis z władzą, do głosu doszły też spory na polu rozumienia roli sztuki i artysty w ogóle. W efekcie z grupy odeszli: Górecki, Urbanowicz, Figiela, Neubauer, Lis, Nowotarski. Od jakiegoś czasu jednak szykuje się nowa grupa.
W 1967 w pracowni Urszuli Broll i Andrzeja Urbanowicza zawiązał się nieformalny krąg twórców, grupa Oneiron, zwana też Ligą Spostrzeżeń Duchowych. W skład grupy weszli jeszcze: Antoni Halor, Zygmunt Stuchlik i, działający już od jakiegoś czasu aktywnie w Katowicach, Henryk Waniek. Z czasem liczba sprzymierzonych osób i zakres promieniowania idei grupy okazał się rozległy, do czego przyczyniło się też powstanie, z inicjatywy Broll i Urbanowicza, pierwszej polskiej gminy buddyjskiej. Grupa nieformalnie działała aż do wyjazdu Urbanowicza do USA w 1978 roku.
ARTYŚCI prezentowani na wystawie: Maciej Bieniasz, Urszula Broll, Jakub Byrczek, Tadeusz Czober, Zygfryd Dudzik, Tadeusz Figiela, Henryk Mikołaj Górecki, Antoni Halor, Klaudiusz Jędrusik, Waldemar Jama, Jan Karwot, Jolanta Kłyszcz, Andrzej S. Kowalski, Hilary Krzysztofiak, Ireneusz Kulik, Zygmunt Lis, Jerzy Lewczyński, Roman Maciuszkiewicz, Zenon Moskwa, Igor Neubauer, Roman Nowotarski, Roman Nyga, Gabriela Obremba, Ludwik Poniewiera, Wojciech Prażmowski, Zofia Rydet, Erwin Sówka, Zdzisław Stanek, Zygmunt Stuchlik, Konrad Swinarski, Tadeusz Ślimakowski, Andrzej Szewczyk, Piotr Szmitke, Andrzej Urbanowicz, Henryk Waniek, Brygida Wróbel - Kulik
Powrót
