Karl Dedecius - Literatura-Dialog-Europa

Nowa wystawa czasowa w muzeum jest punktem wyjścia do szeregu działań wokół postaci tłumacza, krytyka i badacza literatury, jednej z najważniejszych postaci reprezentujących kulturę i literaturę polską w Niemczech, a zarazem świadka epoki - Karla Dedeciusa. Aby przedstawić jego postać, pokazać skomplikowane koleje życia oraz przybliżyć kulisy pracy tłumacza, na ekspozycji zaprezentowane zostaną m.in. archiwalne dokumenty związane z największymi polskimi poetami, z którymi tłumacz się przyjaźnił: listy Czesława Miłosza, komplet materiałów związanych z przyznaniem Nagrody Nobla Wisławie Szymborskiej, zabawne pocztówki od Zbigniewa Herberta, fotografie z wieczorów autorskich z Tadeuszem Różewiczem i przedmioty osobiste, m.in. pulpit translatorski z drewna mahoniowego, przy którym Karl Dedecius przez wiele lat pracował. Kanwą wystawy i punktem wyjścia do jej przestrzennej organizacji są wspomnienia Karla Dedeciusa, stanowiące podsumowanie jego działalności tłumacza i pokazujące jego losy na tle XX wieku, a także metafora życia człowieka jako księgi. Szczególna uwaga została poświęcona jego młodości spędzonej w wielokulturowej Łodzi, doświadczeniom wojennym i być może wynikającej właśnie z nich chęci bycia pośrednikiem między narodami dzięki tłumaczeniom literatury, a także związkom z wybitnymi poetami i innymi osobowościami ze świata kultury i polityki. Zostanie także pokazana działalność założonego przez Karla Dedeciusa Instytutu Niemiecko-Polskiego w Darmstadt i jego rola w relacjach polsko-niemieckich.

Ekspozycja ukazuje ogrom pracy Karla Dedeciusa włożony w przekłady i opracowania literatury polskiej w języku niemieckim. Zobrazować go może już sama prezentacja monumentalnego efektu jego dwudziestoletnich wysiłków: 50-tomowej serii Polnische Bibliothek (Biblioteka Polska) obejmującej  literaturę polską od średniowiecza po współczesność; a także 7-tomowej Panorama der polnischen Literatur des 20. Jahrhunderts (Panorama literatury polskiej XX wieku). Na wystawie poruszone są także problemy transformacji jednego języka w inny i związany z tym warsztat. Dopełnieniem ekspozycji są „przykazania” dla tłumaczy autorstwa Karla Dedeciusa, zawarte m.in. w eseju-wykładzie Sztuka tłumaczenia, a także udostępniony odbiorcom wybór tekstów - zarówno popularnonaukowych jak i specjalistycznych, których lektura umożliwi zwiększenie wiedzy na temat tego, czym jest tłumaczenie, i zawierających pogłębioną analizę tej czynności.

Kurator - Marta Skłodowska