Jerzy Lewczyński - Fotografia pamiątkowa jako ul. Awaryjna 80/90

29 lutego - 26 marca 2016


Artysta na przełomie lat 80./90. XX wieku, w okresie silnych historycznych przemian w Polsce, rozpoczyna druk swoich prac fotograficznych w lokalnym punkcie ksero w Gliwicach. Wydruki podpisuje na odwrocie, pieczętuje i sygnuje i tak obok już znanych czarno-białych prac jak np. Pokaz Zamknięty (1959), pojawiają się kolorowe FOT PAM, wskazujące na nowy cykl: Fotografii pamiątkowej, odwzorowujący otoczenie w odmiennej niż dotąd formie technicznej.
Podobnież wg. Pirandello zdumienie którego doświadcza aktor przed kamerą jest tej samej natury co uczucie obcości jakiego człowiek doznaje przed lustrem. Fotografie pamiątkowe przenoszą nam w czasie podwójne zdumienie artysty; wobec widoków szarej codzienności w kraju transformacji i własnych zdjęć w postaci mechanicznych reprodukcji.

Jerzy Lewczyński włącza się w światowy ruch Copy Art. Może nie jest tu przypadkowa zupełnie w tym kontekście zbieżność dat: w 1979 roku zostaje zorganizowny pierwszy duży pokaz ruchu Copy Art Electroworks w Muzeum George Eastman w stanie Nowy Jork w USA, i w tym samym roku artysta (razem z Zofią Rydet) odwiedza Nowy Jork z okazji udziału w wystawie Fotografii Polskiej w International Center of Photography. Walter Benjamin napisał: Nawet przy najdoskonalszej reprodukcji nie ma mowy o jedynym, niepowtarzalnym związku dzieła sztuki z miejscem i z miejscem i czasem jego istnienia, przyznając jednocześnie że do historii obrazu Mony Lisy należy historia jej kopii sporządzonych w XVII, XVIII i XIX wieku.

Czy Jerzy Lewczyński, doświadczając podwójnego zdziwienia nad pracami ksero, paradoksalnie nie przywraca fotografii jej miejsca „tu i teraz”, uzasadnionego nie tylko grami wyzwolonego rynku kapitałowego, ale może przede wszystkim tworząc dla niego nowe warunki widzialności?




Powrót