Jedna dekada - dwie odsłony. Poznań w latach 50. XX wieku

    
Muzeum Narodowe w Poznaniu
Poznań, Al. Marcinkowskiego 9
tel.(+48 61) 856 80 00, 852 59 69
fax (+48 61) 851 58 98
email: [email protected]

 
Jedna dekada - dwie odsłony.
Poznań w latach 50. XX wieku

25 czerwca - 3 września 2006
 
kuratorzy: Magdalena Mrugalska -Banaszak, Jarosław Mulczyński
aranżacja plastyczna: Klaudyna Jasiewicz

 
 
Wystawa pokazuje Poznań w ciągu jednego dziesięciolecia, niezwykłego i burzliwego, pełnego sprzeczności i nowości. Dekady stalinizmu i czasu odwilży, okresu planu sześcioletniego, umacniania władzy ludowej, przodowników pracy, przekraczania norm produkcyjnych, przyjaźni polsko - radzieckiej, pochodów pierwszomajowych, obchodów 22 Lipca, niepodzielnej władzy Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej. To także czas naznaczony protestem poznańskich robotników dnia 28 czerwca 1956 roku i kilkuletnia odnowa, w czasie której nastąpił ferment w kulturze, poszukiwanie nowych form w architekturze, nowych środków wyrazu w plastyce, literaturze i teatrze. Te wszystkie zagadnienia są tematem wystawy. Ale nie tylko one, na tle tych przemian, tak społeczno - politycznych, gospodarczych, kulturalnych pokazane zostanie życie codzienne Poznania i jego mieszkańców w latach 50., w czasie odbudowy miasta ze zniszczeń wojennych, budowy socrealistycznych robotniczych osiedli (m. in. na Dębcu i przy ul. Chociszewskiego), nowych zakładów przemysłowych i rozbudowy już istniejących, przede wszystkim zakładów H. Cegielskiego (wtedy największych w mieście), w okresie likwidacji i ponownego przywrócenia działalności Międzynarodowych Targów Poznańskich.

Obraz Poznania w latach 50. ilustrują głównie fotografie, plakaty, obrazy, rzeźby, grafiki i dokumenty oraz stroje i przedmioty codziennego użytku. Wśród nich nie brak obiektów dziś już kultowych, jak choćby powszechnie znanej pralki „Frani”, radia „Pionier” (zarówno w wersji luksusowej jak i zwyczajnej), radia „Szarotka”, skutera, samochodów - „Mikrusa” i „Syrenki”, no i oczywiście telewizora marki „Wisła”.

Ekspozycja podzielona została na dwie zasadnicze części, prezentujące miasto z czasów reżimu stalinowskiego oraz okresu odwilży. Osobną przestrzeń zajmuje ekspozycja związana z Powstaniem Poznańskiego czerwca 56 r. Autorzy wystawy wyodrębnili również ekspozycję dzieł poznańskich artystów stworzonych w latach 50. XX wieku.
Na zakończenie wystawy można obejrzeć archiwalne nagrania Polskiej Kroniki Filmowej, komentującej polską rzeczywistość tej jednej burzliwej dekady.

Wystawie towarzyszy album autorstwa Magdaleny Mrugalskiej-Banaszak „Jedna dekada - dwie odsłony. Poznań w latach 50. XX wieku”, z tekstem podsumowującym najważniejsze problemy Poznania lat 50.: współudział w budowie socjalistycznej Polski, narzucanie „jedynie słusznych” idei, rozwój urbanistyczno - architektoniczny miasta, zjawiska społeczne, propagandę socjalistyczną, kulturę i sztukę a wreszcie wielką odwilż niosącą ożywienie w wielu dziedzinach życia poczynając od budownictwa, przez literaturę, sztuki plastyczne, media, modę rozrywkę: kluby muzyczne, kabarety teatry etc.

Większość materiału dokumentalnego opublikowano po praz pierwszy. Niemal wszystkie fotografie opatrzone zostały krótkim autorskim komentarzem. Album wykracza poza ramy tradycyjnych katalogów wystaw - jest przede wszystkim książką o mieście, ludziach i rzeczywistości lat pięćdziesiątych.