Jarosław Janas - Skany Przestrzeni

10 grudnia - 30 grudnia 2010


Często stosuje się określenie „grafika komputerowa” do realizacji, które tylko na pozór takimi są. W przypadku twórczości Jarosława Janasa mamy do czynienia z obrazem, który od samego początku powstawał w środowisku digitalnym i był generowany z fragmentów tego środowiska: cyfrowych bitów.
Artysta wprowadza elementy skanowane i fotografie – buduje z tego to, co „daje” mu i podpowiada komputer oraz odpowiednie, przypisane doń oprogramowanie. 
Przestrzeń jego grafik jest jednoznacznie zdefiniowana, ponieważ została uformowana z informatycznej matrycy. 
Środowisko wirtualne wymusza użycie odpowiednich narzędzi: skaner i fotografia cyfrowa, tak charakterystyczne dla tej przestrzeni, stają się podstawowym tworzywem jego realizacji. A są to wielkoformatowe serigrafie pod wspólnym tytułem „Skanowanie przestrzeni”. Tak też zatytułowana była jego praca dyplomowa. 
Od 2007 roku konsekwentnie drąży problem zapisu rzeczywistości i przeniesienie jego w obszar grafiki warsztatowej. W tym celu zbudował unikatowe urządzenie skanujące, którym posługuje się w swoich pracach. 
Zasada jego działania polega na tym, że rejestruje stałe, nieruchome (domy, drzewa itp.) fragmenty pejzażu tak, jakby były w ruchu, a ruchome (idący ludzie, samochody, tramwaje) zapisuje jak obiekty statyczne. Jest to cenne doświadczenie w postrzeganiu otaczającej rzeczywistości, ponieważ diametralnie zmienia nasze przyzwyczajenia. Dzięki pracom Janasa widzimy świat odwrotnie: domy i drzewa „maszerują”, a tłum i pojazdy na ulicach jawią się nam jak zastygłe w bezruchu sztuczne dekoracje.
Janas korzysta z najnowszych fotograficznych technologii cyfrowych, by zapisany obraz realizować w tradycyjnej już technice serigrafii, odbijając swoje grafiki ręcznie. 
W fotografii nie interesuje go jej mechaniczność i natychmiastowość, a raczej to, że jest dla niego atrakcyjnym polem artystycznej ingerencji. Rodzi dialog i potrzebę ciągłego przekraczania tego, co w niej pospolite i oczywiste. Jest dla niego nie tyle posługiwaniem się mniej lub bardziej szybkim skanerem czy aparatem fotograficznym, ile uznaniem roli fotografii – a w konsekwencji grafiki – jako pewnej ogólnej, może nawet uniwersalnej idei rejestracji widzialnego świata we wszystkich jego aspektach.

prof. Mirosław Pawłowski, 2009




Powrót