Jan Bortkiewicz - Photographs &

Ekspozycja, odbywająca się w ramach Dolnośląskiego Festiwalu Artystycznego Ośrodka Kultury i Sztuki we Wrocławiu, została zorganizowana z okazji 50-lecia pracy twórczej polskiego artysty. Towarzyszyć jej będzie katalog w trzech wersjach językowych (polskiej, litewskiej, angielskiej). Na wystawie zostanie pokazanych około 150 prac (zarówno fotografie jak i instalacje), począwszy od najstarszych powstałych w latach 60-tych, aż do dzieł najnowszych. Jest to więc swojego rodzaju podsumowanie działalności artystycznej Jana Bortkiewicza.
Nieprzypadkowo monograficzna wystawa artysty ma swoją premierę na Litwie, stamtąd pochodzą bowiem korzenie artysty (fotografik urodził się w Wilnie).
Wspólne przedsięwzięcie Ośrodka Kultury i Sztuki oraz Muzeum Narodowego w Kownie z pewnością przyczyni się do pogłębienia wiedzy na temat polskiej fotografii artystycznej na Litwie. Z drugiej strony da obraz przemian zachodzących w Polsce w ostatnim pięćdziesięcioleciu, bowiem część prac, które mają być pokazane na ekspozycji to artystyczny komentarz otaczającej rzeczywistości.

"Niech wasza mowa będzie: Tak – tak, nie – nie. (Mt. 5.37). Tak właśnie mówi o świecie i o sobie polski artysta fotografik, Jan Bortkiewicz.
Urodził się w Wilnie (1945). Kilka wileńskich zdjęć w tej wystawie ma więc wagę szczególną. Dwa z nich dają pojęcie o tym, co ceniono w jego rodzinie i co dla niego stało się cenne. Oto jego ojciec, który śpiewał w chórze podczas uroczystego złożenia serca marszałka Piłsudskiego (1936) w grobie jego matki na cmentarzu Na Rossie. A oto babcia Jana Bartkiewicza (1918): osiemnastoletnia panna – żołnierz stworzonych przez Piłsudskiego Legionów, które niosły ojczyźnie niepodległość. (Będąc malcem, słyszałem, z jaką czcią babcia wymawia niezrozumiałe dla mnie wtedy słowa: „Bóg, Honor, Ojczyzna”. Dziś, w jesieni mego życia, wiem, jaką świętość stanowiły dla tamtego pokolenia, i nie potrafię pogodzić się z tym, że dla większości ludzi, których spotykam, słowa te przestały mieć jakiekolwiek znaczenie.)
Klimat miasta urodzin wyraża kilka wileńskich świątyń ukazanych na fotografiach w podniosłym, klasycznym, kultywowanym przed wojną stylu: katedra św. Stanisława, kościół św. Anny i bazylika św. Pawła. Jest też tak bliskie sercu autora tych fotografii sanktuarium Marii Panny, której już w pierwszych słowach „Pana Tadeusza” kłaniał się Adam Mickiewicz: Panno święta, co Jasnej bronisz Częstochowy i w Ostrej świecisz Bramie!
Miastem, z którym Jan Bortkiewicz związał niemal całe swoje życie, jest Wrocław. Zrujnowany w 80% w ostatniej fazie wojny, Wrocław A. D. 1945 był „miastem bez mieszkańców”, do którego ze Lwowa, z Wilna i z innych miejsc na wschodnich kresach Rzeczypospolitej przybyli „mieszkańcy bez miasta”. I dla nich, i dla tego grodu nad Odrą rozpoczęło się nowe życie. Tu Jan Borkiewicz chodził do szkół, tu kształcił się w dziedzinie sztuki, tu wyrósł na wielkiego artystę, tu od kilkunastu lat kieruje galerią fotografii i organizuje wystawy fotografików z różnych krajów.
Na frontonie pierwszego polskiego muzeum sztuki, jakie z początkiem XIX wieku stworzono w Puławach, widniał napis: „Przeszłość – Przyszłości”. Chyba nie można by celniej określić roli, jaką dzieła sztuki odgrywają w historii i w kulturze – będącej przecież „rozmową tych, którzy są, z tymi, którzy byli”. Jeśli więc kiedyś przyszłość zapyta, jaka była nasza teraźniejszość, to najbardziej znaczącą odpowiedzią
będą stworzone przez współczesnych nam artystów dzieła sztuki. Tak właśnie widzi sens swej wędrówki przez życie z aparatem w dłoni Jan Bortkiewicz. Utrwalić, wyrwać przemijaniu: chwile, które przeżyłem, rzeczy, które widziałem, i ludzi, których spotkałem. Wpisać w mój list do „tych, co przyjdą”, to, co sprawiało mi ból, co mnie drażniło, co budziło mój niepokój, a także to, co kazało się zadziwić nad cudem istnienia, co było źródłem radości, zachwytów i fascynacji. I wreszcie – dać zapis pytań, które zadawałem światu i które pozostały bez odpowiedzi."




Powrót