Jacek Dłużewski - Ruch 02

„Ruch” (wstęp do wystawy)

Wystawa „Ruch” jest konsekwencją moich wcześniejszych obrazów i wystaw, które dotyczyły zagadnienia podróży. Wcześniej były to wystawy takie jak „Znaczek z Maaluli”, „Cykle z podróży”, „Podróżne”, i.t.d., na których pokazywałem obrazy odnoszące się do podróży na Bliski Wschód, podróży morskiej, podróży kolejowej… Obrazy były związane z ideą podróży w sztuce i przedstawiały różne jej aspekty.
Tytuł wystawy „Ruch” odnosi się do pojęcia ruchu jako istoty każdej podróży. Ostatnie obrazy skupiają się bardziej na elementarności użytych środków i są skierowane na wewnętrzne tory podróży. W obrazach tych rzeczywistość wrażeń, niedotyczących tylko zewnętrzności, świata osiągalnego zmysłami, jest interpretowana i tworzona jako rzeczywistość znaczeń. Powstającym pracom patronował duch suprematyzmu Malewicza rozumianego jako swoista podróż w czasie od „Czarnego kwadratu na białym tle” do „Białego kwadratu” poprzez „Kwadrat czerwony” oraz etapy przejściowe. W odróżnieniu jednak od Malewicza, który w suprematyzmie był ikonoklastą, moje obrazy z ostatniego czasu są ikoniczne a nawiązanie do jego twórczości z tego czasu jest metaforyczne i dotyczy sprawy ponadestetycznej, tzn. procesu powstawania obrazów w czasie, zmierzaniu obrazami ku wyznaczonemu celowi. W przypadku Malewicza dojście do bieli od czerni odbywało się poprzez czerwień, ja jednak tę prawidłowość ustawiłem inaczej. W mojej podróży obrazami najpierw jest etap czarny, później biały, następnie czerwony a później kolorowy.
Rzeczywistość znaczeń to również to, co intuicja podpowiada na temat znaczenia kolorów, barw. Przejście od czerni do bieli odbywa się na zasadzie rozjaśniania tej czerni od środka, szukania w niej światła utożsamianego w tym przypadku z bielą. Są różne gradacje tej bieli w czerni. Jest to światło wewnętrzne czerni, która jest dla mnie materią, jak czarna ziemia, jak ciało człowieka. Obrazy, które powstają w wyniku zbliżania się do bieli są naprowadzane poprzez rysunek linii – szaroniebieskiej, jak żyły wodne biegnące pod ziemią. Po wypaleniu obrazów z czarnej materii, na białej płaszczyźnie pozostaje linearny rysunek znaczony kolorem szaroniebieskiego popiołu, który to rysunek dalej płynie jak wodne żyłki, ale na innej już płaszczyźnie.
Biel jest ciszą i spokojem a istniejący na niej rysunek potencjałem wyobrażenia. Na tak nieskazitelnym polu jako pierwsza zjawia się najwyższa barwa, czerwień. To później od niej, zgodnie z terminologią Goethego, który uznawał ją za barwę królewską, biorą początek inne kolory spadając w dół do podstawy jego słynnego trójkąta barw.
Proces, który zapoczątkowałem dzieje się w czasie, ale powstające obrazy są pozaczasowe, dlatego chronologia czasowa powstających prac nie jest tutaj istotna. Ważne jest ogólne wyznaczenie czterech obszarów dla powstających obrazów, ponieważ pozwala ono działać, istnieć, tworzyć i odkrywać rzeczywistość znaczeń, która staje się jednym w odniesieniu do takich dualizmów jak wewnętrzne – zewnętrzne, duchowe – materialne, abstrakcyjne – figuratywne, i.t.d. /Jacek Dłużewski, listopad 2008/


Powrót