Gustaw Gwozdecki - malarstwo

23 lutego - 13 kwietnia 2003
MUZEUM NARODOWE W POZNANIU
Wystawa Gustawa Gwozdeckiego będzie pierwszą ekspozycją tego wybitnego malarza, rzeźbiarza i grafika, działającego od początku XX wieku w kraju, a następnie w Paryżu i Nowym Jorku.

Gwozdecki nie zyskał do tej pory trwałej pozycji i właściwej oceny w dziejach polskiej historii sztuki. Przyczyną tego stanu rzeczy stało się rozproszenie dorobku artysty po świecie (głównie w kolekcjach francuskich i amerykańskich) a także zaginięcie części jego artystycznej spuścizny podczas II wojny światowej. Przygotowywana przez Muzeum Narodowe w Poznaniu wystawa jest częścią szerokiego, naukowego i wystawienniczego programu, którego celem jest przywrócenie należnego miejsca w historii sztuki twórcom wybitnym a dotąd zapomnianym.
Choć od 1903 roku Gwozdecki mieszkał na stałe w Paryżu, potem zaś od 1916 w także w Nowym Jorku, nigdy nie zerwał kontaktów z Polską. Szczególnie związany był z rodzinną Warszawą, z Krakowem, poprzez intensywne związki z Formistami (pierwszym „awangardowym” ugrupowaniem w sztuce polskiej XX wieku), ale także z Poznaniem. W Poznaniu artysta wystawiał kilkakrotnie (w 1911, 1913, 1914, 1925), publikował w poznańskich kulturalnych czasopismach recenzje z paryskich wystaw i teksty o sztuce, wygłaszał tu także wykłady, a przede wszystkim zorganizował w 1908 roku indywidualną wystawę swojej twórczości. Zorganizował w sensie dosłownym, gdyż nie tylko przysłał do Poznania reprezentatywny dla swej sztuki tego czasu zestaw obrazów, rzeźb rysunków ale także odnowił sale wystawowe Salonu Sztuki. Jak pisał ówczesny recenzent wystawy, artysta osobiście pomalował ściany, podłogi i drzwi Salonu, „do niedawna obdarte i dziurawe”. Wystawa, podobnie jak inne prezentacje artysty w Polsce, spotkała się z ogromnym zainteresowaniem. Krytyka odnotowywała nowatorstwo artystycznej wizji Gwozdeckiego: „Trzeba się nauczyć tego języka mistycznego, by zrozumieć treść zaczarowaną, by wzruszać się utajoną pięknością”.

Na wystawie znajdzie się większość zachowanych prac artysty (ok. 50 obrazów olejnych ok. 120 rysunków, gwaszy i grafik a także dwie rzeźby), które wypożyczone zostaną z kolekcji publicznych w Polsce i za granicą, m. in. z Muzeów Narodowych w Warszawie i w Krakowie, z kolekcji Towarzystwa Historyczno-Literackiego w Paryżu, Fundacji Kościuszkowskiej w Nowym Jorku a także z kolekcji prywatnych, m.in. z kolekcji Wojciecha Fibaka.

Podstawowe informacje dotyczące artystycznej biografii:

Gustaw Gwozdecki urodził się 23 maja 1880 w Warszawie, w rodzinie o bogatych tradycjach teatralnych. Związany na przełomie XIX i XX wieku z symbolizmem i stał się wkrótce jednym z czołowych reprezentantów modernizmu i wczesnego ekspresjonizmu w Polsce. Przyjeżdżając w 1903 r. do Paryża jako 23-letni stypendysta TZSP w Warszawie, już w roku następnym zadebiutował w Salonie Jesiennym. Odtąd regularnie wystawiał swoje obrazy i rzeźby na paryskich Salonach, jednocześnie obficie obsyłając wystawy w kraju oraz eksponując swoje prace w Wiedniu i Berlinie. Gwozdecki jest jedynym polskim artystą, którego malarstwo czerpiąc z odkryć fowizmu osiągnęło w latach 1910-1914 pełnię oraz silny wyraz indywidualny, a artysta zyskał sobie miano polskiego „fowisty”. Ceniony przez ówczesne, polskie środowisko artystyczne, był Gwozdecki obdarzony jednocześnie wysoką oceną awangardowej krytyki francuskiej. Przyjaciółmi oraz gorącymi zwolennikami jego sztuki byli tak wybitni krytycy jak Guillaume Apollinaire czy młody krytyk André Salmon. Od 1916 r. na zmianę przebywał w Paryżu i Nowym Jorku, gdzie powołano go, wyrażając uznanie dla jego twórczych dokonań, na prezesa nowojorskich Salonów Dorocznych..





   


Powrót